ادەتتە تەل وسكەن ەگىزدەر ءبىر-ءبىرىنىڭ قۋانىشىن, كۇيىنىشى مەن ءسۇيىنىشىن الىستا جۇرسە دە سەزەدى دەيدى. ءبىر انادان تۋعان سوڭ-داعى تىلسىم قۇدىرەت بار شىعار. ال دوستار اراسىندا مۇنداي بايلانىس بولۋى مۇمكىن بە؟ تالاپتان احمەتجاننىڭ «مۇڭ» دەيتىن اڭگىمەسىندە ناعىز دوستىق تا, ءمولدىر ماحاببات تا, قازاقتىڭ ۇمىت بولىپ بارا جاتقان امەڭگەرلىك ءداستۇرى دە بەينەلەنگەن. كوركەم ءارى جەڭىل جازىلعان اڭگىمەنىڭ قۇرىلىمى دا وزگەشە.
اڭگىمەنىڭ جەلىسىنە ۇڭىلەيىك: ءتۇن ىشىندە تاسقىن ەسىمدى جىگىت ءتۇس كورىپ جاتىپ شوشىپ ويانعان. دوسى دارىننىڭ داۋسى تەرەزە تۇبىنەن بە, اپ-انىق ەستىلەدى. جاڭبىرلى ءتۇن. «تاسقىن» دەگەن داۋىس تىم جاقىننان تاعى شىققان. ءوڭ-ءتۇسىن بىلمەي ءسال جاتتى دا, ۇشىپ تۇرىپ, تەرەزەگە قاراي جۇگىردى. ءۇشىنشى قاباتتان تومەنگە كوز تاستاپ ەدى, ەشكىم كورىنبەيدى. داۋىستاپ, «دارىن» دەپ ىزدەگەن بولدى. ەكەۋى ستۋدەنت كەزدەن بىرگە كەلە جاتقان جاقىن دوستار. نە دە بولسا, ءبىر جاماندىقتىڭ بولعانىن سەزدى. سول ساتتەگى تاسقىننىڭ الاي-دۇلەي كوڭىل-كۇيىن جازۋشى كەيىپكەر كەيپىنە ەنگەندەي جانىمەن سۋرەتتەپ شىعادى. تاسقىننىڭ تاياۋ جەردەگى دوسىنىڭ ۇيىنە دەيىنگى ءبىتىپ بەرمەس جولى, جول-جونەكەي ويى, پسيحولوگيالىق تۇرعىدا بەينەلەنەدى. الىپ-ۇشىپ جەتىپ بارسا, سىرتقى ەسىك شالقاسىنان اشىق جاتىر. جارىق جوق. وسى ساتتە-اق ىشكى تۇيسىگى الداماعانىنا كوزى جەتەدى. سول ءساتتى سۋرەتتەۋى دە ەرەكشە; بەينە ءبىر تاسقىننىڭ ورنىندا ءوزىڭىز تۇرعانداي كۇيگە تۇسەسىز. تاس قاراڭعىدا جارىقتى جاقپاي-اق قويسا ەكەن دەپ تىلەيسىز. جاقسا, جايراپ جاتقان دارىندى ەلەستەتەر ەدىڭىز. شىنتۋايتىندا ءبارى باسقاشا. ساۋساقتارى ءدىر-ءدىر ەتىپ, جارىق شامنىڭ تۇيمەشەسىن باسسا, توردە يەگىنە مىلتىق توسەپ, دوسى وتىر. ماڭايىندا شاشىلعان پاتروندار. تاسقىن ەسەڭگىرەگەن كۇيى قانشا وتىرعانىن كىم ءبىلسىن؟ ەسىن جيا سالا, جالما-جان ءسابيرانى ىزدەگەن. دارىننىڭ جارى. ماڭايدان تاپپاعان سوڭ دوسىنىڭ قولىنداعى مىلتىقتى ج ۇلىپ الىپ ۇلگەرەدى دە, تىعىپ تاستايدى. تەگى ەكەۋى تاعى جانجالداسىپ, ءسابيرا ۇيىنەن كەتكەنگە ۇقسايدى. تاسقىن دوسىن سابىرعا شاقىرىپ, ەكەۋى تۇنگى بارعا كىرەدى. جەڭىل-جەلپى تىسكەباسار مەن ءبىر شولمەكتى ورتاعا قويادى. دارىن نە ءۇشىن اتىلىپ قالماق بولعانىن ءتۇسىندىرۋ ءۇشىن قويىن قالتاسىنان تىلدەي بولىپ بۇكتەلگەن حاتتى الىپ شىعىپ, تاسقىنعا ۇستاتتى. بار مۇڭىن اق پاراققا ايتقان سەكىلدى. وقيعا ەندى حات بەتىندە ءوربيدى. ۇزاعىنان جازعان حاتىن جارى سابيراعا ارناپتى. بار شىندىقتى جان جارى وقىسا, نە بولار ەدى؟ بىراق دارىننىڭ ەندى شەگىنەر جەرى قالماعان سەكىلدى. تىعىرىققا تىرەلمەسە, ءوز-وزىنە قارۋ كەزەنبەس ەدى عوي. حاتتا وتكەن ومىرىنە ورالعان. وتكەن ومىرىندە العاشقى ءارى ناعىز ماحابباتى قارلىعا تۋرالى كوسىلە جازعان. وعان دەگەن سەزىمىنىڭ ءالى دە سەيىلمەگەنى بايقالادى. حاتقا كوز جۇگىرتكەن تاسقىن اۋەلى وقاس تۋرالى جازعان جولداردى وقيدى. وقاس دەگەنى – دارىننىڭ بالا كۇنگى دوسى. ءبىر ايەل نامىسىنا تيگەن سوڭ وزىنە قول سالعان ەكەن. ەكەۋى بىرگە ءوسىپ كەلە جاتقاندىقتان, قارالى حابار دارىننىڭ اكەسىنىڭ دە قابىرعاسىنا قاتتى باتادى. وسى تۇستا اكەسىنىڭ مىنەز-قۇلقى مەن اناسى ەكەۋى اراسىنداعى كيكىلجىڭدەردى سۋرەتتەيدى. اكەسىنىڭ سەرىلىگىن ايتادى. ايەلدەرمەن ازىلدەسۋگە قۇمار بولعانىن باياندايدى. اناسىن سۇيمەيتىنىن دە اشىپ جازادى. كۇندەردىڭ كۇنى اكەسى دارىنعا امەڭگەرلىك جولمەن جەڭگەسى قارلىعامەن قوسىلۋى كەرەكتىگىن ايتادى. اعاسىنىڭ ۇلى ۇيلەنگەن جىلى اۋعانستانعا سوعىسقا اتتانىپ, سول جاقتا مەرت بولعان. ەكەۋىنىڭ اراسىندا ءبىر قىزى بار. اكەسى اعاسىنىڭ نەمەرەسى مەن كەلىنىن بوتەنگە جاۋتاڭداتپايىق دەپ, ۇلىن قارلىعانىڭ ۇيىنە ەرتىپ بارىپ, باتاسىن بەرىپ كەتەدى. سول ساتتەن باستاپ, دارىن كورىكتى جەڭگەسىنە باسقا كوزبەن قاراعان. جىلت ەتىپ سەزىمى ويانعان. باقىتتان باستارى اينالعان. الايدا باقىتتى كۇندەرى ۇزاققا بارمادى. اناسى قارسىلىق ءبىلدىرىپ, اكەسىمەن جانجالداسقان. ءوزىن ونەر ادامىمىن دەپ سانايتىن اكەسى تەرىس قاراپ جاتىپ العان. اس-سۋ دا ىشپەگەن. سودان التى-جەتى اي ءوتىپ, دۇنيە سالعان. قارلىعا كورشى اۋىلعا كوشىپ, دارىن ودان دا كوز جازىپ قالادى. كەيىن ىزدەپ بارعانىمەن, تاپپاعان. ەندى ۇمىتا باستاعانى سول ەدى, جۋىقتا بازاردان جولىقتىرىپتى. سومكە اسىنىپ, قايىر تىلەپ ءجۇر ەكەن. دەسە دە, العاشقى ماحابباتىنا دەگەن سەزىمى سونبەگەنگە ۇقسايدى. ارتىنان ۇزاق قاراعان. ءسويتىپ, نەشە ادامنىڭ كوز جاسىنا قالدىم دەدى مە, ءوزىن كىنالاپ, ولۋگە بەل بايلاعانعا ۇقسايدى.
اڭگىمەگە بەرگىسىز حاتتى وقىپ بولعانشا ەكەۋى رومكەنى نەشە سوعىستىرعان. ايتقانداي, دارىن سۋرەتشى ەدى. وسى ۋاقىتقا دەيىن كارتينالارىن ساتىپ, كۇنەلتىپ جۇرگەن. وتىرعان ورنىندا اق قاعازدى شيمايلاماسا وتىرا المايتىن. بۇل جولى اق پاراققا قۇدىق باسىنداعى قارلىعانىڭ مۇڭلى بەينەسىن سالعان. ىشىمدىكتىڭ بۋى بويعا تاراپ, ماسايعان دارىن ورنىنان تۇرىپ بارا جاتىپ, ءوزى سالعان سۋرەتتىڭ بەتىنە ۋماجدالعان اقشانى تاستاي سالعان. بۇل كورىنىس ارقىلى جازۋشى نە ايتقىسى كەلدى, ءار وقىرمان وزىنشە وي تۇيەر. ايتەۋىر استارىندا ءبىر ويدىڭ جاتقانى انىق.
راس, كەي-كەيدە جاقىنىڭا ايتا الماعان سىردى قاعازعا ءتۇسىرۋ, اق پاراقپەن مۇڭداسۋ الدەقايدا وڭاي. ايتۋعا باتپاساڭ دا, جازۋعا قول بارادى. تاڭ اعارىپ اتقاندا ەكەۋى باردان شىققان. سول ساتتە كوشەنىڭ ارعى جاعىنان «قايدا جۇرسىڭگە» باسىپ ءسابيرا كەلە جاتقان. ۇيىنەن كەتكەنمەن, دارىننان كەتە الماعان. الگى حاتتى وقىماعانى دا دۇرىس بولدى ما دەرسىڭ. ول قۇپيا ماڭگى اشىلماسا, ەكەۋى دە ماڭگى باقىتتى بولىپ كەتەتىندەي...