• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
وقيعا 30 مامىر, 2024

كيوتودان كەلگەن كەلىن نەمەسە حانوكو قۇداشا, «تۋلاعان تەڭىز» ءبيى, جاپون بولمىسى حاقىندا ۇزىك سىر

1711 رەت
كورسەتىلدى

ءيا, ءيا... ەش جاڭساقتىعى جوق, كەلىندى كيوتودان تۇسىردىك ەمەس پە؟ كادىمگى جاپونيانىڭ بايىرعى استاناسى, يمپەراتورلار شاھارى اتانعان كيوتونىڭ ءدال وزىنەن. قازاق پەن جاپون قۇدا بولدى. بالكىم, ءبىرىنشى دە ەمەس شىعارمىز... بىراق سولاي ەندى, بولات باۋىرىمىزدىڭ رۇسلانى ايوكو كەلىندى تۋرا امەريكادا بىرگە وقىپ جۇرگەن جەرىنەن الماتىعا «الىپ قاشىپ» كەلدى... اقيقاتىندا, ەكى جاس ءوزارا كەلىسىپ, وقۋلارىن ءتامامداپ الىپ, شاڭىراق كوتەردى. «اپىر-اي, جاپوندار قىزىن سىرتقا شىعارمايدى ەكەن, ءوزىمىز سياقتى قىزدارىنىڭ جات جەرگە بارعانىن ۇناتپايدى ەكەن» دەگەن بار ەدى. ونىڭ ۇستىنە اناۋ-مىناۋ ەمەس, كەلىن جاپونداردىڭ ۇلت ساناتىندا اتا-تەگى تۇزىلگەن كيەلى ءوڭىر كيوتودان دەگەندە, نەسىن ايتاسىز, ويلانىپ تا قالعان جايىمىز بار-دى.

قۇدا ءوزىمىز سياقتى... اقجار­قىن, ورتا بويلى, قاعىلەز عانا كەلگەن جان ەكەن. تويعا جينالعان كوپ قوناقتان ەش ايىرماسى دا جوق, تەك قاپ-قارا كوستيۋمىنىڭ ەتەگى قارلىعاشتىڭ قۇيرىعى سەكىلدى ەكىگە ايىرىلىپ ءپىشىلىپتى. ءبىر قاراعاندا, بەينەوركەستر الدىنا شىعىپ, دايىندىقتا تۇرعان ديريجەرگە دە ۇقساپ كەتەتىن سياقتى ما؟ موينىنداعى ماتا تاسپادان بايلانعان قاپ-قارا «كوبەلەگى» دە وزىنە جاراسىپ ءسان بەرگەندەي ادەمى. قيمىل-حارەكەتى مەن ءجۇرىس-تۇرىسىنان دا وزگەشەلىك بايقامادىق. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, باۋىرىمىز بولاتتىڭ بەل قۇداسى – شودجي مىرزا وسى كىسى.

ءوزىمىز سياقتى قاراپايىم, تەك... قىزمەتى بولماسا, ءيا, قىزمەتى بول­ماسا... قۇدا كيوتوداعى «مي­تسۋ­­بيشي كورپورەيشننىڭ» ۆيتسە-پرەزيدەنتى!

* * *

الماتىداعى اسەم مەيرامحانا «پاللاديۋمنىڭ» ەسىگىنىڭ الدىنداعى الاڭدا مىڭ بۇرالعان ءبيشى قىزدارىمىز دوڭگەلەنە اينالىپ, دامىل تاپپادى. قىل­قو­بىزدىڭ قوڭىر ءۇندى سازى, دوم­بىرانىڭ كۇمبىرى – ءبارى-ءبارى كۇنشىعىس ەلىنەن كەلگەن قادىرمەندى قۇدالارعا ارنالدى. سونىمەن كوپ كەشىكپەي... بەل­گىلەنگەن ۋاقىتتان ءبىر جا­رىم-اق ساعاتتان سوڭ, جۋا­لى­دان جەر اپشىسىن قۋىرىپ جەت­كەن اعايىندارىمىز «پال­لا­ديۋمنىڭ» تابال­دى­رى­عى­نان اتتادى-اۋ دەگەندە, تۋمىسىنان سا­بىر­لى بوكەڭ باۋىرىمىز, وڭ قولىن انتەك سەرمەدى, توي باستالدى...

