قايتا كوتەرىلگەن سۋدىڭ قاتەرى

تاۋلىكتەگى جاعداي قالاي؟

قازىر سۋ تاسقىنىنا بايلانىستى ەلدەگى احۋال تۇراقتالدى دەپ ايتۋعا كەلمەيدى. ءبىر ايماقتا تاسقىننىڭ سەبەپ-سالدارى, شىعىنى ناقتىلانسا, ەكىنشى ءوڭىردىڭ تۇرعىندارى وزەن-كول, سۋ قويمالارى ارناسىنان اسپاي ما دەپ قاۋىپتەنەدى. وڭىرلەردە قارعىن سۋ سالدارىن جويۋمەن قوسا, تاسقىنعا قارسى ءىس-شارالار, اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى قاتار اتقارىلىپ جاتىر. ەرىگەن قاردى بۇرۋ, ينەرتتى ماتەريالعا تولعان قاپتاردى توسەۋ, كانالداردىڭ جاعالارىن نىعايتۋ, ارىق جۇيە­لەرىن تازالاۋ, تۇرعىن­دار­دى قاۋىپسىز جەرلەرگە ەۆاكۋاتسيا­لاۋ سىندى جۇمىستار وزەكتى. بۇگىن­دە سۋ اس­تىندا قالعان وڭىرلەر­دەن 111 194 ادام, ونىڭ ىشىندە 39 222 بالا قۇتقارىلىپ, ەۆاكۋاتسيالانعان. 107 613 باس ءىرىلى-ۇساق مال قاۋىپسىز ايماققا شىعارىلعان.

توتەنشە جاعدايلار مي­نيستر­لىگىنە قاراستى مەكەمەلەر­دە ەڭبەك ەتەتىن پسيحولوگتەر جە­دەل جەلى ارقىلى شۇعىل پسيحو­لوگيالىق كومەك كورسەتىپ كەلەدى. سۋ باسقان اۋدانداردا جۇمىلا, جەدەل ارەكەت ەتكەن ماماندار 9,5 ملن تەكشە مەتر سۋدى ارنايى قۇرالداردىڭ كومەگىمەن شىعارعان.

تاسقىننىڭ الدىن الۋ ءىس-شارالارى كەزىندە 2,2 ملن قاپ, 1,2 ملن توننا ينەرتتى ماتە­ريال توسەلىپتى. وسىنداي جەدەل جۇمىستىڭ ناتيجەسىندە 3 511 تۇرعىن ءۇي مەن 2 157 اۋلاعا تاقاعان سۋ اشىق اۋماققا بۇرىلعان. تاۋلىك ىشىندە جاريالانعان اقپاراتقا نازار اۋدارساق, اقتوبە, قوستاناي, اقمولا, اتىراۋ, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا 5 414 جەكە تۇرعىن ءۇي, 1 617 اۋلا, 2 035 ساياجاي ۇيلەرى سۋ استىندا قالىپ وتىر. اۆاريالىق-قۇتقا­رۋ­عا, سۋ تاسقىنىنا قارسى ءىس-شارالارعا 33 101 ادام, 4 128 تەحنيكا, 853 سۋ سورعى قۇرالى, 335 جۇزۋگە ار­نالعان قۇرال, 10 تىكۇشاق جۇمىل­دىرىلعان.

