• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 23 ءساۋىر, 2024

ۇلتتىق قۇندىلىق ۇلىقتالعان كۇن

241 رەت
كورسەتىلدى

استاناداعى ۇلتتىق مۋزەيدە «وقۋ-تاربيە ۇردىسىندە ءبىلىم الۋ­شى­لاردىڭ بويىندا ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى قالىپ­تاس­تىرۋ» اتتى حالىقارالىق ەتنوفورۋم ءوتتى. ءىس-شارانى ەلوردا اكىم­دى­گىنىڭ «ادىستەمەلىك ورتالىعى», ى.التىنسارين اتىن­­دا­عى ۇلت­تىق ءبىلىم اكادەمياسى, قازاقستاننىڭ ەتنو­­ديزاي­نەرلەر وداعى ۇيىمداستىردى.

ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن داس­تۇرلەر ارقىلى ءبى­لىم الۋشىنىڭ ساناسىن­ قا­لىپ­تاستىرۋدى ماقسات ەتكەن­ بۇل حالىقارالىق ەتنوفورۋم رەس­­پۋبليكا كولەمىندە العاش رەت ۇيىم­داس­تىرىلىپ وتىر. تاعىلىمدى ءىس-شاراعا ازەربايجان, قىرعىزستان, وزبەكستان, تۇركيا, ياكۋتيا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وقىتۋشىلارى, كوركەم ەڭبەك, گرافيكا جانە جوبالاۋ پاندەرىنىڭ مۇعالىمدەرى, قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ پەداگوگتەرى قاتىستى. فورۋم بارىسىندا قازاقستان ەتنوديزاي­نەرلەر وداعىنىڭ توراعاسى سال­تا­نات جاپاروۆا ءبىلىم بەرۋدە قۇن­دى­لىقتاردى دارىپتەپ, ادەت-عۇرىپ­تاردى جاڭعىرتۋ كەرەك ەكەنىن ايتا كەلىپ, كوركەم ەڭبەك پانىندە ۇل مەن قىزدى بولەك وقىتۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە توقتالدى.

«ەڭبەك ءپانىن ۇلدار بولەك, قىز­دار بولەك وقۋى كەرەك. ءبىز بالا­لار­عا ونەر ۇيرەتۋدى مەكتەپتەن باستاپ «ۇل شەبەرلىگى» جانە «قىز شەبەرلىگى» دەپ ءبولۋدى ۇسىندىق. ول ۇسىنىستى بىرنەشە مەكتەپ قابىلداپ, وزدەرىندە تاجىريبەلىك سىناق رەتىندە باستاۋعا كەلىسىمىن بەردى. قازىر وسىعان ساي وقۋ اعارتۋ مينيسترلىگى ماماندارىمەن جۇ­مىستار اتقارىلىپ جاتىر. بۇل باستامانىڭ بولاشاق ۇرپاق تاربيەسىندە ماڭىزى زور. «قىز­دارى­مىزدى قىزعا ءتان, ۇلدارى­مىز­دى ۇلعا ءتان» مىنەزبەن تاربيەلەۋ – اتا-بابادان كەلە جاتقان اسىل مۇرا, قىمبات ءداستۇر. ءبىز وسى ساباقتاستىقتى ءۇزىپ الماۋىمىز كەرەك. سونىمەن قاتار جاز ايلارىندا بالالار شىعارماشىلىعىن دامىتۋ ماقساتىندا «بالالارعا ونەر ۇيرەتۋ», «شەبەرلەردىڭ شى­عارماشىلىعىن دامىتۋ» لاگەر­لە­رىن اشساق دەگەن يگى ويلارىمىز دا بار», دەدى س.جاپاروۆا.

ءىس-شارا اياسىندا استانا قالا­سىنىڭ ادىستەمەلىك ورتالىعىنىڭ قول­داۋىمەن كوركەم ەڭبەك ءپانى مۇعا­لىمدەر قاۋىمداستىعى «كوركەم ەڭبەك جانە سىزۋ ساباق­­­تارىنىڭ ماسەلەلەرى مەن شەشىمدەرى» دەگەن دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزدى. سىزۋ ءپانى – ماتەماتيكا, گەومەتريا, فيزيكا, حيميا, استرونوميادا, ينجەنەرلىك سالادا اسا كەرەك ءبىلىم سالاسى. سون­دىق­تان جينالعاندار سىزۋ ءپانىن مەكتەپ باعدارلاماسىنا قايتا ەنگىز­بەسە, كەلەشەكتە ەلىمىزدەن ارحيتەكتور شىقپايتىنىن اشىق ايتتى.