تويدى دارىندى جىگىتىمىز كا­دىم­گى نۇرلان البان باسقاردى, ءان ايتۋدى حالقىمىزدىڭ سۇيىكتىسى  روزا رىمباەۆا باستادى. مىنا قىزىقتى قاراڭىز, تاياۋ ارادا ءوزى دە كونتسەرتتىك گاسترولمەن جاپونياعا ساپار الدىندا تۇر ەكەن! ءان-پاۋزادا روزامىز – «قۇداشا-جۇلدىزىمىز», وزىمسىنە جارقىلداي سويلەپ «قۇدالار!..» دەپ, اتتارىن اتاپ تۇرىپ ولاردى كيوتو ساحناسىندا وتەتىن كونتسەرتىنە شاقىردى. الدىڭعى قاتاردان ورىن دا ۇسىنىپ قويدى! قۇدالار جاعى شەكسىز قۋانىشتا, ءماز-مەيرام. الاقانعا الاقان جاپسىرىپ, ونىسىن كەۋدەسىنە قويىپ, قايتا-قايتا باس يزەيدى-اي كەپ... قۇداعيدىڭ كيگەنى – ۇلكەن قارا-قىزىل گۇلدى اپپاق ايشىقتى كيمونو, ارقاسىندا بالاباقشانىكى ءتارىزدى كىشكەنتاي عانا ءساندى قاپشىعى بار. شاشىن دوڭگەلەتە ءبىر جاعىنا ءسال عانا قيسايتىڭقىراپ ءتۇيىپ العان. تابانىندا الاقانداي تاقتايشاعا ەكى شالىپ ءجىپ بايلاعان اياقكيىم. ال قۇدا بالا مەن قۇداشا ەۋروپا­لىق­تارشا كيىنىپتى: قارا كوستيۋم, اق جەيدە, قارا كويلەك, سۇر جيلەت.

نۇرلان اسابا ءتۇۋ الىستان سەرمەپ, ماقتاۋ-ماداعىن جەتكىزىپ, باس قۇداعا قۇرمەتپەن ءسوز بەردى. دۋ قول شاپالاق!

تۋرا ءوزىمىز سياقتى: «بۇل قى­زى­مىزدى الپەشتەپ وسىردىك. كۇن تيگىز­بەدىك, جەلگە قاقتىرمادىق. بوي­جەتىپ, جاقسى وقىپ امەريكاعا ءبىلى­مىن جالعاستىرۋعا اتتانعاندا قاتتى قام جەدىك. الىس جەر. قالاي بولار ەكەن؟» اۋدارماشى ايجان قىز دا سويلەۋشىگە ۇلگەرىپ ىلەسىپ, جاپون تىلىنەن قازاقشاعا اۋدار­عاندا ءتارجىمانىڭ شىنايى­لىق تىگىسىن جاتقىزىپ جىبەرەدى-اق ەكەن, سۇيسىنەسىڭ! «سودان, وزدە­رى­ڭىز بىلەسىزدەر, ءاربىر اتا-انا­نىڭ ارمانى – قىزىم تەڭىن تاۋىپ, باقىتتى بولسا ەكەن دەدىك ەمەس پە؟ قازاق ەلىنىڭ رۇسلان دەگەن جىگىتىمەن كوڭىل جاراس­تى­رىپتى. تاعى مۇڭايدىق... ول قانداي ەل؟ حالقى قانداي؟ بولاشاق كۇيەۋ بالانىڭ اكە-شە­شەسى قانداي كىسىلەر بولدى ەكەن؟..» تۋرا قازاقتار سەكىلدى وي­لايدى ەكەن ءارى ءوزىمىز سياقتى توي ۇستىندە كوڭىلى بوساپ, «شىنىن ايتىپ, كوپ سويلەيدى» ەكەن بۇل جاپوندارىڭىز دا!

