مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇلتتىق قۇرىلتايدا سويلەگەن ءسوزىن تىڭداعاندا ۇلى ابايدىڭ «قازاققا كۇزەتشى بولايىن دەپ, ءبىز دە ەل بولىپ, جۇرت بىلگەندى ءبىلىپ, حالىق قاتارىنا قوسىلۋدىڭ قامىن جەيىك دەپ نيەتتەنىپ ۇيرەنۋ كەرەك» دەگەن جاناشىر ءسوزى ەرىكسىز ويعا ورالدى. پرەزيدەنت ويىنىڭ اباي سوزىمەن ۇندەسۋىن ونىڭ قۇرىلتايدا ايتقان ەل بولۋ باعىتىنا ۇسىنعان التى قۇندىلىعى دالەلدەيدى.
ولار – بىرلىك جانە ىنتىماق, ادىلدىك جانە جاۋاپكەرشىلىك, زاڭ جانە ءتارتىپ, ەڭبەكقورلىق جانە كاسىبي بىلىكتىلىك, جاسامپازدىق جانە جاڭاشىلدىق. بۇل قۇندىلىقتاردى پرەزيدەنت سىرتتان الىپ, وزگەلەردىڭ جولىن كورسەتىپ وتىرعان جوق. ولار ءتول تاريحىمىز, مادەنيەتىمىز بەن بولاشاققا ۇمتىلىسىمىزعا نەگىزدەلگەن.
بۇگىنگى قوعام – «مىڭمەن جالعىز الىسقان» ابايدىڭ زامانى ەمەس. حالقىمىز – بۇعاۋدان بوسانعان, ەركىندىگى بار, تاۋەلسىز ەل. قارىشتاپ دامىعان تەحنولوگيا, ينتەرنەت ءبىر ساتتە الەمدى الاقانىڭىزعا اكەلىپ وتىر. ءۇشىنشى قۇرىلتايدا پرەزيدەنت: ء«بىزدىڭ الدىمىزدا ءۇش ايرىق جول تۇر: قۇلدىراۋ, توقىراۋ نەمەسە ورلەۋ. ءبىز ءاردايىم ورلەۋدى تاڭدايمىز. ارينە, ورگە شىعۋ وڭاي ەمەس. تالاي قيىندىق تۋىنداۋى مۇمكىن. سوعان قاراماستان تەك العا ۇمتىلۋىمىز كەرەك» دەپ, ەل بولاشاعىنا اپارار جولدى انىق كورسەتىپ بەردى. ەندىگى جول – ادال جولعا ءتۇسىپ, مەملەكەتىمىزدىڭ كوسەگەسىن كوگەرتۋ.
پرەزيدەنت ۇسىنعان قۇندىلىقتار جۇيەسى قوعامداعى بارشا جۇرتقا – ەل باسقارعاندار, ەڭبەككەرلەر, ۇستاز, شاكىرت پەن اتا-انالارعا دا باعىت-باعدار بولا الادى. ەڭ باستىسى, ادال نيەت, وتانشىلدىق جۇرەك, تازا نامىس. ءار ادام ءوز ورنىندا, ءوز قىزمەتىندە ادال ازامات بولسا, ياعني اباي ايتقانداي «نۇرلى اقىل, ىستىق قايرات, جىلى جۇرەكتىڭ» يەسى بولىپ, ءار ءىسىن ادىلەتكە سىناتسا, ەلىمىز الداعى ون جىلدا-اق بيىكتەردى باعىندىرىپ, ەڭسەسى بيىك بولادى. جاستارىمىزدىڭ ۇلەسى كوپ ءارى قازىرگى بۋىن وتە تالانتتى, كرەاتيۆتى جانە جاسامپازدىققا قۇشتار.
بۇل ءۋاجدى ويدان شىعارىپ وتىرعان جوقپىن. سەبەبى سەنىم ءبىلدىرىپ وتىرعان جاستاردىڭ ورتاسىندامىن. ۋنيۆەرسيتەت – جاستاردى بالالىقتان دانالىققا اپاراتىن ۇلكەن جول, ۇلى كوپىر. ستۋدەنتتىك ءومىر جاستاردى ءوز بەتىنشە ءومىر سۇرۋگە ۇيرەتەدى. ساباق جۇكتەمەلەرى دە ارتادى. جاڭا ورتا, جاڭا تۇرمىس... ءبىرىنشى وقۋ جىلى ستۋدەنتتەرگە اۋىر بولىپ, ءۇيىن ساعىنىپ, وقۋدى تاستاپ كەتەتىندەرى دە بار. ال كەيبىرەۋلەرى «ەركىندىك دەگەن وسى ەكەن» دەپ, تۇبىندە وپىق جەگىزەر جولعا ءتۇسىپ جاتادى. وقۋعا تۇسكەن ءار بالا بىزگە – ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمىنا, وقىتۋشى-پروفەسسورلارعا امانات, تۇپتەپ كەلگەندە مەملەكەتتىڭ اماناتى. ال اماناتقا قيانات جاساماۋ – پارىز. الدىندا ايتقان ء«ار ادام ءوز ورنىندا ادال ء(بىلىمدى, مەيىرىمدى, تاربيەلى) بولسا» دەگەن قاعيدامىز وسى جەردە قاجەت.
