قوڭىر كۇزدىڭ سوڭىندا كوكشەنىڭ ويى مەن قىرىنا يەن دالانىڭ ەركە اڭى – ەلىك تولىپ كەتتى. قىس تۇسە ەلدى مەكەندەرگە كىرە باستادى. كوكتەم شىعا ەلىك اتاۋلى كادىمگىدەي وتكىر ماسەلەگە اينالۋى دا مۇمكىن.
اڭ جايىن بىلەتىن ادامداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ءتۇپ توركىنى, سۇرلەۋ ءىزى سىبىردەن باستاۋ الاتىن ءتارىزدى. يت تۇمسىعى وتپەيتىن ءسىبىر ورماندارىنان ۇدەرە كوشكەن دەگەن جورامال ايتىلادى. بالكىم ول جاقتا دا ارقاداعى سەكىلدى قىس قاباعىن ءتۇيىپ تۇر ما ەكەن, كىم ءبىلسىن؟! ايتەۋىر, بۇرىن-سوڭدى كەزدەسە قويماعان تابيعاتتىڭ تاڭعاجايىپ قۇبىلىسى. اۋەلى الەۋمەتتىك جەلىلەردە جاقسىنىڭ جالپاق دالاسىنان, ساندىقتاۋدىڭ سىلەمدەرىنەن ءتۇسىرىلدى دەگەن بەينەبايان قاپتاپ كەتتى. ءوزىمىز دە كوردىك. تابىن-تابىنىمەن ءجۇر. ادامدى وق جەتەر جەرگە جاقىنداتپاسا دا, ۇركىپ, ۇدەرە قاشا قويمايدى. قازىر وبلىس ورتالىعىنان تاياقتاستام جەردەگى وزەن اۋىلىنىڭ ماڭىندا ءۇش مىڭعا جۋىق ەلىك قىستاپ قالعان. بۇل ءبىر عانا مىسال, وزگە وڭىرلەردەگى ەلىكتى ساناعان ەشكىم جوق.
بيىل جالپاق دالادا جان ساقتاۋ قيىن. قىستىڭ باسىن جاۋىن جاۋعان. سىنىقسۇيەم بولىپ قاتتى. كوك مۇزدىڭ ۇستىنە كەرەقارىس قار ءتۇستى. ىلە دالانىڭ ديدارى ءجىپسىپ, وعان سۋلى قار قوسىلىپ, قايتا قاتتى. بولات تۇياقتى دەپ ماقتاعانىمىزبەن جىلقى ەكەش جىلقى دا جۇرت جىلعى سىناققا شىدامايدى ەكەن. تاي-جاباعى بىلاي تۇرسىن, ءسىڭىرلى قۇتپان ايعىر, كەبەجە قارىن بيە دە تەبىنگە جاراماي قالدى. الاقانداي جەرگە بار جىلقى ۇيمەلەپ, ولاردىڭ اۋزىنان قالعان ءۇش تال قاۋ شوپكە مىڭداعان ەلىك ورتاقتاسقان سوڭ اۋىل-ايماقتاعى مالساق قاۋىم دالا كوركى – ەلىككە وكپەسى قارا قازانداي بولىپ وتىر. اتارعا وعى جوق. بىرەۋ كيەسىنەن, بىرەۋ ايىپ پ ۇلىن سالاتىن يەسىنەن قايمىعادى.
– بۇل دالا قانداي بەينەت كورمەدى, بەلى قايىسقانىمەن, ۇزىلگەن جوق, – دەيدى ەل اعاسى ەسەنباي كارىباەۆ, – ديقاندارعا وبال بولادى-اۋ. ەرتەڭ جەر بەتىنە وزىمەن بىرگە بار بەينەتتى الا شىعاتىن ەگىن كوكتەگەن كەزدە ءتامام ەلىك جوسىلىپ, ەگىستىكتىڭ ۇستىنەن ەكى-ءۇش رەت وتسە, ەڭبەگى ەش, تۇزدارى سور بولماي ما؟
شىنىندا دا كەيىنگى جىلدارى اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنان جارىتىپ ءونىم الا الماي وتىرعان اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنىڭ بەسباتپان بەينەتىن ەندى ەلىك ەسەلەيىن دەپ تۇر ما, قالاي؟
– ومبى, تۇمەن ماڭىنداعى ارىپتەستەرىمىز قازاقستاننان قىرۋار ەلىك اۋىپ كەلدى دەپ وتىر, – دەيدى وبلىستىق ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار الەمى اۋماقتىق ينسپەكتسياسىنىڭ باسشىسى لاشىنتاي دۇيسەنوۆ, – بۇرىن-سوڭدى كەزدەسە قويماعان تابيعاتتىڭ جۇمباق ءبىر قۇبىلىسى. بالكىم جەر اياعى كەڭىگەن سوڭ وزدەرىنىڭ بايىرعى ورىسىنە, ۇيرەنگەن جەرىنە اۋىپ كەتەر دەپ ۇمىتتەنىپ وتىرمىز. ەلىككە ەرىپ, قاسقىر دا كەلىپتى دەگەن قاۋەسەت جەلدەي ەسەدى. تاياۋدا الەۋمەتتىك جەلىدە زەرەندى اۋدانىنىڭ ۆيكتوروۆكا اۋىلىنان تۇسىرىلگەن بەينەبايان كورسەتىلدى. ىلە ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەر ءىز كەسكەن. جالعان اقپارات بولىپ شىقتى. ال ەلىكتىڭ كوبەيگەنى راس.
كوك شىعا كوشەر دەگەن ءۇمىت قانا. كوشپەي قالسا شە؟ اۋىل-ايماقتاعى مالساق قاۋىم ازىن-اۋلاق مالىنا جايىلىم تابا الماي وتىر. ال سارى دالادا ساعىمداي ەسكەن ەركىن, ازات اڭ ايداعانىڭا جۇرەتىن, ايتقانىڭا كونەتىن سىنىقمۇيىز قارا سيىرىڭ ەمەس قوي. وعان قالاي يە بولارمىز؟
اقمولا وبلىسى