• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
جادىگەر 31 ناۋرىز, 2024

عاسىر تولعان قۇندى كىتاپ

260 رەت
كورسەتىلدى

كورنەكتى جازۋشى جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلى (1889 - 1931) پەداگوگيكا, پسيحولوگيا سالاسىنان قۇندى وقۋ قۇرالدار جازىپ قالدىرعان. سونىڭ ءبىرى – 1924 جىلى ورىنبوردا 3500 تيراجبەن جارىق كورگەن, 186 بەتتىك «تاربيەگە جەتەكشى» (بالا وقىتۋشىلارعا) اتتى كىتابى. بۇل ەڭبەككە بيىل 100 جىل تولىپ وتىر.

اۆتور اتالعان ەڭبەگiندە: «ادام مiنەزiنiڭ, اقىل-قايراتىنىڭ ءارتۇرلi بولۋى – تاربيەنiڭ ءتۇرلi-ءتۇرلi بولۋىنان… ادام بالاسىنىڭ ۇرلىق iستەۋi, وتiرiك ايتۋى, كiسi توناۋى, ءولتiرۋi سياق­تى بۇزاقىلىقتاردى جاساۋى – تاربيەنiڭ جەتiسپەگەندiگiنەن», دەي كەلە, بالا تاربيەسiندە تۋعان ەلدiڭ ادەت-عۇرپى مەن سالت-ءداستۇرiنiڭ بەلگiلi مولشەردە قالاي اسەر ەتەتiنiن عىلىمي تۇرعىدان دالەلدەي تۇسكەنى اڭعارىلادى.

شىعارما ءتورت بولىمنەن, 29 تار­ماقشادان تۇرادى. كىتاپتىڭ «دي­داكتيكا» اتتى بولىمىندە, تاربيەنىڭ پسيحولوگيالىق نەگىزدەرى (ىنتالى وقىتۋ, ۇيرەتۋ ادىس­تەرى, ماشىقتانۋ جولدارى, وقى­تۋ­داعى كورنەكىلىك, وقىتۋ تۇرلەرى, ت.ب.) وت­كەن عاسىردىڭ 20-جىلدارىنداعى قازاق مەكتەپتەرىنىڭ ومىرىنەن الىنعان ناقتىلى مىسالدارمەن تەرەڭ تالدانادى. ەڭبەكتىڭ ءتورتىنشى بولىمىندە, پەداگوگيكالىق, پسيحولوگيالىق كەيبىر ماسەلەلەر ءسوز بولادى. ۇستاز بەن شاكىرت ىن­تىماقتاستىعىنىڭ باستى بەلگىلەرى قازاق مەكتەبىندە ساباق وتكىزۋدىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرى ايتىلادى. كىتاپ سوڭىندا تەرميندەر بەرىلگەن. مىسالى, مۋزىكانى – اۋەز ونەرى, ەتيكانى – ادەمىلىك ءپانى دەگەن ەكەن...

كىتاپ تۋرالى كەزىندە ءبىزدىڭ گازە­تىمىزدىڭ باستاۋى «ەڭبەكشى قازاقتا» (1925 جىلى) بىلاي دەپ باعا بەرىلگەن: «جۇسىپبەكتىڭ «تاربيە جەتەك­شىسى» كىتابى – جىل قۇسى. بۇل كىتاپتىڭ ءتىلى وتە جەڭىل, جاڭا سارىنمەن جازىلعان. كىتاپ ءار وقۋشىنىڭ ۇستەلىنىڭ ۇستىندە جاتۋى كەرەك».

سونداي-اق بۇل تۋىندى تۋرالى اكادەميك سەرىك قيراباەۆ: «جۇسىپبەكتىڭ ارتىندا ءبىرتالاي عىلىمي مۇرا قالدى. ول حالىق اعارتۋ كوميسسارياتىندا پەداگوگيكالىق وقۋ ورىندارىندا قىزمەت ىستەي ءجۇرىپ, جاس ۇرپاقتى جاڭا رۋحتا تاربيەلەۋگە, عىلىمنىڭ ءار سالاسىندا جان-جاقتى ءبىلىم الۋىن كوزدەگەن ەڭبەكتەر, وقۋ قۇرالدارىن جازدى. ولاردىڭ ىشىندە «تاربيەگە جەتەكشى» (بالا وقىتۋشىلارعا) كىتابى ەلەۋلى ءرول اتقارادى. بۇل تۋىندى ارينە, بۇگىنگى پەداگوگيكا مەن پسيحولوگيانىڭ مەتودولوگياسى تۇرعىسىنان ءالسىز كورىن­سە دە, ءوز ءداۋىرى ءۇشىن اسا پايدالى قىزمەت اتقاردى. قازاق جاستارىنا وسى عىلىمدار نەگىزىندە العاشقى ما­لىمەت بەردى, عىلىمي تەرميندەردىڭ تۋىنا نەگىز بولدى» («قايتا ورالعان قالامگەر»: قۇراست. ۆ.كۇزەمباەۆ. الماتى – 2003. 24-ب) دەپ جازسا, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى تۇرىسبەك راقىمجان: «بۇل كىتاپتا ديداكتيكا مەن پەداگوگيكالىق پسيحولوگيالىق عىلىمي استارلى, ۇلت تىلىندەگى ءتالىم-تاربيەلىك تەرميندەر جۇيەسى ءسوز بولادى. سونىمەن قاتار بالانى وقىتۋدىڭ ەرەجەلەرىن, زاڭدارىن باياندايتىن دۇرىس جۇيەسىن كورسەتۋگە تالپىنعان», دەپ وي ءتۇيىپتى.

سوڭعى جاڭالىقتار