توتەنشە جاعدايداعى الەۋمەتتىك كومەك

ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋ­مەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى سۋ تاسقىنىنان كەيىن تۇرعىنداردى بارىنشا قول­داۋعا نيەتتى ەكەنىن بايقاتتى. مىسالى, قازىر ەلدەگى احۋالعا بايلانىستى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تاعايىنداۋ مەن مۇگەدەكتىك توبىن قايتا كۋا­لان­دىرۋ مەرزىمدەرى ۇزاردى. ەلەكتروندىق ۇكىمەتتىڭ ءموبيلدى قوسىمشاسى ارقىلى كەل­تىرىلگەن زالالدى وتەۋگە ءوتىنىش قال­دىرۋعا بولادى. توتەنشە جاع­داي رەجىمى جاريالانعان قالا, اۋدانداردا تۇراتىن 5 مىڭ وتبا­سىنا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك اۆتوماتتى تۇردە تاعايىندالعان. ياعني ولار مەملەكەتتىك ورگاندارعا جۇگىنبەي-اق كومەك الىپ وتىر. سونداي-اق توتەنشە جاعداي بالالاردى قوسا العاندا, 4 مىڭعا جۋىق ادامعا مۇگەدەكتىكتى قايتا كۋالاندىرۋ مەرزىمى اۆتوماتتى تۇردە ۇزارعان. جەرگىلىكتى اتقا­رۋ­شى ورگاندار ءوز قاراجاتى ەسە­بى­نەن سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن 2,3 مىڭ وتباسىنا 555,4 ملن تەڭگە كولەمىندە الەۋمەتتىك كومەك كورسەتكەن. سۋ باسقان ايماقتاردان 96 مۇگەدەكتىگى بار ادام ەۆاكۋاتسيا­لانىپ, ولارعا قاجەتىنشە كومەك كورسەتىلىپتى.

ەلدە قارتتار مەن مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتارعا ارناۋلى الەۋ­مەت­تىك قىزمەت كورسەتەتىن بارلىق 118 ورتالىق شتاتتىق رەجىمدە جۇمىس ىستەپ جاتىر. كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى الەۋمەتتىك وسال توپتاعى ازاماتتاردى ساۋىقتىرۋ ءۇشىن رەس­پۋبليكانىڭ 7 ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ شيپاجايىنا 164 ورىن بولگەن.

ءتارتىپ ساقشىلارىنىڭ تاباندىلىعى

سۋ تاسقىنىنا قارسى ءىس-شارا­لار­عا ۇلتتىق ۇلاننىڭ 5 مىڭ­نان اسا ساربازى, اسكەري قىزمەتشىلەر, ىشكى ىستەر مي­نيسترلىگىنە قارايتىن وقۋ ورىندارى كۋرسانتتارى جۇ­مىل­عان. سون­داي-اق پوليتسيا قىز­مەتىنەن 762 تەحنيكا كومەككە جونەل­تىلگەن. توتەنشە جاع­دايداعى ءتارتىپ ساقشى­لا­رىنىڭ قىزمەتى جايىندا ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ رەسمي وكىلى شىڭعىس الەكەشەۆ ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا تارقاتىپ ايتىپ بەردى.

– ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەر 10 مىڭ مەتر ارىق تازارتىپ, 399 مىڭ قاپ توسەدى. ءىىم كۇشىمەن 25 مىڭ ادام ەۆاكۋاتسيالاندى. مىسالى, پەتروپاۆلدا پوليتسەيلەر تاسقىن­نىڭ ورتاسىندا قالعان قارت كۇزەت­شىنى قۇتقاردى. اعىنى قاتتى سۋمەن الىسقان تۇرعىندى پوليتسيا مايورى جاقسىلىق بايبوسىنوۆ, پوليتسيا كاپيتانى ازات يساەۆ, پوليتسيا سەرجانتى نۇرلان قوقاباەۆتار قايىقپەن سول ماڭعا جەدەل جەتىپ, قالا ماڭىنداعى تۇر­عىندى امان الىپ قالدى. باتىس قازاقستان وبلىسىندا زاچاگان پوليتسيا ءبولىمىنىڭ اعا ۋچاسكەلىك ينس­پەكتورى ديدار وتەپوۆ سۋ باسقان ءۇيدىڭ توبەسىنە شىققان ادامدى قۇتقاردى. ال اتىراۋ وبلىسىنىڭ قۇلسارى قالاسىندا پوليتسيا مايورى نۇرلان جانگەلوۆ پەن پوليتسيا لەيتەنانتى باۋىرجان تاسەكەنوۆ سۋ باسقان ايماقتان 4  بالاسى بار ايەلدى الىپ شىققان. مۇنداي مىسالدى تىزە بەرسەك, كوپ. سۋ باسقان وڭىرلەردە تاۋلىك بويىنا كەزەكشىلىك قويىلعان. پاترۋلدەۋگە پوليتسيانىڭ اتتى اسكەر وتريادى دا قاتىسادى. ءتارتىپ ساقشىلارى جەرگىلىكتى تۇرعىن­داردىڭ سۋ باسۋ قاۋپى بار ايماقتا قالماۋىن قاداعالاپ, كەنتتەردە رەيد جۇرگىزىپ جاتىر. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى قاراۋسىز قالعان م ۇلىكتى كۇزەتۋ ءۇشىن سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن 56 ەلدى مەكەندى قورشاۋعا الدى, – دەپ تۇيىندەدى ش.الەكەشەۆ.