الگى جوعارىداعى ايتقانداي ۇلتتىق يشاراتىمەن قايتا-قاي­تا قۇداعي-قۇداشالارعا باس يزەۋدەن شارشاماعان ايوكو كەلىننىڭ اناسى يۋميكو قۇداعيدىڭ ءاربىر قيمىلىن تويشى قاۋىم ونىڭ شودجي قۇدانىڭ سوزىنە بەك قوسىلۋى دەپ ۇققانداي. زالدىڭ تەڭ جارتىسى (ارينە, ايەلدەر قاۋىمى) تىك تۇرىپ, قۇدا مەن قۇداعيدىڭ قيمىلىن قاز-قال­پىندا قايتالاپ, باس يزەپ الەك. ەكى جاقتىڭ دا ەكى ەزۋى ەكى قۇلاعىنا جەتكەن.

ءبىر ۋاقىتتا, ءيا, ءبىر ۋاقىتتا ميكروفوندى قولعا الىپ ورتاعا توي يەسى بولاتتىڭ اتالاس ءىنىسى تولىمبەك الىمبەك ۇلى شىق­سىن! ۇلكەن-ۇلكەن ساحنانىڭ شا­ڭىن قاعىپ, تەلەديداردىڭ ءتورىن بەرمەي ارىنداپ جۇرگەن, ارقا­لى ساتيريك-اقىن تولەكەمە «پال­لا­ديۋمنىڭ» توقىمداي عانا توي الاڭى «بۇيىم» بوپ پا, ءتايىرى, جاڭا تۇسكەن جاس كەلىنگە ارناپ, اتا سالتىمىزعا ساي جىر وقىپ, قۇ­يىن­داتىپ, قۇيقىلجىتىپ, توگىل­دىرىپ كەتتى-اي دەرسىڭ!

...قاپتىڭ اۋزى بوس تۇر دەپ,

قۇرت ۇرلاما, ايوكو.

ءوزىڭ جاتىپ بايىڭا

تۇر-تۇرلاما, ايوكو.

ءبىر نارسەگە كەرىسىپ,

سۇڭقىلداما, ايوكو.

جالقاۋ بولسا, جاتقىزبا

جۇلقىلا دا ايوكو.

بولعاندارىڭ يگى ەمەس

ەكەۋىڭ دە ايوكو...

قاتار ءجۇر دە, قاتار تۇر,

ەرىنشەكتىك – شەگىنشەك,

اينالايىن, ايوكو!..

تولىمبەكتىڭ توي ۇستىندەگى بۇل تاپقىرلىعىنا جاپون جاعى عانا ەمەس ءوز جاعىمىز دا قاتتى ريزا بولعانى سوندايلىق, جارىلا قول سوقتى! قۇدالار جاعىنىڭ سونداعى كوڭىل كۇيىن كورسەڭىز. عاجاپ-پ! ءسوزىن تۇبىرىمەن ءتۇسىنىپ جاتپاسا دا, ەرەكشە ەكپىنمەن ەلىتىپ ايتىلعان كەلىنگە ارنالعان قازاقي سالت-ءداستۇر جىرىنىڭ ءاربىر قا­يى­رىمىنداعى «ايوكو» ءسوزىنىڭ قايتالانۋى ولارعا اجەپتاۋىر اسەرمەن دەم بەرگەن سەكىلدى. اسى­رەسە قۇداشا مەن قۇدا بالا تولىمبەك توقتاعانشا شاپالاق ۇرىپ, ءبىر ورىندا سەكىرىپ, سەلكىل­دەپ بيلەدى دە تۇردى.

ارىپتەس اعامىز ساتىمبەك كوكەم شىداماي ورنىنان ۇشىپ تۇرىپ:

– ءاي, تولىمبەك, مىنا ايتقان­دارىڭدى قاعازعا ءتۇسىرىپ, قۇدا­لار­دىڭ قولىنا ۇستات, قولىنا... جاپون تىلىنە ءتارجى­مالاپ وقى­سىن! – دەپ ايقايلادى.

