ق.ساتباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بەلگىلى گەولوگى, ەكونوميست, كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى قاراتاي تۇرىسوۆتىڭ تۋعانىنا 90 جىل تولۋىنا ارنالعان «گەولوگيالىق سالانىڭ دامۋ ماسەلەلەرى مەن بولاشاعى: ءبىلىم-عىلىم-ءوندىرىس» اتتى دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى. ىزگىلىكتى ءىس-شارا قارساڭىندا ءدارىس اۋديتورياسىنا قاراتاي تۇرىس ۇلىنىڭ ەسىمى بەرىلدى. عالىمنىڭ قازاقستاننىڭ ينجەنەرلىك عىلىمىنىڭ جانە ءوندىرىسىنىڭ دامۋىنا قوسقان ۇلەسى ولشەۋسىز, سىڭىرگەن ەڭبەگى ۇشان-تەڭىز.
اكادەميك قاراتاي تۇرىس ۇلى تۇرىسوۆ – تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تۇعىرىن نىعايتىپ, ەگەمەن ەلدىڭ بيلىك ينستيتۋتتارىن قالىپتاستىرۋعا, قازاقستان پارلامەنتاريزمىنىڭ نەگىزىن قالاۋعا, كاسىپوداق قوزعالىسىن دامىتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ, جوعارى دەڭگەيدەگى بىرقاتار جاۋاپتى قىزمەتتەردى ابىرويمەن اتقارعان كورنەكتى عالىم, قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرى.
ورتالىق قازاقستاننىڭ كەندى ايماقتارىنىڭ گەولوگيالىق كارتاسىن جاساۋ ىسىنە ءوز ۇلەسىن قوسىپ, كوكتاسجال كەن ورنىن العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ اشتى. سونىمەن قاتار قاراجول, قاراعايلى, جايرەم, بەتپاقدالانىڭ تاۋ-تاسىن كەزىپ, جاڭا كەن ورىندارىن ىزدەدى. بۇل ەڭبەگى ءۇشىن وعان «قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى كەن بارلاۋشىسى» اتاعى بەرىلدى.
ول گەوفيزيكالىق ەكسپەديتسيانىڭ پارتياسىن باسقارىپ, ۇجىممەن ءتىل تابىسىپ, باسقارۋشىلىق قابىلەتىنىڭ زور ەكەنىن كورسەتتى.
تاۋ-كەن وندىرىسىندە بوكسيت قورىنىڭ جاڭا كوزدەرىن اشىپ, قوڭىر كومىردىڭ نەگىزىندە ەلەكتر ستانتسيالارىن سالىپ, تەمىر كەندەرىن يگەرۋ ءۇشىن, ەسىلدە مەتاللۋرگيا زاۋىتىن تۇرعىزۋ سياقتى الىپ جۇمىستاردىڭ ۇيىتقىسى بولىپ قاراتاي تۇرىسوۆ ءجۇردى. بۇل جاستايىنان بويىنا سىڭىرگەن «الدىمەن ادام بول, سوسىن ەلىڭنىڭ مۇددەسىن ويلا» دەيتىن اكە اماناتىنا ادالدىعى ەدى.
1990 جىلى اكادەميك ومىربەك ارىسلان ۇلى جولداسبەكوۆپەن بىرگە ۇلتتىق ينجەنەرلىك اكادەميانىڭ قۇرىلۋىنا ايرىقشا ۇلەسىن قوسا ءبىلدى. وسى اكادەميادا 1993 جىلى دوكتورلىعىن قورعاپ, قر ۇلتتىق ينجەنەرلىك اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى اتاندى. ونان سوڭ ماسكەۋ قالاسىنا بارىپ, حالىقارالىق ينجەنەرلىك اكادەميانىڭ اكادەميگى بولدى.
اسقار ق ۇلىباەۆ, ومىربەك جولداسبەكوۆ, عينايات بەكجانوۆ, ايتجان ابدۋللين, ۇزاقباي قارامانوۆ, ءشامىل بەكبولاتوۆ, ساۋىق تاكەجانوۆ, نادير ناديروۆ, شالتاي سماعۇلوۆ, نارعوزى داناەۆ جانە ت.ب. ءىرى-ءىرى اكادەميكتەردىڭ قاتىسۋىمەن وتەتىن نەبىر جيىنداردا قاراتاي تۇرىس ۇلىنىڭ سوزىنە وسى اتالعان اكادەميكتەردىڭ بارلىعى دا دەرلىك توقتايتىن. سوندا بىزگە قارەكەڭ قازاقستاننىڭ ءوندىرىسى ينجەنەرلىك ماماندىعىن وڭ جولعا قويماي دامىمايدى دەگەندى شەگەلەپ كەتكەن ەدى.
