وتكەن اپتاداعى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنا جۇمىس ساپارى الەم ساياساتكەرلەرىنىڭ نازارىن اۋداردى. ويتكەنى قازاقستان پرەزيدەنتى شىعىستاعى الپاۋىت كورشىمىزدىڭ اۋماعىندا بىرقاتار ماڭىزدى كەزدەسۋ وتكىزدى.
سونداي-اق حاينان پروۆينتسياسىندا وتكەن بواو ازيا فورۋمىنىڭ پلەنارلىق سەسسياسىنىڭ اشىلۋىنا قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى. ال سيان قالاسىندا «ورتالىق ازيا – قىتاي» حاتشىلىعىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋى, بەيجىڭدە قىتايداعى قازاقستان ءتۋريزمى جىلىنىڭ رەسمي اشىلۋ ءراسىمى ءوتتى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ الدىمەن اقوردادا قحر شىڭجاڭ-ۇيعىر اۆتونوميالىق اۋدانى قكپ پارتيا كوميتەتى حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى, شۇاا حالىق ۇكىمەتىنىڭ توراعاسى ەركين تۋنيازدى قابىلدادى.
پرەزيدەنت كەزدەسۋدە ەلىمىزدىڭ شىڭجاڭمەن ساۋدا, ونەركاسىپ, كولىك, لوگيستيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە تۋريزم سياقتى كوپتەگەن سالا بويىنشا تابىستى قارىم-قاتىناس ورناتقانىن اتاپ ءوتتى. قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل ولكە قازاقستاننىڭ قحر-مەن سان قىرلى بايلانىسىن نىعايتۋدا ستراتەگيالىق ءرول اتقارادى. ءوز كەزەگىندە ەركين تۋنياز قوناقجايلىلىق تانىتقانى ءۇشىن قاسىم-جومارت توقاەۆقا العىس ايتىپ, ء«ۇش ز ۇلىم كۇشكە» قارسى كۇرەسكە جانە وسى ايماقتاعى تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن دە العىسىن جەتكىزدى.
وسى كەزدەسۋدەن ەكى كۇننەن كەيىن قاسىم-جومارت توقاەۆ جىل سايىن قىتايدىڭ حاينان پروۆينتسياسىندا وتەتىن بواو ازيا فورۋمىنىڭ (باف) پلەنارلىق سەسسياسىنىڭ اشىلۋ راسىمىنە قاتىسىپ, «ازيا جانە الەم: ورتاق سىن-قاتەرلەر, ورتاق جاۋاپكەرشىلىك» دەگەن تاقىرىپتا بيىل 23-ءشى رەت وتكەن فورۋمنىڭ قۇرمەتتى قوناعى رەتىندە ءسوز سويلەدى. مەملەكەت باسشىسى قۇبىلمالى گەوساياسي احۋال مەن ەكونوميكالىق قيىنشىلىقتىڭ سالدارىنان تۋىنداعان جاھاندىق تۇراقسىزدىق جاعدايىندا بۇل پلاتفورما ديالوگ پەن حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق ورتالىعى رەتىندە ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنىنا توقتالدى.
سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى ازيا ءوزىنىڭ ەكونوميكالىق, تەحنولوگيالىق جانە مادەني ارتىقشىلىقتارىن پايدالانا السا, الەمنىڭ الداعى دامۋ باعىتىن ايقىنداۋدا شەشۋشى ءرول اتقارا الاتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. بۇل رەتتە پرەزيدەنت بواو ازيا فورۋمى جانە استانا حالىقارالىق فورۋمى (AIF) سياقتى ماڭىزدى حالىقارالىق ديالوگ الاڭدارىنىڭ پراكتيكالىق پەرسپەكتيۆاسى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وسى مۇمكىندىكتى پايدالانا وتىرىپ, قاسىم-جومارت توقاەۆ باف قوناقتارىن 2024 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا وتەتىن استانا حالىقارالىق فورۋمىنا شاقىردى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇۇ-نىڭ سەگىزىنشى باس حاتشىسى, بواو ازيا فورۋمىنىڭ توراعاسى, جاھاندىق جاسىل دامۋ ينستيتۋتى (GGGI) اسسامبلەياسىنىڭ پرەزيدەنتى پان گي مۋنمەن سول كۇنگى كەزدەسۋى دە كوپشىلىكتىڭ نازارىن وزىنە اۋدارتتى. پان گي مۋن قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسقانىن ايتتى. كەزدەسۋدە تاراپتار بۇۇ-نىڭ جاھاندىق سىن-قاتەرلەردى ءتيىمدى ەڭسەرۋدەگى ءرولىن تالقىلادى. سونداي-اق ق.توقاەۆ پان گي مۋندى استانادا وتەتىن حالىقارالىق فورۋمنىڭ باستى سپيكەرلەرىنىڭ ءبىرى بولۋعا شاقىردى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ بواوعا جۇمىس ساپارى اياسىندا بۇكىلقىتايلىق حالىق وكىلدەرى جينالىسى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ توراعاسى چجاو لەتسزيمەن دە كەزدەستى. اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا پرەزيدەنت توراعا سي ءتسزينپيننىڭ الداعى شىلدە ايىندا ەلىمىزگە مەملەكەتتىك ساپارىن اسىعا كۇتەتىنىن جەتكىزدى. مەملەكەت باسشىسى وسى كەدەسۋدە قازاق-قىتاي ىنتىماقتاستىعىن مۇلدە جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋگە تاراپتار بار كۇشىن جۇمسايتىنىن ايتىپ ءوتتى.
بواو ازيا فورۋمى اياسىندا پرەزيدەنت شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى چجان مينمەن, سونداي-اق جۇمىس ساپارى بارىسىندا «State Power Investment Corporation» (SPIC) كومپانياسى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى ليۋ مينشەنمەن, قحر-دىڭ ۆاننين قالاسىندا «Sany Group Co. Ltd» ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى سيان ۆەنبومەن دە كەزدەستى. كەزدەسۋلەردە ەكى ەلدىڭ دوستىعى مەن جان-جاقتى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناستاردى دامىتۋ, ساۋدا-ساتتىقتى وركەندەتۋ, قول جەتكىزگەن ماڭىزدى ۋاعدالاستىقتاردى ىسكە اسىرۋ, ساياسي سەنىمدى نىعايتۋ جولىنداعى ءوزارا ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋ جولىندا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋ ماسەلەلەرى تەرەڭ تالقىلاندى.
قازاقستان-قىتاي ارىپتەستىگىنىڭ جاڭا قىرى رەتىندە سيان قالاسىنداعى «ورتالىق ازيا – قىتاي» حاتشىلىعىنىڭ جۇمىسقا كىرىسكەنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. حاتشىلىقتىڭ سالتاناتتى اشىلۋ راسىمىنە ەلىمىزدىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى الىبەك باقاەۆ, قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى سۋن ۆەيدۋن جانە قحر-داعى ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ەلشىلەرى قاتىستى.
ءا.باقاەۆ ءوز سوزىندە وتكەن جىلى «ورتالىق ازيا – قىتاي» مەملەكەت باسشىلارىنىڭ ءبىرىنشى ءسامميتى وتكەنىن, ونىڭ بارىسىندا «سيان دەكلاراتسياسىنا» قول قويىلعانىن, سونداي-اق حاتشىلىق قۇرۋ تۋرالى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلگەنىن اتاپ ءوتتى. قازاقستاندىق ديپلومات حاتشىلىقتى قۇرۋ تىعىز ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جاڭا باعىتى بولعانىن جانە وڭىرلىك ساياساتتىڭ ماڭىزدى فاكتورىنا اينالاتىنىن اتاپ ءوتتى.
قازاقستان ورتالىق ازيادا ساياسي دا ەكونوميكالىق تۇرعىدان ماڭىزدى ورىنعا يە بولعاندىقتان بۇل حالىقارالىق ۇيىمنىڭ ءبىزدىڭ ەل ءۇشىن ماڭىزى زور دەپ ايتۋعا بولادى.