...اسپان اينالىپ جەرگە تۇسەردەي, كۇن كۇركىرەگەندەي, داۋىل سوققانداي جاڭعىرىقپەن توي زالىن «توڭكەرە» جازداپ بۇل كەلگەن الماتىنىڭ «فريس­تايل» مۋزىكالىق توبى ەكەن. قۇلا­عى­مىز تۇنىپ قالدى. قىزىل-جاسىل شام جانىپ, دۇنيە استان-كەستەن بولعانداي اسەردەمىز. جاپون قوناقتاردى جاپوننىڭ مۋزىكالىق اۋديوتەحنيكاسىمەن تاڭعالدىرماق نيەتى-اۋ شاماسى؟ زاماننىڭ اعىمى. زاماننىڭ ءۇنى. دۇرىس تا شىعار... نۇرلان الباننىڭ حابارلاۋىنشا بۇل كۇنشىعىس ەلىنەن كەلگەن قۇر­مەت­تى قوناقتارعا, بولات پەن راي­حان­نىڭ قۇداي قوسقان قۇداسى مەن قۇداعيىنا, قۇداشا مەن قۇدا بالاعا ارنالعان وتاندىق ەرەكشە مۋزىكالىق ءان-شاشۋ ەكەن! ءداستۇر بويىنشا ەندى وسى ء«ان-شاشۋعا» جاپون جاعى جاۋاپ قايتارۋعا ءتيىس.

ۇنسىزدىك باستالدى. پاۋزا. شىن ايتام, شىبىننىڭ ىزىڭى ەستىلدى. قۇدالار جاقتىڭ جاپون تىلىندە ءوزارا اقىلداسىپ جاتقانى شىعار, سوزدەرى قۇلاققا ەمىس-ەمىس جەتتى.

–مىنە, مىنە... ءاپ-بارەكەلدى, ءوزىمىز دە كۇتكەنبىز, قازاقستاندىق «فريستايل» توبىنىڭ ءان-شا­شۋىنا جاپون ەلىنەن حانوكو قۇ­دا­شا جاۋاپ بەرەتىن بولدى!

اسابانىڭ داۋىسى سوڭعى ەكى مينۋتتا تىنىشتىق جايلاعان ءزاۋ­لىم زالدى قايتا جاڭعىرتتى.

– حاناكو قۇداشا ءسىڭلىسىنىڭ تويىنا قۇر كەلمەپتى. قول شاپا­لاق­تاڭىزدار, قادىرمەندى قاۋىم, قول شاپالاقتاڭىزدار...

ميني قارا كويلەكتى, تالدىرماش دەنەلى سۇيكىمدى قۇداشانىڭ كۇلگەندە كۇرەكتەي ەكى ءتىسى بىردەن كوزگە تۇسەدى ەكەن. اۋزىن الاقا­نى­مەن سىپايى عانا قايتا-قايتا كولەگەيلەپ, سونىمەن... قۇداشا ورتاعا شىقتى. تاعى تىنىشتىق ورنادى. جۇرتتىڭ ەكى كوزى – قۇدا­شادا.

ءبىر قولىمەن يىعىنا تۇسكەن شاشىن سالالى ساۋساقتارىمەن سىلكي تاراپ, ەكىنشى قولىمەن اۋزىن­­­­­­­ باسىپ, ك ۇلىمسىرەپ, بىزدەن قول سوزىم جەردە قۇداشا تۇر. ءۇنسىز. بەينە وي ۇستىندە, توڭىرەكتى تۇگەل ۇمىتىپ, قيال جەتەگىنە بەرىل­گەندەي. قۇداشانىڭ مۋزى­كانتتارعا ءوزىنىڭ ساز جازىلعان مينۋس-ديسكىسىن قاي كەزدە بەرىپ ۇلگەرگەنىن قايدام, كەنەت, ۇيدەي-ۇيدەي جاپوندىق (!) اپپاراتتار شوعىرلانعان تۇستان وزگەشە ءبىر اۋەزدى مۋزىكا ءۇنى وتە باياۋ سىزىلىپ شىقتى, وعان تەڭىز تول­قىنىنىڭ جاعالاۋعا ۇرىپ شا­شىلعان جالدارىنىڭ شۋى, شاڭقىلداعان شاعالانىڭ ءۇنى قوسىلدى...

