گيننەستەگى قازاقستان: شەبەر ۇشقىش

«تبيليسي» كرەي­سەرىنەن جاڭا ادىسپەن ۇشاقتى كوككە كوتەرۋ وقي­عاسىنا سول كەزدە بۇكىل الەم كوز تىككەن ەدى. بۇل ءادىستىڭ ەرەكشەلىگى – ۇشاق ترامپليننەن تۇسكەندەي تومەن قۇلديلاپ كەلىپ, بىردەن كو­تەرىلىپ كەتۋى كەرەك. ول, ارينە, ۇشاقتىڭ موتورىنا بايلانىستى. بارلىق ماسەلە بىرنەشە سەكۋندتا شەشىلمەسە, ءسال ىركىلىس بولسا, ۇشاق سۋدىڭ استىنا كىرىپ كەتەدى. سىناقشى-ۇشقىش توقتار اۋباكىروۆ قۇلديلاپ تا, كوتەرىلىپ تە ۇلگەردى. اۆياتسيا تاريحىندا ءبىرىنشى رەت مۇنداي ادىسپەن ۇشۋدى جۇزەگە اسىرعان ەرلىك گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەنگىزىلدى.

1111 مەتر قازى

شىڭجاڭ-ۇيعىر اۆتونوميالىق ولكەسى تارباعاتايدا «قازاق ۇل­تى­نىڭ ءداستۇرلى تاعامدارى» جار­مەڭكەسىندە گيننەستىڭ رەكوردىنا قازاقتىڭ قازىسى ۇسىنىلعان.

بۇل قازىنى جاساعان – جارقىن بارما­ق­ ۇلى. قازىنىڭ جالپى ۇزىندىعى – 1 111 مەتر. ال سالماعى – 4 572 كگ. ديامەترى 6,5 مەتر الىپ تاباققا قويىلعان كەزدە اينالما قا­باتى 71 قاتار, ال بيىكتىگى 4 مەترگە جەتكەن. قازىنى جاساۋعا 44 جىلقىنىڭ ەتى كەتكەن دەسەدى.

ءبىر قىزىعى, وسى قازىنىڭ تەك ون مەترى ساتىلعان. قىزۋ باسەكە بارىسىندا 10 مەترلىك قازىعا ءبىر كاسىپكەر ۇيعىر ازاماتى 12 700 دوللارعا دەيىن ۇسىنسا, «جىبەك جولى» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى مايرا ەسىمدى قازاق قىزى 14 200 دوللارعا دەيىن, ال تاعى ءبىر قىتاي ازاماتى 16 000 دوللار بەرەتىنىن ايتقان. ەڭ سوڭىندا «سايا» ونەر مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى, جاس اعارتۋشى باعدانا ادىلقانقىزى 20 000 دوللارعا جۋىق باعامەن ساتىپ العان.

بيىك نىسان

قازاقستاننان رەكوردتار كىتابىنا ەنگەن ءبىرشاما جەتىستىك بار. ەلىمىز «الەمدەگى تەڭىزگە تىكە شىعا المايتىن اۋماعى ەڭ ۇلكەن مەملەكەت» رەتىندە عاجايىپ كىتاپقا تىركەلگەن.

ەكىباستۇز قالاسىنداعى «گرەس-2» – الەمدەگى ەڭ ۇزىن ءتۇتىن شىعاراتىن قۇبىر. ونىڭ ۇزىندىعى – 419,7 م. مۇنارانىڭ ەڭ بيىك شىڭىنا جاياۋ كوتەرىلۋ ءۇشىن 4 ساعاتتاي ۋاقىت جۇمساۋ كەرەك. ايگىلى ەي­فەل مۇناراسىنىڭ بيىكتىگىمەن سالىس­تىرار بولساق, «گرەس-2» ودان 100 مەترگە بيىك. «گرەس-2» كەشەنىنىڭ قۋاتتىلىعى مەن مۇمكىنشىلىگى بايقوڭىر سىندى ءىرى كوسمودروم مەن وزگە دە ستراتەگيالىق ماڭىزدى نىسانداردى قامتاماسىز ەتۋگە قاۋقارلى.

گيننەس رەكوردتار كىتابىنا قازاق­ستاننىڭ اتىنان ەنگەن تاعى ءبىر جەتىستىك – استانادا ورنالاسقان «حانشاتىر» ويىن-ساۋىق كەشەنى. بيىكتىگى 150 مەتردەن اساتىن بۇل عيمارات «الەمدەگى ەڭ بيىك شاتىر قۇرىلىس» رەتىندە تانىلعان.