قحر سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ۆان ي بۇل ىنتىماقتاستىق تەتىگىن قىتاي مەن ورتالىق ازيا ەلدەرى باسشىلارىنىڭ ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارا وتىرىپ بىرلەسە دامۋدى جالعاستىرۋعا جانە ىنتىماقتاستىقتى ىلگەرىلەتۋگە دەگەن تاباندى ەڭبەگىنىڭ لايىقتى جەمىسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
سونداي-اق قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن قحر توراعاسى سي تسزينپين قىتايداعى قازاقستان ءتۋريزمى جىلىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قۇتتىقتاۋ حات جولداۋى دا باستى وقيعالاردىڭ ءبىرى. بۇل اقپاراتتى العاش بولىپ قىتايلىق «سينحۋا» اقپارات اگەنتتىگى حابارلادى.
قازاقستان پرەزيدەنتى قۇتتىقتاۋ حاتىندا كورشىلەس, دوستاس ەلدەر رەتىندە قازاقستان مەن قىتاي ءوزارا ساياسي سەنىمدى تۇراقتى تۇردە تەرەڭدەتىپ, ءتۇرلى سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتا زور جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزگەنىن, قازىرگى ۋاقىتتا قوس تاراپ ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردىڭ «جاڭا التىن وتىز جىلىن» اشۋ ءۇشىن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
قحر توراعاسى سي تسزينپين قۇتتىقتاۋ حاتىندا قىتاي مەن قازاقستاننىڭ تاتۋ كورشى, بەرىك دوس, جاقسى ارىپتەس ەكەنىنە توقتالدى. ەكى ەل اراسىندا مىڭداعان جىلعا سوزىلعان دوستىق تاريحى بار ەكەنىن, ەكى ەل حالىقتارى ايگىلى جىبەك جولىن بىرلەسىپ قالىپتاستىرعانىن باسا ايتتى. وسى ەكى ەل اراسىنداعى ەلەۋلى وقيعانىڭ دالەلى رەتىندە سول كۇنى بەيجىڭدەگى تانىمال 798 ارت-زوناسى الاڭىندا «ناۋرىز فەست» فەستيۆالى ءوتتى.
قازاقستاندىق ارتىستەر مەن شىعارماشىلىق ۇجىمدار بەيجىڭ قوناقتارى مەن تۇرعىندارى ءۇشىن اۋقىمدى مەرەكەلىك باعدارلاما دايىنداپ, قحر استاناسىنداعى ءىرى زاماناۋي ونەر ورتالىعىندا «سۇگىر» قازاق حالىق اسپاپتار وركەسترى مەن «ياسسى» بي ءانسامبلى ونەر كورسەتتى.
«قىتايداعى قازاقستان ءتۋريزمى جىلىنىڭ سونشالىقتى قارقىندى جانە تابىستى باستالعانىنا قۋانىشتىمىن. بىرنەشە كۇن بويى قازاقستاندىق شىعارماشىلىق توپتار بەيجىڭدە ۇلكەن كونتسەرتتەر ۇيىمداستىردى, وسىلايشا قحر استاناسىنىڭ قوناقتارى مەن تۇرعىندارى قازاقستان تۋرالى كوبىرەك ءبىلدى», دەپ اتاپ ءوتتى قحر جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى اكبار ءماجيت.
«ناۋرىز فەست» رەجيسسەرى مەيىرجان الياكپاروۆ ءىس-شارا باعدارلاماسىنىڭ قىزىقتى, مازمۇندى جانە كوركەم ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «بەيجىڭ تۇرعىندارى مەن قوناقتارى كوپتەگەن جاعىمدى اسەردە قالدى. كورىپ وتىرعانىمىزداي, بۇگىن مۇندا ونەر ادامدارى مەن جەرگىلىكتى جۇرتشىلىق اراسىندا شىنايى اۋىزبىرشىلىك اتموسفەراسى قالىپتاسقان», دەدى ول.