بەيتانىس قوناقتىڭ ءاربىر قيمىل-قارەكەتىن كىرپىك قاقپاي قاداعالاپ تۇرعان «فريستايلدىق» ونەرپازدىڭ ءبىرى جۇگىرىپ بارىپ, ۇلكەن ۇستەلدىڭ ۇستىندە يەسىز جاتقان ميكروفوندى الىپ كەلدى دە قۇداشاعا ۇسىندى. قۇداشانىڭ «راحمەت» دەگەنى شىعار, باسىن ءۇش رەت يزەپ, ميكروفوندى قولىنا الدى. الدى دا... مۋزىكا ءۇنى ءالى دە تالماۋسىراپ ەستىلىپ تۇر, قى­زىق بولعاندا, قۇداشا باياۋ باسىپ بارىپ, ميكروفوندى الگى جىگىت اكەلگەن ۇستەلگە قايتا اپارىپ قويدى. توپقا قاراپ كوزىمىز ۇيرەنە باستاعان جاپونشا يشاراتپەن... ءۇش قايتارا باس يزەدى. تۇرعان ورنىنا قايتىپ كەلدى. ءوزىمىز سياقتى... «ميكروفون كەرەك ەمەس» دەپ ايتۋىنا نەمەسە «ىم» جاساۋىنا دا بولاتىن ەدى-اۋ, قۇداشانىڭ. ويتپەدى. ويتپەدى قۇداشا... ميكروفوندى ءوز قولىمەن اسىقپاي قايتادان ءوز ورنىنا اپارىپ قويعانىن ايتسايشى: جاپون بولمىسى, جاپوندىق مىنەز, ءتىپتى ۇلت مادەنيەتىنىڭ ۇلگى-ۇزىكتەرى دەيىكشى, ءبىزدى تاڭ­دان­دىرىپ, كوز الدىمىزدا وسىلايشا كورىنىس بەردى. بۇل كەزدە الگى تىنىسى بولەك سازدى مۋزىكانىڭ تاڭسىق ىرعاعى ەسەلەنىپ, باستاپقى داۋىسى زورايا تۇسكەن. قۇداشامىز ەندى ەكى قولىن يىعىنىڭ تۇسىنا دەيىن باياۋ كوتەرىپ, بىزدەي بيىك وكشەلى وڭ اياعىن جايمەن عانا العا سوزىپ, مۋزىكا ىرعاعىنا تەڭەلە تەڭسەلىپ, تەربەلىپ توسىن قيمىل تانىتا باستادى... سونداي بيازى قوزعالىسقا تۇسكەن تالدىرماش دەنە مۋزىكا سارىنىنان ەش جاڭىلىسپاي, اداسپاي, بىردەي قوزعالعاندا عوي, تاماشا ۇيلەسىمدىلىكتى كورىپ, ءۇنىمىز شىقپاي قالدى. «ەە-ە, قۇداشا ءان ايتپايدى ەكەن, بيلەيتىن بولىپ شىقتى عوي... قالامساپتاي ۇزىن, جىڭىشكە وكشەمەن بە؟»

مۋزىكا ەكپىندەپ, ءۇستى-ۇستىنە ۇدەيە بەردى. الگى جاعالاۋعا جايمەن سوققان تولقىن ءۇيىرىلىپ, ەندى بىرەسە الىس ايدىنعا, بىرەسە كوككە قۇلاش سەرمەپ, جۇلقىنا ۇمتىلاتىنداي... قۇداشا بارى­مىز­گە ەلەس بەرگەن وسىناۋ توسىن ديناميكالىق ىرعاقتان ءبىر ەلى قالىس قالماي تەڭىز بەتىندەگى قۇيىنمەن بىرگە شىر اينالدى. گراتسيالىق سىمباتتى قيمىل-قوز­عالىسقا تۇسكەن كۇللى دەنە قيمىلىنان ءمىن تابىلار ەمەس. پا-شىركىن!..

تويشى قاۋىم ورنىنان تۇرىپ العان. كەنەت... سوناۋ قيىردان شىر اينالىپ قۇيىنداپ جەتكەن تاۋ-تولقىن بيىك جاعالاۋعا بار ەكپىنىمەن كەلىپ سوقتى... سوقتى دا, شاشىلىپ ءتۇستى! اۋەلەپ, ارىنداپ شەگىنە جەتكەن مۋزىكا ءۇنى دە سول ساتتە «سولق» ەتتى دە, ساپ تىيىل­­دى, ءبىر مەزەتتە ءوشتى...

