«اڭقاۋ ەلگە – ارامزا مولدا» كەيپىنە ەنگەن الاياقتاردىڭ ايلاسى «اسقىنىپ» تۇر. بىلتىر وبلىستا 747 ينتەرنەتتەگى الاياقتىق قىلمىسى تىركەلگەن. جەرگىلىكتى تۇرعىندار الاياقتارعا 400 ملن تەڭگەگە جۋىق قارجىسىن بەرگەنى انىقتالىپ وتىر.
وبلىستىق كريمينالدىق پوليتسيا باسقارماسى كيبەر قىلمىسقا قارسى كۇرەس توبىنىڭ اعا جەدەل ۋاكىلى اسحات نۇرمانوۆتىڭ ايتۋىنشا, الاياقتاردى ۇستاۋ وڭاي ەمەس. اسىرەسە بانك سالاسىنا قاتىستى الاياقتاردى قۇرىقتاۋ قيىندىق تۋدىرعان.
«بىلتىر ينتەرنەتتەگى الاياقتىققا بايلانىستى 104 قىلمىس سوتقا جولداندى. ال 276 قىلمىستىق ءىس تاراپتاردىڭ ءوزارا كەلىسىمىنە بايلانىستى قىسقارتىلدى. جابىرلەنۋشىلەردىڭ اراسىندا الەۋمەتتىك مارتەبەسى ءارتۇرلى ازاماتتار بار. ونىڭ ىشىندە بيۋدجەت سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر, زەينەتكەرلەر, ءتىپتى جەكە كاسىپكەرلەر دە زارداپ شەككەن. وتكەن جىلى الاياقتار اتىراۋلىقتارعا شامامەن 400 ملن تەڭگەگە جۋىق شىعىن كەلتىردى», دەيدى ا.نۇرمانوۆ.
ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ەڭ ءجيى كەزدەسەتىن الداۋ ءتۇرى – ينتەرنەت ارقىلى «جوق تاۋارلاردى» ساتۋ نەمەسە قىزمەت كورسەتۋ كەزىندە الدىن الا اقى تولەتۋ. بانك قىزمەتكەرلەرىنىڭ اتىنان قوڭىراۋ سوعاتىن الاياقتار دا كوبەيگەن. ونلاين-قارىزدى رەسىمدەۋ ارقىلى جاسالاتىن قىلمىستىڭ ۇلەسى ءۇشىنشى ورىندا تۇر. سوندىقتان قۇقىق قورعاۋشىلار تۇرعىندارعا ارقاشان ساق بولۋ قاجەتتىگىن, كەز كەلگەن قوڭىراۋ مەن حابارلاندىرۋعا الدانىپ قالماۋدى ەسكەرتەدى.
الاياقتاردىڭ ايلاسى الۋان ءتۇرلى بولىپ وتىر. ماسەلەن, 27 جاستاعى الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشالاردا پاتەردى جالعا بەرۋ جونىندە حابارلاندىرۋ جاريالاعان. وسى حابارلاندىرۋدان 20-عا جۋىق تۇرعىن زارداپ شەككەن.
«كريمينالدىق پوليتسيا باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى «Hi-Tech» ءىس-شاراسى كەزىندە كۇدىكتىنىڭ «Krisha.kz» پاراقشاسىندا پاتەردى جالعا بەرۋ جونىندە جالعان حابارلاندىرۋ بەرىپ كەلگەنىن انىقتادى. ول حابارلاسقان تۇرعىنداردىڭ الدىن الا تولەم رەتىندە اۋدارعان قارجىسىن الاياقتىق جولمەن يەمدەنگەن. نازار اۋداراتىن ءبىر جايت, كۇدىكتى تەلەفونداعى داۋىسىن ءارتۇرلى ۇنگە وزگەرتىپ, بىردە جاس قىز, كەلەسىدە ورتا جاستاعى ايەل بولىپ سويلەسكەن. ماسەلەن, 37 جاستاعى تۇرعىن كۇدىكتىمەن Whatsاpp مەسسەندجەرى ارقىلى حات الماسىپ, الدىن الا 50 مىڭ تەڭگە اۋدارعان. سوڭىندا الاياققا الدانىپ قالعان. تەرگەۋ كەزىندە كۇدىكتىنىڭ وسىنداي 3 قىلمىستىق ىسكە قاتىسى بارى دالەلدەندى», دەپ حابارلادى دەپارتامەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
ال كيبەر قىلمىسقا قارسى كۇرەس توبىنىڭ قىزمەتكەرلەرى الەۋمەتتىك جەلىدە جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ءۇشىن جالعان جارناما بەرگەن كۇدىكتىنى انىقتادى. كۇدىكتى Whatsاpp مەسسەندجەرى ارقىلى «Denholm Zholdas» جشس-عا جۇمىسقا ورنالاستىراتىنى جونىندە جالعان جارناما شىعارعان. جارناما بويىنشا 1970 جىلعى ەر ادام Whatsاpp جەلىسى ارقىلى كۇدىكتىمەن حات الماسقان. كۇدىكتى ەر ادامعا جۇمىسقا ورنالاسۋ ءۇشىن الدىن الا تولەم تولەۋ قاجەتتىگىن ايتىپ, Kaspi Gold قوسىمشاسىندا تىركەلگەن ءنومىردى ۇسىنعان. ەر ادام سول نومىرگە اۋەلى 500 مىڭ, كەيىن 300 مىڭ تەڭگەنى بولەك اۋدارعان. سالدارىنان جۇمىس ىزدەگەن ازاماتقا 800 مىڭ تەڭگە ماتەريالدىق شىعىن كەلگەن. جەدەل ىزدەستىرۋ ءىس-شاراسى كەزىندە Kaspi Gold قوسىمشاسىنا تىركەلگەن ءنومىردىڭ يەسى انىقتالدى. ول ءوز جاۋابىندا اتالعان اقشانى 1990 جىلعى كۇدىكتىگە بەرگەنىن ايتىپتى.
تاعى ءبىر دەرەككە توقتالساق, تۇركىستان وبلىسىنىڭ تۇرعىنى 2023 جىلدىڭ اقپانىندا شىمكەنت قالاسىنان ارزان جيھاز ۇسىنىپ, WhatsApp جەلىسىندە ءموبيلدى تەلەفون ءنومىرىن قالدىرعان. بۇل جارناماعا اتىراۋلىق تۇرعىندار قىزىعۋشىلىق تانىتقان.
اتىراۋ قالاسىنىڭ تۇرعىندارى بانك قوسىمشاسى ارقىلى 6 ايعا نەسيە راسىمدەگەن. جارناما بەرۋشىگە الدىن الا تولەم رەتىندە قوماقتى قارجى اۋدارعان. ماسەلەن, اتىراۋ قالاسىنىڭ 1957 جىلعى تۇرعىنى شىمكەنت قالاسىنان 24 ورىندىق الدىرۋعا تاپسىرىس بەرگەن. ول 6 ايعا 675 996 تەڭگە نەسيە راسىمدەپ, 833 مىڭ تەڭگە كولەمىندە اۋدارىم جاساعان. الايدا تاپسىرىس بەرگەن تاۋارى جەتكىزىلمەي, ساتۋشىمەن بايلانىس ۇزىلگەن. كەيىننەن 66 جاستاعى قالا تۇرعىنىنا 1 ملن 508 مىڭ 996 تەڭگە ماتەريالدىق شىعىن كەلگەنى دالەلدەنگەن.
وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى كريمينالدىق پوليتسيا باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى وسىعان بايلانىستى جەدەل ىزدەستىرۋ ءىس-شاراسىن جۇرگىزدى. ءسويتىپ, تۇركىستان وبلىسىنىڭ 1994 جىلعى تۇرعىنىن انىقتاعان. «كۇدىكتىنىڭ ءدال وسىنداي الاياقتىق جولمەن اتىراۋ قالاسىنىڭ ءۇش تۇرعىنىن الداپ, جابىرلەنۋشىلەردىڭ 4 ملن تەڭگەسىن يەمدەنگەنى بەلگىلى بولدى. سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ كەزىندە 29 جاستاعى كۇدىكتى ءوزىنىڭ قىلمىس جاساعانىن مويىندادى. اتىراۋ قالاسىنىڭ №2 سوتىنىڭ شەشىمىمەن كۇدىكتى قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق ءۇشىن كىنالى دەپ تانىلىپ, 3 جىل مەرزىمگە باس بوستاندىعىن شەكتەۋ جازاسى تاعايىندالدى», دەپ ءمالىم ەتتى دەپارتامەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنەن.
اتىراۋ وبلىسى