پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى ەرلان قوشانوۆ باستاعان ءبىر توپ دەپۋتات قىتايعا رەسمي ساپارمەن باردى. بەيجىڭدە دەپۋتاتتار قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى بۇكىلقىتايلىق حالىق وكىلدەرى جينالىسى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ توراعاسى چجاو لەتسزيمەن, قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقتىق ساياسي كونسۋلتاتيۆتىك كەڭەسى بۇكىلقىتايلىق كوميتەتىنىڭ توراعاسى ۆان حۋنينمەن جانە قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى حان چجەنمەن كەزدەستى.
قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى بۇكىلقىتايلىق حالىق وكىلدەرى جينالىسى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ توراعاسى چجاو لەتسزيمەن كەزدەسۋدە تاراپتار پارلامەنتارالىق ديالوگتەن باستاپ ەكى ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق جانە مادەني ىنتىماقتاستىققا دەيىنگى كوپتەگەن ماسەلەنى تالقىلادى.
– كەيىنگى ەكى جىل قازاقستان مەن قىتاي تاريحىنداعى ماڭىزدى كەزەڭ بولدى. مەملەكەت باسشىلارىمىزدىڭ كۇش-جىگەرىنىڭ ارقاسىندا ول جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى. ءبىزدىڭ پارلامەنتتەر اراسىنداعى ءوزارا ءىس-ارەكەت كوشباسشىلارىمىزدىڭ قول جەتكىزگەن ۋاعدالاستىقتارىن ىسكە اسىرۋعا باعىتتالۋعا ءتيىس. ءبىزدىڭ وتكەن جىلى جوسپارلانعان وسى رەسمي ساپارىمىز پارلامەنتارالىق بايلانىستاردى جان-جاقتى نىعايتۋعا جاقسى مۇمكىندىك بەرەدى. وتكەن جىلى جوسپارلانعان وسى رەسمي ساپار پارلامەنتارالىق بايلانىسىمىزدى ودان ءارى ارتتىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى, – دەدى ەرلان قوشانوۆ.
ءماجىلىس سپيكەرى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇيەلى وزگەرىستەر تۋرالى, سونداي-اق ءماجىلىستىڭ قازىرگى قىزمەتى جايلى ايتىپ بەردى.
قازاقستان دەپۋتاتتارى قىتايلىق ارىپتەستەرىنىڭ تاجىريبەسىنە, سونىڭ ىشىندە, جاساندى ينتەللەكت پەن توتەنشە جاعدايلارعا قارسى كۇرەس سالاسىنداعى تاجىريبەسىنە ەرەكشە قىزىعۋشىلىق تانىتتى. سونىمەن قاتار ءماجىلىس توراعاسى ترانسشەكارالىق سۋ رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋ ماسەلەسىنە نازار اۋداردى.
– ەلدەرىمىزدىڭ ۇكىمەتتەرى اراسىندا ترانسشەكارالىق وزەندەردىڭ سۋىن ءبولۋ تۋرالى ەكىجاقتى كەلىسىم ازىرلەنىپ جاتىر. ءبىز وسى ماڭىزدى كەلىسىمگە تەزىرەك قول قويامىز دەپ ۇمىتتەنەمىز, – دەدى ءماجىلىس توراعاسى.
ءوز كەزەگىندە چجاو لەتسزي پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىق قىتاي مەن قازاقستان اراسىنداعى ماڭگىلىك جان-جاقتى ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتىڭ ماڭىزدى بولىگى ەكەنىن ايتتى. سونداي-اق ول ءماجىلىس توراعاسىنىڭ بۇل ساپارى ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىققا تىڭ سەرپىن بەرەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
– كەيىنگى جىلدارى توراعا سي تسزينپين مەن پرەزيدەنت توقاەۆتىڭ ستراتەگيالىق باسشىلىعىنىڭ ارقاسىندا ەكىجاقتى قارىم-قاتىناسىمىز قارقىندى دامىپ كەلەدى. قىتاي الداعى ۋاقىتتا دا قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگىن, ەگەمەندىگى مەن اۋماقتىق تۇتاستىعىن قولداي بەرەدى. قىتاي ارقاشان قازاقستاننىڭ ءوز دامۋ جولىن, ونىڭ وركەندەۋ مەن تۇراقتىلىققا باعىتتالعان سىرتقى جانە ىشكى ساياساتىن قولدايدى, – دەدى چجاو لەتسزي.
تاراپتار وتكەن جىلدىڭ قاراشا ايىندا ۆيزاسىز رەجىم ەنگىزىلگەن ساتتەن باستاپ جانە قازاقستاننىڭ قىتايداعى تۋريزم جىلى وتكىزىلۋىنە بايلانىستى ەكى ەل ازاماتتارىنىڭ ءوزارا ساپارلارىنىڭ ايتارلىقتاي ارتقانىن اتاپ ءوتتى. ولار مۇنى ۇلكەن ديپلوماتيالىق جەتىستىك دەپ اتادى.
كەزدەسۋ بارىسىندا سپيكەرلەر مادەنيەت, ءبىلىم بەرۋ سالالارىندا دا سەرىكتەستىكتى ارتتىرۋعا مۇددەلى ەكەندەرىن ايتتى. ەكى ەلدىڭ استانالارىندا قازاقستان مەن قىتايدىڭ مادەني ورتالىقتارىنىڭ تەزىرەك اشىلۋىنا ەرەكشە ءمان بەرىلدى. كەزدەسۋ سوڭىندا ءماجىلىس سپيكەرى ارىپتەسىن قازاقستانعا رەسمي ساپارمەن كەلۋگە شاقىردى.
سونداي-اق ەرلان قوشانوۆ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقتىق ساياسي كونسۋلتاتيۆتىك كەڭەسى بۇكىلقىتايلىق كوميتەتىنىڭ توراعاسى ۆان حۋنينمەن كەزدەستى. تانىمال قىتاي ساياساتكەرى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ رەفورمالارىنا جوعارى باعا بەرىپ, قىتاي يننوۆاتسيا مەن تسيفرلاندىرۋ سالاسى بويىنشا ارىپتەستىككە دايىن ەكەنىن مالىمدەدى.
– ءبىز پرەزيدەنت توقاەۆتىڭ باسشىلىعىمەن جاڭا قازاقستان قۇرۋ جونىندەگى ستراتەگيالىق ماقساتتىڭ ورىندالاتىنىنا سەنىمدىمىز. قازاقستاننىڭ دامۋى مەن وركەندەۋىنە تىڭ سەرپىن بەرەتىن ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىققا مۇددەلىمىز. قىتاي تاراپى ەلىڭىزگە سەنىمدى تىرەك بولۋعا دايىن, – دەدى ۆان حۋنين.
ول قىتاي مەن قازاقستاننىڭ ءوزارا بەرىك قولداۋى ەكىجاقتى كۇن تارتىبىنەن الدەقاشان شىعىپ كەتكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. بۇل حالىقارالىق جانە وڭىرلىك ىستەردە ايقىن كورىنەدى. قىتاي تاراپى قازاقستاننىڭ جاھاندىق ىقپالىنىڭ ءوسۋىن جانە ونىڭ حالىقارالىق ارەنادا داۋىس بەرۋ قۇقىعىن ارتتىرۋدى قالايدى.
– پرەزيدەنت ق.توقاەۆ 2029 جىلعا قاراي ىشكى جالپى ءونىمدى ەكى ەسە ارتتىرۋدى ستراتەگيالىق ماقسات ەتىپ قويدى. وسى ماقساتقا جەتۋدە قازاقستاندىق ارىپتەستەرىمىزدى قولدايمىز. سوندىقتان ەكى ەلدىڭ دامۋ ستراتەگيالارىن ۇيلەستىرىپ, ساياسي بايلانىستاردى نىعايتۋ ماڭىزدى, – دەدى قىتايلىق ساياساتكەر.
ۆان حۋنين جۋىق ارادا قازاقستان پارلامەنتى قابىلداعان «ۇلتتىق قور – بالالارعا» زاڭىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىنا قىزىعۋشىلىق تانىتتى.
ەرلان قوشانوۆ پرەزيدەنت جاريالاعان ەكونوميكالىق وزگەرىستەر قىتايمەن ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ, ءوندىرىستى, بانك ءىسىن دامىتۋ جانە جاڭا ينۆەستيتسيالار تارتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشاتىنىن ايتتى.
قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى حان چجەنمەن كەزدەسۋدە ەكىجاقتى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ جوعارى قارقىنى اتاپ ءوتىلدى.
– جاقىندا ءسىز قازاقستان-قىتاي ىنتىماقتاستىق كوميتەتىن تابىستى باسقاردىڭىز جانە ەلدەرىمىزدىڭ دوستىق الەۋەتىن جاقسى بىلەسىز. قازىر ەنەرگەتيكا, اۆتوكولىك قۇراستىرۋ, لوگيستيكا, ەلەكتروندىق ساۋدا سالالارىندا بىرقاتار سەرپىندى جوبا ىسكە اسىرىلۋدا. ەكى ەل اراسىنداعى ءوزارا تاۋار اينالىمى تاريحتاعى ەڭ جوعارى دەڭگەيگە – 41 ميلليارد دوللارعا جەتتى. مۇنىڭ بارلىعى قىسقا ۋاقىت ىشىندە اۋقىمدى ماقساتتار قويىپ, ورتا مەرزىمدە ساۋدا-ساتتىقتى ەسەلەپ ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى ءماجىلىس توراعاسى.
قحر توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءوز سوزىندە ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ورناعان 30 جىل ىشىندە ەلدەرىمىز تاتۋ كورشى, جاقسى دوس, سەنىمدى سەرىكتەسكە اينالدى. جاڭا التىن 30 جىلدىقتا قىتاي مەن قازاقستان بار كۇش جىگەرىن كوشباسشىلارىمىزدىڭ كەلىسىمدەرىن ىسكە اسىرۋعا باعىتتالۋى كەرەكتىگىنە ءمان بەردى.
– ءبىز ىنتىماقتاستىعىمىزدى يننوۆاتسيالار ەسەبىنەن دە ىلگەرىلەتۋىمىز كەرەك. بالامالى ەنەرگيا, ترانسشەكارالىق ەلەكتروندى ساۋدا, سپۋتنيكتىك تەلەكوممۋنيكاتسيا سىندى جاڭا سالالاردا بايلانىستارىمىزدى تەرەڭدەتۋ قاجەت, – دەدى حان چجەن.
بۇدان بولەك, دەلەگاتسيا مۇشەلەرى «SANY Group» ماشينا جاساۋ كاسىپورنىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىستى. بۇل – قۇرىلىس جانە ارنايى تەحنيكا كولىكتەرىن شىعاراتىن جانە ساتاتىن الەمدىك رەيتينگتەگى ءتورتىنشى كومپانيا.
ءماجىلىس دەلەگاتسياسىنىڭ رەسمي ساپارى بۇگىن شىڭجاڭ-ۇيعىر اۆتونوميالىق اۋدانىنىڭ ورتالىعى ءۇرىمشى قالاسىندا جالعاسادى.