قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى باستالدى

سەرگەەۆ سۋ قويماسىنداعى ەڭ بيىك دەڭگەي 17 ساۋىردە 1 355 سم-گە جە­­تىپ, توق­تادى. سودان بەرى سۋ دەڭ­­گەيى اقىرىن تۇسە باستادى. 23 ساۋىردە بۇل تاعى دا 11 سم-گە ءتۇسىپ, سۋدىڭ جالپى دەڭگەيى 1 145 سم-گە دەيىن تومەندەدى.

تاسقىننىڭ بەتى قايتقالى بەرى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار مەن قىزمەت كورسەتۋ سالالارى بەيبىت تىرلىكتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن شۇعىل شەشۋگە كىرىسە باستادى. وبلىستىق اكىمدىكتە ءوڭىر باسشىسى عاۋەز نۇرمۇحامبەتوۆتىڭ توراعالىعىمەن تاسقىننىڭ زارداپتارىن جويۋ جونىندە كەڭەس ءوتتى. وندا تاس­قىن­نان زارداپ شەككەن تۇرعىن ۇيلەردى قالپىنا كەلتىرۋ باستى نازاردا بولدى. قالپىنا كەلتىرۋگە كەلمەيتىن تۇرعىن ۇيلەردى بۇزۋ جانە جوندەۋگە كەلەتىندەرىن تۇزەتۋ ءۇشىن بارلىق اۋداننىڭ ارقايسىسىنان كەمىندە 8 بىرلىك تەحنيكاسى بار 5 مەحانيكالىق بريگادا جاساقتالىپ, قالانىڭ زارداپ شەككەن شاعىن اۋداندارى مەن اۋىلدارعا بولىنبەكشى. سونىڭ ىشىندە پەتروپاۆلدىڭ ويقالا شاعىن اۋدانىندا 30 بريگادا جۇمىس ىستەيدى. مۇندا ع.مۇسىرەپوۆ, تايىنشا, ءۋاليحانوۆ اۋداندارىنىڭ بريگادالارى كومەك­كە كەلمەك. تەرى زاۋىتى اۋدانىنا ەسىل, جامبىل, شال اقىن جانە ايىرتاۋ اۋداندارىنىڭ بريگادالارى بەكىتىلدى. زارەچنىي كەنتىنە م.جۇماباەۆ, تيميريازەۆ, اقجار جانە مامليۋت اۋداندارىنىڭ بريگادالارى بارادى. اققايىڭ اۋدانىنىڭ بريگاداسى قىزىلجار اۋدانىنا كومەككە جىبەرىلەدى. تاسقىننىڭ زارداپتارىن جويۋعا پەتروپاۆل قالاسىن قوسا ەسەپتەگەندە وبلىستىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن جالپى سانى 100-دەن اسا مەحبريگادا جۇمىلدىرىلاتىن بولدى. جولداردى جوندەۋگە جانە تازالاۋعا 50 تەحنيكاسى بار 8 جول-قۇرىلىس ۇيىمى بەكىتىلىپ, ولار قاجەت بولعان جاعدايدا قال­پى­نا كەلتىرۋ جۇمىستارىنا دا تار­تىلماق.

ع.نۇرمۇحامبەتوۆ جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاندارعا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىنا قاجەتتى بريگادالار مەن تەحنيكالاردى ءبولىپ, جۇمىستاردى قىسقا مەرزىمدە جۇرگىزۋدى تاپسىردى. سونداي-اق ايماق باسشىسى قۇرىلىس ماتە­ريالدارىنىڭ باعاسىن جاساندى تۇردە كوتەرۋگە جول بەرمەۋدى ءتيىستى ورگانداردىڭ قاپەرىنە سالدى. سۋدا قالعان ۇيلەر بويىنشا تەحنيكالىق تەكسەرۋ مەن باعالاۋدى جەرى قۇرعاعان اۋىلدار مەن قالادا جىلدام جۇرگىزۋ قاجەتتىگى ايتىلىپ, ونىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا وتەماقى ەسەپتەۋدى دە جەدەل جۇر­گىزۋ تاپسىرىلدى.

قىزىلجار تۇرعىندارى «قى­زىل­جار سۋ» جشس كوتەرگىش سورعى ستانساسىنىڭ ىستەن شىعۋىنا بايلانىستى سۋدى ءالى كۇنگە كولدەن الىپ وتىر. بۇل سۋ ىشۋگە جارامايدى. اكىمدىكتىڭ وتىرىسىندا وسى ماسەلە دە تالقىلانىپ, ەسىلدەن سۋ تارتاتىن سورعى ستانساسىن قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا ءىس-شارالار جوس­پارىن ازىرلەۋ تاپسىرىلدى.

وسىنىڭ الدىندا وبلىس اكىمى قىزىلجار اۋدانىنداعى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن سەميپولات, بەسكول, بولشايا مالىشكا اۋىلدارىندا بولىپ, تۇرعىندارمەن كەزدەسكەن. «ۇي­لەر­دىڭ اۋماعى سۋدان قۇرعاپ, جەر دەگدىگەن ساتتەن باستاپ ءبىز م ۇلىككە تەحنيكالىق تەكسەرۋ مەن باعالاۋ جۇرگىزەمىز. بۇل جۇمىستار قازىردىڭ وزىندە اۋدانداردا باستالىپ كەتتى. قىزىلجار اۋدانى مەن پەتروپاۆل قالاسىنىڭ اكىمىنە ەشتەڭەنى كۇتپەي, سۋ تارتىلعان ۇيلەردە تەكسەرۋ ءۇشىن باعالاۋ كوميسسيالارىن جىلدام جىبەرۋدى تاپ­سىردىم», دەدى اكىم تۇر­عىن­دار­عا.