«اكادەميالىق ادالدىق» – نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تيتۋلى. بۇل – بۇگىندە قوعام مويىنداعان شىندىق. وسى شىندىق ستۋدەنتتەردىڭ بويىندا ادالدىق, ادامگەرشىلىك, وزىنە دەگەن سەنىمدىلىك, ۇستازعا دەگەن قۇرمەتتى قالىپتاستىرادى. شەتەلدىك پروفەسسورلاردىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – ستۋدەنتتەردىڭ ىزدەنىپ, ءوز بەتىنشە جۇمىس ىستەۋىنە, عىلىمي دەرەك كوزدەردى قولدانۋ مادەنيەتىنە ۇيرەتەتىندىگى. سونىڭ ارقاسىندا بۇگىنگى كۇنى وقىتۋشى عالىم-پروفەسسورلاردىڭ عانا ەمەس, نۋ ستۋدەنتتەرىنىڭ دە عىلىمي ەڭبەكتەرى الەمدىك رەيتينگى جوعارى جۋرنالداردان جارىق كورىپ جاتىر. ونىڭ دالەلى 2023 جىلى وقۋ ورداسى زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ الەمدىك ۇزدىك 30 پايىزىنىڭ قاتارىنا ەندى («Times Higher Education World Universities Ranking» رەيتينگىنە العاش رەت ەندى).
ۋنيۆەرسيتەتتە كىتاپحانا تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەيدى. مۇندا كىتاپ قورىنىڭ, قولجازبالاردىڭ تسيفرلىق, ەلەكتروندىق تۇرلەرى دە جەتكىلىكتى.
ۋنيۆەرسيتەت اشىلعان كۇننەن باستاپ ستۋدەنتتەردىڭ بويىندا ۇلتتىق سەزىمدى قالىپتاستىرىپ, قۇندىلىقتاردى سىڭىرۋگە, ەلىمىزدىڭ باي مادەني مۇراسىن ءتۇسىنۋ مەن باعالاۋدى تەرەڭدەتۋگە, ادىلدىك پەن ادالدىق قاعيداتتارىن باعالايتىن ادال كوشباسشىلاردى قالىپتاستىرۋعا ارنالعان مادەني ءىس-شارالاردى – حالىقارالىق سيمپوزيۋم, كونفەرەنتسيا, ءتۇرلى تاقىرىپتاعى جوبا, جارىس, شىعارماشىلىق بايقاۋ وتكىزىپ كەلەدى. ستۋدەنتتەردىڭ بويىنداعى ونەردى اشۋ, بولماسا بار ونەرىن دامىتۋ, دوستىق, جولداستىق قارىم-قاتىناستىڭ كۇشەيۋىنە, ەل بولاشاعىنا دەگەن سەنىمىنىڭ ارتۋىنا, ەڭ باستىسى تۋعان ەلىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىنىڭ ارتۋىنا كومەكتەسەدى.
نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنە بيىل ون ءتورت جىل. بۇل كوپ ۋاقىت ەمەس, بىراق وقۋ ورداسىنىڭ العاشقى تۇلەكتەرىنىڭ كوبى ماگيسترلىك, دوكتورلىق ءبىلىمىن الەمنىڭ ەڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە جالعاستىرىپ, ابىرويمەن ءبىتىرىپ, بۇگىندە ەڭبەك نارىعىنا ارالاستى.
قۇرىلتايدا پرەزيدەنت ەڭبەكقورلىق پەن كاسىبي بىلىكتىلىكتى ماڭىزدى قۇندىلىعىمىز دەپ: ء«وز كاسىبىن وتە جاقسى بىلەتىن, وعان ابدەن بەرىلگەن, ەڭبەكقور ادام عانا تابىسقا جەتە الادى. مەن مەملەكەت باسشىسى رەتىندە ازاماتتاردىڭ, اسىرەسە جاستاردىڭ كوزى اشىق, دۇنيەتانىمى كەڭ بولعانىن قالايمىن... بالا ەسەيگەن سوڭ قاناتتانىپ, ۇيادان ۇشۋعا ءتيىس. باسقا ايماقتاردا, ءتىپتى شەتەلدە ءبىلىم الۋى قاجەت. وزگە جۇرتتىڭ قالاي ءومىر ءسۇرىپ جاتقانىن كورگەنى ابزال. سونداي-اق قاي جەردە وزىنە جانە ەلىنە پايداسى تيسە, سول جەرگە بارىپ ەڭبەك ەتۋى كەرەك», دەگەن ويى ارقىلى جاستار ارەكەتىنىڭ بەرەكەتى بار ەكەنىن انىق ءتۇسىندىردى. ەندەشە, قانداي وقۋ ورنىنىڭ ابىرويى دا, بەدەلى دە – ونىڭ تۇلەكتەرى. ۋاقىت بەزبەنى ءبارىن دە ولشەيدى, ەكشەيدى. بولاشاقتا عىلىمدا, ەڭبەك مايدانىندا بولسىن حالىقارالىق ءبىلىم ورداسىنان ۇشقان تۇلەكتەر بيىكتى باعىندىرارى انىق.
گۇلتاس قۇرمانباي,
نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى ۇلتتىق مادەنيەت ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, پروفەسسور