قىزىلقوعا اۋدانىنداعى ميالى اۋىلىنا تونگەن تاسقىن سۋدىڭ قاۋپى ءالى تولىق سەيىلگەن جوق. اتىراۋ وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ قوعاممەن بايلانىس توبىنان ءمالىم ەتكەندەي, ويىل وزەنىندەگى سۋ دەڭگەيى ءۇش كۇندە 4 مەتر 80 سم-گە جەتكەن. 1 ساۋىردە وزەندەگى سۋ دەڭگەيى 98 سم-گە تومەندەدى. بۇعان اقتوبە وڭىرىندەگى كۇننىڭ جىلىنۋى مەن جاۋىن-شاشىن اسەر ەتكەن.
ال قىزىلقوعا اۋدانى اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنشە, 31 ناۋرىزدا ويىل وزەنى ارناسىنان اسىپ, تاسقىن سۋدىڭ ميالى اۋىلىنا كىرۋ قاۋپى تونگەن ەدى. سول سەبەپتەن اۋداندا توتەنشە جاعداي جاريالاندى. ويتكەنى اۋىلدىڭ ىرگەسىنە تىرەلگەن سۋ دەڭگەيى 1 مەتر 20 سم-گە جەتتى. جولىنداعىنىڭ ءبارىن تىپ-تيپىل ەتەتىن توپان سۋدان قۇتقارۋ قاجەت بولدى. ءسويتىپ, ميالى اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىن ءىشىنارا ەۆاكۋاتسيالاۋ باستالدى. ساناۋلى ساعاتتا انالار مەن بالالار, ناۋقاستار مەن مۇگەدەكتەر ساناتىنداعى 600-گە جۋىق تۇرعىن ەكى مەكتەپ پەن ءبىر بالاباقشاعا ورنالاستىرىلدى.
ويىل وزەنىندەگى سۋدىڭ ارناسىنان اسۋىنا بايلانىستى وكرۋگتەرگە قايىقپەن قاتىناۋ توقتاتىلدى. «ميالى-ساعىز» باعىتىنداعى جولدى سۋ باسىپ, كولىك قاتىناسىنا شەكتەۋ قويىلدى.
«ميالى اۋىلىنىڭ ىرگەسىندەگى بوگەتتى كوتەرۋ, بەكىتۋ, قاپشىققا قۇم تولتىرۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر. وعان مەكەمەلەردەن – 275, پوليتسيا بولىمىنەن – 48, توتەنشە جاعدايلار بولىمىنەن – 35 قىزمەتكەر, 3 مىڭنان اسا ەرىكتى جۇمىلدىرىلدى», دەپ حابارلادى اۋداندىق اكىمدىكتەن.
وبلىستىق قۇرىلىس, ساۋلەت جانە قالا قۇرىلىسى باسقارماسى وڭىردەگى كاسىپورىنداردىڭ تەحنيكاسىن ميالى اۋىلىنا كومەككە جىبەردى. ناقتىلاي ايتقاندا, «نۇركاپيتال» جشم-نان – 1 بۋلدوزەر, «سۇڭقار قۇرىلىس لتد» جانە «تەمىرسترويسەرۆيس» جشس-دان – 2 جۇك تيەگىش, 2 ەكسكاۆاتور, «نۇركاپسترويگاز» جشس-دان 1 جۇك تيەگىش تەحنيكا تارتىلدى.
جەرگىلىكتى 15 كاسىپكەر اۋىلدى تاسقىن سۋدان قورعاپ جۇرگەن جىگىتتەردى ىستىق تاعاممەن قامتۋدى قولعا الدى. كاسىپكەرلەر ءبىر كۇندە 1 500 ادامدىق ىستىق تاعام مەن سۋسىن دايىندادى.
«تاسقىن سۋدىڭ قاۋپى تونگەندە اۋىلدىڭ ۇلكەنى مەن جاسى قولعا كۇرەك الىپ, مەكەنىمىزدى قورعاۋعا جۇمىلا كىرىستى. ءبىز ولاردى جانە بارلىق تەحنيكامەن كومەكتەسكەن «ايس» جشس-نىڭ جۇمىسشىلارىن ىستىق تاعاممەن قامتۋدى ۇيعاردىق», دەيدى جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ باسشىسى التىنزەر بايمۇراتوۆا.
ىستىق جانە وزگە دە تاعامدار «باقىت» مەيرامحاناسىندا ازىرلەندى. مۇندا ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەپ جۇرگەندەردىڭ اراسىندا گۇلزيرا ەلەۋعاليقىزى دا بار.
«حالقىمىزدىڭ بىرلىگى مەن بەرەكەسى وسىنداي ساتتە كورىنەدى. ەر-ازاماتتار كۇنى-ءتۇنى اۋىلدى سۋدان قورعاۋ ءۇشىن اۋىزبىرشىلىك تانىتتى. مەن دە ءوزىمنىڭ كيىم ساتاتىن دۇكەنىمنىڭ ەسىگىن كىلتتەپ, وسى جەردە ءجۇرمىن. تەك تابيعي اپاتتان امان شىقساق ەكەن», دەيدى گۇلزيرا ەلەۋعاليقىزى.
ميالى اۋىلىنىڭ بايسەۋ بولىگىندە تۇراتىن سەرىك وجاەۆتىڭ وتباسى دا جاناشىرلىق ىسكە بەل شەشە كىرىستى. بۇل وتباسىنىڭ مۇشەلەرى بوگەت تۇرعىزىپ, قاپشىققا قۇم تولتىرىپ جاتقانداردى تاماقتاندىردى.
قىزىلقوعا اۋدانى اكىمدىگىنىڭ اقپاراتىنا سۇيەنسەك, مۇندا 557 شارۋا قوجالىعى بار. ونىڭ ىشىندە 407 شارۋاشىلىق ويىل وزەنىنىڭ بويىندا ورنالاسقان.
«شارۋا قوجالىقتارىنىڭ يەلەرىنە ويىل وزەنىندەگى سۋدىڭ كوتەرىلۋىنەن تونەر قاۋىپ تۋرالى الدىن الا ەسكەرتىلدى. وزەندەگى سۋدىڭ كۇندەلىكتى دەڭگەيى مەن تاسقىننىڭ ەكپىنى ۇدايى حابارلاندى. وسىنداي ەسكەرتۋدىڭ ناتيجەسىندە جامبىل, جانگەلدين, ويىل, تايسويعان وكرۋگتەرىندە تىركەلگەن 7 شارۋا قوجالىعىنىڭ 14 ادامى مەن ءتورت ت ۇلىگى قاۋىپسىز اۋماققا كوشىرىلدى. ءتورت ت ۇلىكتىڭ ىشىندە 2 209 قوي-ەشكى, 448 ءمۇيىزدى ءىرى قارا, 138 جىلقى, 20 تۇيە بار», دەپ مالىمدەدى اۋداندىق اكىمدىكتەن.
ءبىر اۋىلدى عانا ەمەس, ەلدى قيىندىقتان وسىنداي اۋىزبىرشىلىك قۇتقارارى داۋسىز.
اتىراۋ وبلىسى