سونىمەن قاتار فورۋمدا وقۋ­شىلار دا «اتا-بابا ونەرى – ۇر­پاق­تار مۇراسى» اتتى سايىسقا قاتىستى. ياعني قىزدار ءجۇن ءتۇتىپ جانە ۇرشىق ءيىرىپ جارىسسا, ال ەر بالالار سەگىز تاسپالى قامشى ءورىپ باق سىناستى. ولاردىڭ ونەرىن «اتالار جانە اجەلەر القاسى» باعالادى. سونداي-اق ء«سان – سار­قىل­­ماس سالتانات» اتتى ۇلتتىق كيىم­دەر مەن ۇلتتىق قولونەر سايىس­تارى دا ەتنوفورۋمنىڭ كورىگىن قىزدىردى. اسىق اتۋدان استانا قالاسى كومانداسىنىڭ اعا جاتتىقتىرۋشىسى ەسكەندىر راحمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, بالالار ۇلتتىق ويىنداردى بالاباقشادان باستاپ مەڭگەرۋى كەرەك. «قازىر اسىق اتۋ ۇلتتىق سپورتىنان مەكتەپ پەن كوللەدجدەردە ساباق بەرەتىن ماماندار دايارلاپ جاتىرمىز. ءتىپتى اسىق اتۋدى بالاباقشا باعدارلاماسىنا دا ەنگىزۋ جوسپاردا بار. قازاقتىڭ بۇل ۇلتتىق وينىن بالا ءۇش جاس­تان باستاپ-اق ۇيرەنىپ ويناي بەرەدى. بالانىڭ ءبىتىمىن شىمىر ەتىپ, ويلاۋ قابىلەتىن شىڭداپ, قىراعىلىققا, ەپتىلىككە باۋليدى. ەندى ۇلتتىق بولمىسىمىزدى بالا جاستان قالىپ­تاس­تىراتىن ۋاقىت كەلدى», دەيدى ە.راحمەتوۆ.

قىرعىز ەلىنەن كەلگەن تەحنولوگيا ءپانىنىڭ مۇعالىمى ماقسات ءسايني­دينوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاق-قىرعىز باۋىرلاس مەملەكەت بولعاندىقتان, مادەنيەتىمىزدە ۇقساستىقتار وتە كوپ. سول سەبەپتى ۇلتتىق قولونەردەن تاجى­ريبە الماسۋدا ءدال وسى ەتنو­فو­رۋم­نىڭ ماڭىزى زور.

«بۇل ءىس-شاراعا قازاقستان ەتنو­دي­زاينەرلەر وداعىنىڭ شا­قىر­­تۋ­­ى­مەن كەلدىم. فورۋم اياسىندا قازاق­ستاندىق جانە باسقا دا شەتەل­­دىك ارىپتەستەرمەن شەبەرلىك سابا­عىن وتكىزىپ, كيىزدەن جاسالاتىن پو­ر­ت­رەتتەردىڭ قىر-سىرىن ۇيرەتتىم. ارىپتەستەرگە وتپەن سۋرەت سالۋدىڭ دا ءادىس-ءتاسىلىن كورسەتتىم. بىراق بۇل قولونەردى مەن ويلاپ تاپقان جوقپىن. ونى قىرعىزستانعا كەلىپ شەبەرلىك ساباعىن وتكىزگەن امەريكالىق ارىپ­تە­سىمنەن مەڭگەردىم. قازىر مەكتەپتە شاكىرتتەرىمە وسى ونەردى ۇيرەتىپ ءجۇرمىن», دەدى ول.

ءيا, زاماناۋي تەحنولوگيا ومىرى­مىز­گە دەن­دەپ ەنىپ جاتقان ۋاقىتتا جاس بۋىننىڭ بويىنا ۇلتتىق قۇن­­دى­لىقتاردى ءسىڭىرىپ ءوسىرۋدىڭ ماڭىزى زور. ۇلتتىق رۋحتان قايناپ شىققان تازا بۇلاقتىڭ قاشاندا بەرەرى مول, بەدەلى بيىك بولارىن بولجاعان ­ەتنوفورۋم ءوز ماقساتىنا جەتتى دەپ ويلايمىز.

سوڭعى جاڭالىقتار