قاراتاي اعا ومىردەن وزعاننان كەيىن, اكادەميانىڭ ەڭ بەلگىلى عالىم-ينجەنەرلەرى – بارلىعى 300 عىلىم دوكتورلارى جينالىپ, اقىلداسا كەلە, عىلىمي-تەحنيكالىق جانە قوعامدىق جۇمىستارداعى ۇزدىك جەتىستىكتەردى ىنتالاندىرۋ جانە ماراپاتتاۋ ماقساتىندا قر ۇلتتىق ينجەنەرلىك اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى قاراتاي تۇرىسوۆ اتىنداعى مەدال دايىندالدى. 2016 جىلى ەڭ ءبىرىنشى مەدالدى وسى كىسىنىڭ ءوز شاكىرتتەرىنىڭ ءبىرى – وجكەنوۆ بولات سۇلتان ۇلىنا قاراتاي اعانىڭ جارى اسەركۇل جەڭگەي ءوزى قولىمەن تاپسىرعان ەدى.
قاراتاي تۇرىسوۆ ءوز ماماندىعىنىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگى جوعارى, سۇرانىسقا يە كادر بولعانىنا قاراماستان, بىرقاتار مەملەكەتتىك جانە پارتيالىق جاۋاپتى قىزمەتتەردى اتقارىپ, مەملەكەت ىسىنە ارالاستى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ توراعاسى بولعان قاراتاي تۇرىسوۆ زاڭ شىعارۋ ىسىندە دە ءوز قولتاڭباسىن قالدىردى.
پارلامەنتتىڭ بىرلەسكەن وتىرىسىندا قاراتاي تۇرىس ۇلى اۋىلداعى بالالاردىڭ ساپاسىز سۋدى تۇتىنۋى جانە ءتۇرلى اۋرۋلاردىڭ سۋ تاپشىلىعىنان تۋىندايتىندىعى سياقتى كۇردەلى ماسەلەنى كوتەرىپ, «تازا اۋىزسۋ» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى قابىلداندى. بۇل دا تۇلعانىڭ ازاماتتىعىنىڭ بەلگىسى, بۇكىل ەل ءۇشىن ماڭىزى بار ماسەلەلەردى كوتەرە بىلگەن قوعام قايراتكەرى ەكەنىن كورسەتەدى.
پارتيالىق باسقارۋ قىزمەتىنە كىرىسكەن سوڭ, قارەكەڭ اۋدان تۇرعىندارىنىڭ پروبلەمالارىن زەرتتەدى. ەڭ باستىسى – ادام فاكتورى مەن ونىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى. ءبىز نە جاساساق تا, تەك ادامدارعا جاقسى بولۋىن ويلاپ جاساۋىمىز كەرەك دەگەن قاعيدات – ونىڭ ومىرلىك كرەدوسى ەدى.
قاراتاي تۇرىس ۇلى بۇۇ مىنبەرىندە تولەگەن تاجىباەۆتان كەيىن سويلەگەن ەكىنشى قازاق ەدى. ول قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دامۋى مەن ەلگە سىڭىرگەن ەسەلى ەڭبەگى ءۇشىن وننان استام مەدالدارمەن, ەكى مارتە «ەڭبەك قىزىل تۋ» وردەنىمەن جانە «بارىس» وردەنىمەن ماراپاتتالعان.
ءابىش كەكىلباەۆ, شەرحان مۇرتازا, كاكىمبەك سالىقوۆ, فاريزا وڭعارسىنوۆا, نۇرلان ورازالين, ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ سياقتى ەلىمىزدىڭ ءبىرتۋار تۇلعالارى قاراتاي تۇرىسوۆتىڭ قىزمەتىنە جوعارى باعا بەرگەن.
قورىتا ايتقاندا, قازاق دالاسىنىڭ شىنايى پاتريوتى بولا بىلگەن كورنەكتى تۇلعانىڭ ەڭبەكسۇيگىشتىك قاسيەتى بۇگىنگى جاس ۇرپاق ءۇشىن جارقىن ۇلگى-ونەگە. وسىنداي عالىمدى قۇرمەتتەپ جۇرگەن ق.ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇجىمىنا العىس بىلدىرەمىن.
باقىتجان جۇماعۇلوۆ,
قر ۇلتتىق ينجەنەرلىك اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى,
قر ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى.