• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ايەل الەمى 08 ناۋرىز, 2024

اتا-انا تاعىلىمى

170 رەت
كورسەتىلدى

ء«بىزدىڭ بالا كۇنىمىزدە» دەپ باستار ەدى ۇلكەندەردىڭ كوبى اڭگىمەسىن. ءيا, ء«بىزدىڭ بالا كۇنىمىزدە...». سوعىس, اشتىق, جوقتىق بولسا دا بالا كۇنى قىزىقتى ءوتىپتى ول كىسىلەردىڭ. قازىر قۇدايعا تاۋبە, ونداي تارىعۋشىلىق جوق, سوندا دا بۇگىنىمىزدەن گورى بالا كۇنىمىزدى ايتا بەرەمىز. نەگە؟ ويتكەنى ول كەزدە اكە-شەشەمىز بار ەدى جانىمىزدا. اسىرەسە, انانىڭ ايالى الاقانى مەن ىستىق ماحابباتىنان اسقان نە توقشىلىق, نە باقىت كەرەك بالاعا. سودان كەيىن, انانىڭ سەن دەپ ەلجىرەگەن جۇرەگى مەن كوڭىلىنەن كەيىن نە ىزدەسىن بالا؟ ماحاببات پەن مەيىرىمگە مالشىنىپ وسكەن بالادان جاقسى ادام شىعادى. دۇنيەنى بۇزاتىندار جاس كۇنىندە جۇرەگىنە ماحاببات جەتپەي قالعاندار بولسا كەرەك.

بالا كۇنىم دەگەندە ەسىمە ماقپال ءجۇنى­سوۆانىڭ ءبىراۋىز ءسوزى تۇسەدى. تەلە­دي­داردان كورىپ تۇڭعىش جادىمدا قالعان سۇحبات, سۇحباتتىڭ تولىق نۇسقاسى دا ەمەس, ءانشى­نىڭ جالعىز اۋىز ءسوزى. جۋرناليست ء«سىز ءۇشىن يدەال كۇيەۋىڭىز شىعار؟» دەدى. ءانشى «جوق, نەگە؟ مەن ءۇشىن يدەال – مەنىڭ اكە-شەشەم» دەپ قالدى. ءبىتتى. جۋرناليست كۇتپەگەن جاۋاپ. ارعى جاعى مەنىڭ دە ەسىمدە جوق, ماقپال اپايدىڭ جارقىن ءجۇزى مەن وسى ءبىراۋىز ءسوزى عانا كوكەيدە قالىپ قويىپتى. بارلىق جان دۇنيەمدى ءبىر توڭكەرىپ تاستاسا كەرەك. ايتپەسە اناۋ-مىناۋ اڭگىمە جادىندا جاڭعىرا ما ادامنىڭ؟

ءار بالا ءۇشىن فەنومەن – اتا-انا. دەمەك, ءانشى بولىپ, داۋىسى التى قىردان اسىپ, الاش دالاسىنا جەتكەن ماقپال اپاي ءومى­رىنىڭ قازىعى دا وسى دەگەن ءسوز. اتا-انانى (وتباسىن) ءپىر تۇتۋ – وتانعا تابىنۋ دەگەن ءسوز. «وتان وتباسىنان باستالادى» دەپ تەگىن ايتپاعان قازاق. بۇل كىسىنىڭ ءوزى دە انا, جار اتاندى, ءانشى بولىپ اتاققا جەتتى. حالىق تانىدى, ەلى توبەسىنە كوتەردى, قۇرمەت­تەدى. داۋسى ەلدىڭ قۇلاعىندا جاڭعىرىپ, جۇرەگىنەن ورىن الىپ, ءوزى جۇرت الدىندا جارقىراپ ءجۇرىپ, ءبىر كەزدە ءسال ءۇزىلىس جاساپ قايتا جارق ەتكەندە, «قازاقتىڭ ەركە قىزىمىن» دەپ شىق­تى. بۇل – ءوزىنىڭ بولمىسى عانا ەمەس, ۇلتى­مىزدىڭ تابيعاتىنا بىتكەن مادەني كود. كەشەگى مايرا, كۇلاش بايسەيىتوۆا, روزا باعلانوۆالاردان بيبىگۇل تولەگەنوۆالار­عا ۇلاسقان ۇلى كوشتىڭ جالعاسى ماقپال ءانشىنىڭ داۋىسىنا ۇلت تابيعاتىنان تامىر تارتقان مىڭداعان ءتىن مەن بوياۋدىڭ ءبىر تالى ءبىتىپ كەتكەن. قازاق دالاسىندا كەزىندە زۇلقيانىڭ ءانىن شىرقا­عان مايرا ۋاليقىزى: «مايرا, مايرا, قىزىل ءتىلىم ­سايرا» دەپ انگە بولەگەنىن بىلەمىز.

روزا باعلانوۆا بولسا ءوز وتانىمەن قوسا, سوعىس دالاسىن انگە بولەپ, جۇرەكتەر­گە ءنار ەگىپ قانا قويعان جوق, كەڭەستىك بيلىككە مىنبەدەن تۇرىپ ارال تاعدىرىن اشىنا ايتتى. ەلىنىڭ, جەرىنىڭ تاعدىرى ءۇشىن كۇيزەلگەن بۇلبۇل جۇرتىنىڭ قامىن جەيتىنىن كورسەتتى. «قانشاما ماراپات پەن اتاققا بولەگەن بيلىككە مەن قالاي قارسى شىعام؟» دەمەپتى. شىندىق پەن ادىلەتكە بولىسپاۋ قيانات پەن قىلمىستى جاقتاۋمەن پاراپار ەكەنىن تۇسىنگەن ەكى ادام بولسا, سونىڭ ءبىرى رەتىندە تانىلدى سول جالعىز-اق اۋىز سوزىمەن. ول كەزدە ونەر جولىندا, قالت-قۇلت ەتىپ شىڭ باسىندا تۇرىپ بۇل جولدى تۇتۋ – جۇرەكتىڭ ەرلىگى. اتاقتى ەسەنقۇل اقىننىڭ ء«بىر جوعالىپ تابىلار كەزىم كەلدى» دەگەنىندەي, ماقپال ءجۇنىسوۆا تاعدىر جولى اكەلگەن ازداعان ۇزىلىستەن سوڭ «مەن ەدىم» دەپ ەمەس, «قازاقتىڭ ەركە قىزى­مىن» دەپ ەدى, ودان ارمەن اسپانداي جو­نەل­دى. اكە-شەشەسىن, ەلى-جەرىن قاستەرلەگەن قا­زاق قىزدارىنىڭ رۋحى سونبەگەنىن سودان كورەمىز. وتان ءسۇيۋ ءۇشىن, ەلدى قىزعىش­تاي قورۋ ءۇشىن زەڭبىرەكپەن اتىپ, الەمدى توڭكەرىپ تاستاۋدىڭ قاجەتى جوق. ەڭ اۋەلى تۋعان ەلىڭنىڭ قاستەرلى سەزىمدەرىن, ­اياۋلى ۇلاعاتى مەن رۋحىن حالىقتىڭ جۇرەگىنە سىڭىرسەڭ, ودان اسقان ەرلىك جوق. دۇنيەدەگى ءبىرىنشى حيكمەت, اللانىڭ نىعمەتى – ماحاببات دەسەك, تاريحتاعى ەرلىكتىڭ ءبارىن سول جۇرەكتەگى ماحاببات تۋدىرسا كەرەك. ال ماقپال ءانشىنىڭ ماحابباتى حالقىنىڭ جۇ­رەگىنە باياعىدا جەتىپ قويعان. داۋىس بولىپ قون­عان, ءۇن بولىپ سىڭگەن. مۇقاعاليدىڭ سوزىنە جا­زىلعان ابيىربەك تىناليەۆتىڭ «فاريزا, فاريزا جان, فاريزا قىزىن» ماقپال ءجۇنىسوۆانىڭ ورىنداۋىندا تىڭ­داساڭىز, ءبىزدىڭ ءسوزدىڭ ماعمۇرىنا بوي­لاۋىڭىز بەك مۇمكىن. مۇقاعالي مەن ابيىر­بەكتىڭ عانا جالعىزدىعى مەن جان ازابى ما بۇل ءان؟ اسىلىندا, ورىنداۋشى ءانشى نە كۇيشى شىعارمانىڭ ىشىنە كىرىپ ءوزىن دە سومداپ شىعادى... سوندىقتان كەسەك تۋىندىنى جەتكىزۋ تەك ۇلكەن جۇرەكتىڭ ءىسى دەۋگە تۇ­رار­لىق. سونشاما الاپات تۋىندىلارداعى سەزىمدەر مەن ەمەۋرىندەردى تاعدىرىمەن كەشكەن, جۇرەگىمەن وتكەرگەن جان يەسى عانا سومداپ شىعا الادى. جانە الگى تۋىندىعا پاراپار الاپاتى بولسا بويىندا. ولاي بولماسا كەيىپكەرىمىز تۋرالى ءبىز دە قالام كوتەرمەس ەدىك. 

سوڭعى جاڭالىقتار