بۇدان بۇرىن جازعانىمىزداي, ەگەر كوميسسيا ءۇيدى جوندەۋدى ۇسىنسا, قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىس­تارى شۇعىل تۇردە باستالماق, ال ەگەر باسپانا ءومىر سۇرۋگە جارامسىز بولسا, جاڭا ءۇي سالىنادى نەمەسە ەكىنشى نارىقتان باسپانا ساتىپ الىنادى.

پەتروپاۆل قالاسىندا بىر­رەت­تىك الەۋمەتتىك كومەك الۋعا 2 مىڭنان اسا ادام ارىز بەرگەن ەدى. 23 ساۋىردەگى مالىمەتكە قاراعاندا, سونىڭ 1 131 ماتەريالدىق كومەكتى الدى. بۇل شىعىنعا بيۋدجەتتەن 417,6 تەڭگە تولەنگەن. «بارلىق تۇرعىندار قاجەتتى قۇجاتتاردى كورسەتكەن سوڭ عانا اقشا الدى. بۇگىنگە دەيىن 100 اەك الۋعا ءتيىستى ادامداردىڭ جارتىسىنان كوبى اقشالارىن الدى», دەدى جۇ­مىس­پەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار ءبولىمىنىڭ باستىعى دانيار اسىلبەكوۆ.

ايتا كەتەتىن جايت, ۇيلەرى سۋدا قالىپ, دۇنيە-مۇلكى ب ۇلىنگەن ادامدارعا ۇكىمەت قاۋلىسىمەن قوسىمشا 150 اەك تولەنەتىن بولدى. بۇل حابار دا سولتۇستىكقازاقستاندىق سۋ كەشكەندەردى قۋانتىپ وتىر.

بۇدان بۇرىن ۇيلەرىنىڭ ماڭى قۇرعاعان تۇرعىندار ورالا باس­تاعا­نىن حابارلاعان ەدىك. الايدا ولاردىڭ ۇيىندە ەلەكتر قۋاتى جوق بولىپ شىقتى. وبلىسقا ەلەكتر قۋاتىن تاراتاتىن «سولتۇستىك قا­زاقستان ەلەكتر قۋاتىن تاراتۋ» اق وكىلى تۇر­عىن­داردىڭ جا­رىق­تىڭ جوعىنا شاعىمدانعان ساۋالىنا: ء«بىزدىڭ اپاتتى جويۋ بريگادالارىمىز قولدان كەل­گەن­نىڭ ءبارىن ىستەپ جا­تىر. الايدا كوپتەگەن جەردە ترانسفورماتورلار ءالى دە سۋدا تۇر. ال سۋ مەن ەلەكتر قۋاتى قوسىلعان جەر قا­ۋىپتى. سوندىقتان ەلەكتر جارا­عى­نا جەتۋ مۇمكىن بولماي تۇر», دەپ جاۋاپ بەردى.

سونىمەن قاتار قازىر شال اقىن, قىزىلجار اۋداندارىندا ب ۇلىنگەن ەلەكتر باعاندارى قال­پى­نا كەلتىرىلىپ جاتىر ەكەن. وبلىس ورتالىعىنىڭ شاعىن اۋدان­دارى مەن كەيبىر اۋىلداردا ديزەلدىك گەنەراتورلارمەن ەلەكتر قۋاتى جەتكىزىلدى. جالپى, وبلىس بويىنشا تاسقىننىڭ اساۋ تولقىندارىمەن كەلگەن الىپ سەڭدەر سوعىپ قۇلاتقان ەلەكتر باعاندارىنىڭ سانى 729 ەكەنى بەلگىلى بولىپ وتىر. ولاردى قال­پىنا كەلتىرۋگە الدىن الا ەسەپ بويىنشا 2,4 ملرد تەڭگە قاجەت. ازىرگە قىزىلجار اۋدانىنداعى ۆوزنەسەنكا, نادەجكا, بوگوليۋبوۆ اۋىلدارىنا تارتىلعان باعاندار جوندەلگەن. شال اقىن اۋدانىنداعى كەڭەس, جاڭاتالاپ, جاڭاجول اۋىل­دارىنا تارتىلعان جەلىلەردىڭ با­عان­دارى دا ىسكە قوسىلعان. سونداي-اق اكتسيونەرلىك قوعام قو­سىم­شا 5 ديزەلدى-گەنەراتورلىق قۇرال ساتىپ العان, بۇلار نوۆو­كا­مەنكا مەن ارحانگەلكا اۋىلدارىنا ور­ناتىلماق.

زارداپ شەككەندەرگە كومەكتە­سەتىن قوعامدىق شتاب وكىلدەرىنىڭ دە جۇمىسى قىزۋ. ولار ۇكىمەت تاراپىنان, جەرگىلىكتى بيلىك پەن كاسىپورىندار, ۇيىمدار, جەكە ادام­دار تاراپىنان بەرىلگەن كومەكتەر مەن جەڭىلدىكتەردى دە ەۆا­كۋاتسيالىق بەكەتتەردەگى تۇر­عىندارعا جەتكىزىپ جاتىر. بۇل – دۇنيە-مۇلكى سۋدا قالعان جارىم كوڭىل جاندارعا ۇلكەن مەدەۋ. ەۆاكۋاتسيالىق بەكەتتە وتباسىنىڭ التى مۇشەسىمەن بىرگە جاتقان ورازعالي الدەكەەۆ ءوزىنىڭ بىررەتتىك جاردەماقىنى العانىن جەتكىزدى. «ەندى, مىنە, جاتاقحاناعا اۋىستىق. مۇنداعى جاعداي جاقسى. الدىمەن تۋىس­تار­دىڭ ۇيىندە بولعانبىز, بىراق ولارعا كەدەرگى جاساعىمىز كەل­مەدى», دەدى ول.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى