«قىسقالىق – تالانتتىڭ شىڭى» دەگەن ۇلى ا.چەحوۆتىڭ پىكىرىن تولىق قولدايتىن ۇلتتىڭ ءبىرى – جاپوندار. ونىڭ دالەلى 1986 جىلى جاپونيادا «جىلاعان گۇلدەر مەن قايعىرعان تالدار. سولتۇستىك ەۋروپاداعى قاندى شايقاستاردىڭ سوڭعى ك ۇلى» دەگەن اتاۋمەن ورىستىڭ ايگىلى رومانى جارىق كوردى. كىتاپ كولەمى – نەبارى 150-اق بەت.
پىشاقتىڭ قىرىنداي عانا بولاتىن جۇپ-جۇقا كىتاپتىڭ تۇپنۇسقا اۆتورى – لەۆ تولستوي, ال تارجىمالانعان تۋىندى «سوعىس جانە بەيبىتشىلىك» بولاتىن. ءيا, ءيا, جاڭساق وقىعان جوقسىز. تولستويدىڭ ايگىلى الىپ رومانى بار-جوعى ءجۇز ەلۋ بەتتىڭ اينالاسىنا جۇيەلەنگەن. ال تاقىرىبى شە؟ ودان رومانتيزم تۇنعان جاپون تابيعاتىنا ءتان ليريكانىڭ لەبى ەسىپ تۇر.
اۋدارماشى موري تاي تۇپنۇسقادا «كوپ نارسە» ارتىق جازىلعاندىعىن العا تارتىپ, شىعارمانى «ازداپ» قىسقارتۋ تۋرالى باتىل شەشىم قابىلدادى. شىعارماشىلىق يەسى رومانداعى قاندى قىرعىندى بارىنشا قىسقارتىپ, ەسەسىنە ماحاببات جەلىسىن جانداندىرعان. ءتارجىماشىنىڭ تاپتىشتەپ تۇسىندىرگەنىندەي, «سولتۇستىك ەۋروپا» – رەسەي بولسا, «قاندى شايقاس» – ناپولەون شاپقىنشىلىعى. ال «جىلاعان گۇلدەر مەن قايعىرعان تالدار» وقىرمانىنا الدىن الا ايتۋلى تۋىندىدا قاندى شايقاس ەمەس, كەرىسىنشە سىرشىلدىق پەن درامالىق بوياۋدىڭ قانىق بولاتىندىعىنان حابار بەرەدى. وسىلايشا, ورىستىڭ ايگىلى رومانى ءاپ-ساتتە جاپوندىق سيپات الىپ شىعا كەلدى. مىنە, ءسويتىپ, ءحىح عاسىردا كۇنشىعىس حالقى العاش رەت «سوعىس جانە بەيبىتشىلىكپەن» وسىلاي تانىسقان بولاتىن.
جالپى, بۇعان اسا ءمان بەرىپ, قاتتى تاڭىرقاۋدىڭ قاجەتى دە جوق سەكىلدى. سەبەبى مۇنداي تاجىريبە كەز كەلگەن ۇلتتىڭ ادەبي اۋدارماسىندا كەزدەسەدى. الىسقا بارماي-اق ءتول ادەبيەتىمىزدىڭ اينالاسىنان ىزدەپ كورسەك, ابايعا اينالىپ سوعارىمىز ءسوزسىز. قازاقتىڭ باس اقىنىنىڭ شىعارماشىلىعىندا دا «ىقشامداپ» اۋدارىپ, ۇلتقا قاجەتىن تالعاپ تالداۋ تاجىريبەسى مول. ءبىر عانا الەكساندر پۋشكيننەن تارجىمالاعان حاكىم ىزدەنىسى سونىڭ ايقىن ايعاعى بولسا كەرەك.