ەس جيىپ ۇلگەرسەك, ءدال قاسى­مىزدا, ەكى-اق قادام جەردە, الگى مۋزىكالىق اسەردەگى قۇيىنمەن بىرگە شىر اينالعان قۇداشا ەكى اياعىن ەكى جاققا سىمداي تارتىپ, بەينە بالەت توبىنىڭ پريما-بيشىسىندەي ءدال قاسىمىزدا... «شپاگاتتا» وتىر!.. و, توبا!

ءتور جاقتان, باسقۇدانىڭ تۋعان اعاسى ەستەمەس كوكەمنىڭ «استاپىر-اللا...» دەگەن تانىس داۋىسى تالىپ شىقتى. دەلەبەسى ابدەن قوزعان جاستارىمىز ارەڭ تۇر ەكەن, كۇللى زالدى باسىنا كوتەردى... جانى ءبىر ونەرلى جاندار ەمەس پە, «فريستايل» داۋىلپازىن ءتۇبى تۇسكەنشە سابالاپ, سولو گيتارانىڭ سوڭعى پەرنەسىندەگى شيكى-داۋىس قۇيقا-شاشىمىزدى شىمىرلاتىپ «شىڭعىردى-اي!..»

–بارەكەلدى, بارە-كەل-ءدى! قۇدا­شاعا قۇرمەت, قۇداشاعا قۇر­مەت, نە دەگەن تالانت! نە دەگەن ونەر! – دەگەن اسابا نۇرلان البان بيلىكتى قايتا قولىنا الدى...

بۇل كەزدە ەكى قارىس جىڭىشكە وكشەسىمەن الگىندەگى ساتتە كوز ىلەسپەس جىلدامدىقپەن قالاي تەز وتىرسا, سولاي جەڭىل ورنىنان تۇرعان قۇداشا, ادەتتەگىدەي ءبىر قولىمەن يىعىن جاپقان قولاڭ شاشىن ارتقا سىلكىپ, ەكىنشى قولىمەن اۋزىن سيپاي جاۋىپ, ك ۇلىمسىرەگەن كۇيى تورگە, قۇدالار جاققا وزىپ بارا جاتتى... قاس پەن كوزدىڭ اراسىندا اياقتالعان ءبيدىڭ مارەلىك ءساتىن وي وربيتاسىندا «قورىتا الماي» اڭ-تاڭ كۇيدە ءبىز وتىرمىز, اۋزىمىز اشىلىپ...

حانوكو قۇداشا ورىنداعان, جاپون بولمىسىنىڭ جادىگەرىندەي بولعان سول ءبىر, ءيا, سول ءبىر جا­پوندىق «تۋلاعان تەڭىز» ءبيى ەسىمىزدە ۇمىتىلماستاي ساقتالىپ قالدى...

* * *

كيوتودان ايوكو كەلىن تۇسكەلى دە ارادا 18 جىلداي ۋاقىت ءوتىپتى.

بولات امانبەك ۇلى تاياۋدا 70 جاسقا تولۋ مەرەيتويىن اتاپ ءوتتى. ينستيتۋت قابىرعاسىنان قارجى سالاسىنا ات باسىن بۇرىپ, ماڭداي تەرى, تابان اقىسىن ادال جەگەن بىلىكتى قارجىگەردىڭ بۇل تويىنا دا اعايىن-تۋعان تايلى-تاياعى قالماي تۇگەل جينالدى. توي ءدال ۋاقىتىسىندا باستالدى... سەكسەننىڭ سەڭگىرىندەگى ەستەمەس كوكەم تۋعان باۋىرىنىڭ تويىنا بۇل جولى استانادان ات تەرلەتىپ جەتىپتى. «جۋالىنىڭ بورانىنىڭ جانىندا استانانىڭ بورانى جاي ويىنشىق ەكەن» دەپ قويادى, ك ۇلىمسىرەپ. زەينەتكەر كوكەمىز ارقاعا ابدەن جەرسىنىپتى. ريزا.

«ۋاقىت – جۇيرىك» دەگەن, كيوتودان كەلگەن ايوكو كەلىننىڭ اياعى قۇتتى بولىپ, اتا-ەنەسىنە اليكەن, ايريش (قىز), ءاليحان ەسىمدى ءبىر قىز, ەكى ۇل سىيلادى. ولار وتباسىمەن ءبىر جىل قازاقستاندا – الماتىدا, ءبىر جىل جاپونيادا – كيوتودا قىزمەت ەتەدى. جاستاردىڭ بيزنەس-جوسپارلارى سولاي قۇرىلعان. نەمەرەلەر ەكى جاقتىڭ دا ءبىلىم نارىنەن سۋسىنداپ, قاتارلارىنان ەش قالىس قالماي, تەڭ دارەجەلى ءدارىس الىپ ءجۇر. ەكى جاق تا تالاي-تالاي قۇدالىق ساپاردا ءبىر-بىرىنە ءوزارا تەڭدەي «جورعا جۇگىر­تىپ», بالالاردىڭ ءوسىپ ور­كەن­دەگەندەرىنە كوڭىلدەرى كون­شىپ وتىر. ەڭ قىزىعى, بوكەڭ ايتقانداي, ەكى ەلدە دە قۇدالار داستارقان باسىنا جينالعاندا كادىمگى ءوزىمىز سياقتى... كىلەمگە توسەلگەن قۇراق كورپەنىڭ ۇستىندە جاستىققا جانتايىپ-جاتىپ, مال­داسقۇرىپ وتىرادى ەكەن, سەنەسىز بە؟

مەرەيتوي ۇستىندەگى جەر­سە­رىك­تىك بەينەبايلانىستا توي يەسى بوكەڭدى, ونىڭ جان-جارى رايحاندى, ايوكونىڭ تۋعان قايناعاسى راۋاننان تاراعان ۇر­پاقتى كۇنشىعىس ەلىندەگى جاقىندارى جاپا-تارماعاي قۇت­تىقتادى. ءتىلى جاڭادان شىققان نەمەرەلەرىنە دەيىن «اتا! تۋعان كۇن مەرەيتويىڭىز قۇتتى بولسىن!» دەدى قازاقشا بىلدىرلاپ...

سكانديناۆ تاياقشالارىنا سۇيەنىپ ءجۇرىپ-اق وسى تويدىڭ ۇستىندە «تۆيست»-ءبيدىڭ ءتۇبىن ءتۇسىرىپ بيلەگەن «سەكسەنگە كانديدات» – ساتىمبەك كوكەم «وۋ, بەينەبايلانىستان حانوكو قۇدا­شا­مىزدى كورمەدىك قوي...» دەپ قالدى. جاۋاپتى دا تەز الدىق: تۋريزم بىلگىرى حانوكو قۇداشا ىسساپارمەن كيۋ-سيۋ ارالىندا ءجۇر ەكەن.

شودجي قۇدا مەن يۋميكو قۇداعي – ەكەۋى دە ەش وزگەرمەپتى... شەشەك اتقان ساكۋرانىڭ ساياسىندا تۇرىپ, الماتىداعى قۇداسى مەن قۇداعيىنا جۇرەكجاردى ىس­تىق سالەمدەرىن جولدادى. كيو­تو­دان كەلىن تۇسكەن سول كۇزدەگى توي ءالى كۇنگە كوز الدىمىزدا, فراك كوستيۋم كيگەن قۇدا مەن كيمونو كيگەن قۇداعيدىڭ ءسوزى دە قۇلاعىمىزدا – «كۇنشىعىس ەلىنەن ات ارىلتىپ كەلگەندەگى بار ارمان-ماقساتىمىز – وسى قىزىمىز باقىتتى بولسا ەكەن, جاقسى جاندارمەن قۇدا بولساق ەكەن...» دەپ جينالعان تويشى قاۋىمعا امانات جۇكتەگەندەي ەدى-اۋ سوندا ولار. ارماندارىنا جەتىپتى! ءاۋمين دەيىك!.. «قۇيرىق باۋىر اساسىپ, بەتتەرىنە ۇن جاققان» جاپون قۇدالار جۇزدەرىنەن يمانى توگىلىپ, جارقىراپ-جادىراپ, ءوزىمىز سياقتى... «ۇزاق سويلەپ, شىنىن ايتىپ, سىرىن اشىپ» اقجارىلقاپ كوڭىلدەرىن ءبىلدىرىپ جاتتى.

 

تالعات ءسۇيىنباي,

«Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ ارداگەرى

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار