كىشكەنتاي, پىسىق قوڭىر قوشاقان ءسۇپ-سۇيكىمدى ەكەن. ءوزى قولدان-قولعا تۇرمايدى. ەسىك الدىنداعى ءدوڭنىڭ ۇستىندە اسىر سالىپ وينادى. بەس جاسار بەكسۇلتاندى قۋالاپ ءجۇر. قالا بالاسى قوشاقاندى تۇڭعىش كورىپ تۇرعاندىقتان, اۋەلى جانىنا بارۋعا جۇرەكسىنگەنىمەن, بىرتە-بىرتە ەتى ۇيرەنىپ, ماڭدايىنان, جون ارقاسىنان ايالى الاقانىمەن سيپاپ, ەركەلەتەدى. قوشاقان دا بالانىڭ نيەتىن ۇققانداي اينالسوقتاپ جانىنان شىعار ەمەس.
– ادام بولاتىن بالا وسىنداي مالعا ءۇيىر بولادى, – دەدى جيەن اعامىز قايىرتاي. – ءوزى ءبىر مالجاندى بولايىن دەپ تۇرعان بالا ەكەن. وسى قوڭىر قوشاقاندى اتادىم. كوگەنتۇپ بولسىن.
جولسەرىگىمىز قايىرتاي اقساقالعا ۇمسىنا قاراعان. تاڭىرقاعان بەت-الپەتىنەن كوگەنتۇپتىڭ نە ەكەنىن ۇقپاعاندىعى اڭعارىلىپ تۇردى.
– ەسكىنىڭ ىرىمى, – دەگەن جيەن اعا, – بوساعادان العاش رەت اتتاعان ەت جاقىن اعايىننىڭ بالدىرعاندارىنا وسىلاي مال اتاۋ ىرىمى بار. ادەتتە مالدى, جاندى اۋلەتتىڭ جاساپ جاتاتىن سىباعالى دۇنيەسى. كەيبىرەۋلەر ىرىس اۋىپ, قۇت كوشىپ كەتەدى دەپ تارتىنىپ جاتادى. وندا تۇرعان ەشتەڭە جوق, ىلكى زاماندا دارحان دالانىڭ دانالىعىن بويىنا جيناعان اتامىز «ەلدە بولسا, ەرنىڭە تيەدى» دەگەن ءسوزدى نەگە ايتتى دەيسىز؟ اعايىندا بولسا جامان با؟ ءبىزدىڭ ءۇيدىڭ بوساعاسىنا بىتكەن ازىن-اۋلاق داۋلەتتىڭ ءبىر پاراسى جاناشىر جۇرت ناعاشىعا اۋىپ جاتسا, جامان ەمەس قوي. دۇنيە دەگەن كوزدىڭ قۇرتى بولعانىمەن, ءبىر توستاعاننىڭ ىشىندەگى سۋ سياقتى تولىقسي تولقىپ, ارالاسىپ جاتپاي ما؟ تەك نيەت ءتۇزۋ بولسىن.
بەكسۇلتان اتاسىنىڭ قۇرمەتىنە ءدان رازى. بالا كوڭىل بايىپتاپ ۇقپاسا دا, ويدا جوقتا مالدى بولعانىنا ءماز.
– قوڭىر قوزىنى ۇيگە الىپ كەتەمىن, – دەيدى ماڭدايىنان تەر شىپشىپ.
– قوڭىر قوزىم-اۋ, ونى قايدا باعاسىڭ؟ بالكونعا ما؟ – دەيدى اناسى.
اتاسىنىڭ اقجارما تىلەگىن, جاقسى ىرىمىن اناسى دا تەرىس كورىپ تۇرعان جوق. العاندى كىم جەك كورسىن؟
– بەكسۇلتاننىڭ ءوزى ەن سالىپ كەتسىن, قوشاقان قايدا قاشار دەيسىڭ, وسكەن سوڭ الاسىڭ عوي, – دەيدى اتاسى.
قۋتىڭداعان قوڭىر قوزىمەن بىرگە جاتىپ, بىرگە تۇرماققا بەكىنگەن بەكسۇلتاننىڭ كوڭىلى ءپاس.
– ىلكىدەگى اتامىزدان قالعان جورالعىدا اتالعان مالدى بەرمەي قالاتىن جاي ناعىز قاراۋلىق بولىپ سانالسا كەرەك, – دەيدى اتاسى بەكسۇلتاننىڭ ماڭدايىنان سيپاپ. – وندايدى دا كورگەنبىز. اتاپ تۇرىپ بەرمەي قالسا, ساراڭدىعى, جاتباۋىرلىعى.
اتا جولىن ساقتاعان جيەن اعانىڭ جورالعىسى كىشكەنتاي بەكسۇلتاندى عانا ەمەس, ءبارىمىزدى دە تەبىرەنتىپ جىبەردى. ماسەلە ءتىپتى ءبىر ۋىس قوزىدا عانا ەمەس, ات ءمىنىپ, اتان جەتەكتەپ جۇرسەك تە, ارىداعى اتا جولى, ونەگەسى ادامنىڭ ءىشىن ۋىلجىتىپ جىبەرەدى ەكەن-اۋ.
كوكشەتاۋ قالاسى