بۇگىندە ىشكى ىستەر ورگاندارى 10 688 قاراۋسىز قالعان تۇرعىن ءۇي مەن باسقا دا نىسانداردى كۇزەتەدى. توتەنشە جاعدايدا ۇرلىق-قارلىققا جول بەرمەگەن. سونىمەن قاتار پوليتسيا اق­پا­­رات­­تىق كەڭىستىككە مونيتورينگ جۇرگىزىپ, جالعان اقپاراتتاردىڭ تارالۋىنا جول بەرمەۋگە تىرىسادى.

تاسقىننىڭ الدىن الۋعا تاجىريبە كەرەك

سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگى ازىرلەگەن سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ جۇيەسىن دامىتۋدىڭ تۇجىرىمداماسىنا تولىقتىرۋلار ەنگىزىلەدى. ەلدەگى توسىن جاعدايلارعا بايلانىس­تى قۇجات سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ جانە ودان كەلەتىن شىعىندى ازايتۋ جونىندەگى كەشەندى ءىس-شارالارمەن تولىعادى. بۇل ءۇشىن مينيسترلىك قىتاي, نيدەرلاند سىندى وزگە دە تاسقىننىڭ الدىن الۋ ءىس-شارالارىنان ناتيجە شىعارعان ەلدەردىڭ تاجىريبەسىن زەردەلەۋگە نيەتتى ەكەنىن ءبىلدىردى. مينيسترلىكتىڭ وسى جانە وزگە دە جوبا-جوسپارلارى تۋرالى سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مي­نيسترلىگىنىڭ رەسمي وكىلى ءمولدىر ابدۋاليەۆا ءباسپاسوز ءماسلي­حا­تىن­دا حابارلادى.

– اتىراۋ وبلىسى بويىنشا «قازسۋشار» فيليالى مەن جەرگى­لىك­تى اكىمدىك جايىق وزەنىنەن كە­لەتىن سۋدى كاسپي تەڭىزىنە باعىتتاۋ ءۇشىن 14,5 شاقىرىم قوسىمشا كانال قازىپ جاتىر. بۇل اتىراۋ قالاسى ارقىلى وتەتىن سۋ كولەمىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. اتىراۋ وبلىسى بويىنشا «قازسۋشار» فيليالىنىڭ 4 كانالىندا تاسىعان سۋدى قابىلداۋ ءۇشىن بوس ورىن دايىندالۋدا. اتاپ ايتقاندا, سوكولوك, سارىوزەك, باقساي جانە نارىن كانالدارىندا سۋارۋ كەزەڭىنە جينالعان سۋ كاسپيگە جىبەرىلدى. ناتيجەسىندە, سوكولوك كانالى – 2 ملن تەكشە مەتر, سارىوزەك كانالى – 3 ملن تەكشە مەتر, باقساي كانالى – 7 ملن تەكشە مەتر جانە نارىن كانالى 4,5 ملن تەكشە مەتر سۋ قابىلداي الادى. قازىر اقمولا وبلىسىندا ەكى ءىرى سۋ قويماسى 100% تولعان. مۇندا سۋ تاسقىنىنىڭ بەلسەندى كەزەڭى ءوتىپ, احۋال تۇراقتالدى. قاراوتكەل كەنتىن سۋ باسۋ قاۋپى سەيىلدى. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 2 ءىرى سۋ قويماسى 100% تولىپ, تاسقىن تولاس­تاماي تۇر. ەكى سۋ قويماسى دا شتاتتىق كەس­تەگە ساي جۇمىس ىستەيدى, بۇزىلۋ قاۋپى جوق. سۋ توراپتارى كوپ­فاكتورلى تەكسەرۋدەن ءوتتى, نى­سان­داردىڭ تەحنيكالىق جاع­دا­يى قاناعاتتانارلىق, – دەيدى م.ابدۋاليەۆا.