العاش ءارىپ ۇيرەنىپ, ءسوز تانىعان كەز ءار ادامنىڭ جادىندا شىعار. «ۇيرەتتىڭ بىزگە, الىپپە» دەپ باستالاتىن شۋماقتار دا سانامىزدان وشپەيدى. ال تسيفرلىق تەحنولوگيا دامىعان زاماننىڭ بالالارى جاساندى ينتەللەكتىگە ءسوز ۇيرەتىپ ءجۇر. عالىمدار كىشكەنتاي بالانىڭ قالاي ءتىل ۇيرەنەتىنى تۋرالى جاڭالىق اشتى.
نيۋ-يورك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى ادامنىڭ ءتىلدى قالاي ۇيرەنەتىنىن تۇسىندىرەتىن جاساندى ينتەللەكت ويلاپ تاپتى. ول الەمگە بالانىڭ كوزىمەن قاراپ, ەرەسەكتەردىڭ وعان نە ايتاتىنىن تىڭداۋ ارقىلى ءتىل ۇيرەندى. 2 جاسار قىز جاساندى ساناعا ءتىل ۇيرەتىپ قانا قويماي, كەسكىندەردى تانۋدى دا مەڭگەرتتى. ولار قىزدىڭ باسىنا كامەراسى بار جاساندى سانانى كيگىزىپ, تاجىريبە جاسادى. سولاي سەم ەسىمدى قىز 61 ساعاتتىق جازبانى پايدالانۋعا كومەكتەسكەن. ول اۋسترالياداعى ادەلايدا قالاسىنىڭ ماڭىندا تۇرادى. بالا كامەرانى التى ايدان ەكى جاسىنا دەيىن اپتاسىنا ەكى رەت كيگەن. دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, ەكى جاسقا تولعان بالا 300-گە جۋىق, ءتورت جاسقا دەيىن 1000-نان استام ءسوز بىلەدى ەكەن. جاساندى ينتەللەكتى وسى ارقىلى ءسوز جاتتاپ, ءتىل ۇيرەنىپ شىققان. بۇل ۇدەرىس ءسابي ءومىرىنىڭ قىسقا كەزەڭىندەگى كامەرا جازبالارىن تالداپ, سۋرەت پەن داۋىستى سوزدەردى سايكەستەندىرۋ ارقىلى جۇرگەن. وسى تاجىريبە ءتىل ۇيرەنۋ ءۇشىن ءتىلدىڭ قالاي جۇمىس ىستەيتىنى تۋرالى ءبىلىم قاجەت دەگەن كەيبىر ءتىل تەوريالارىنا قارسى تۇرادى. عالىمدار جاساعان جاساندى ينتەللەكتىدە ءتىل تۋرالى ەشقانداي ءبىلىم بولماعانىن ەسكەرسەك, بۇل – جاقسى ناتيجە. وسىلايشا, عالىمدار وقىتۋدىڭ ءداستۇرلى ادىسىنەن گورى وڭايىراق ءتاسىل تاپتى. ونى «ماشينالىق وقىتۋ ءادىسى» دەپ اتادى.
تاجىريبە ويىن, وقۋ جانە تاماقتانۋ كەزىندە تۇسىرىلگەن شامامەن 200 مىڭ سوزبەن جانە ىلەسپە سۋرەتتەرمەن اياقتالدى. مودەل قاي سۋرەتتەر مەن سوزدەردىڭ ءبىر-بىرىمەن ۇيلەسەتىنىن جانە قايسىسى سايكەس كەلمەيتىنىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن كونتراستى وقىتۋ ءادىسىن قولداندى. جاساندى ينتەللەكتىنى سىناۋ ماقساتىندا زەرتتەۋشىلەر مودەلگە تاپسىرما بەردى. ءبىر ءسوزدى ءتورت سۋرەتتىڭ بىرىنە سايكەستەندىرۋىن سۇرادى. AI تاپسىرمانى 62 پايىزعا ءساتتى ورىندادى. الداعى ۋاقىتتا جوبا تولىقتىرىلىپ, ءتىل ۇيرەتۋدىڭ نەگىزى قۇرالىنا اينالماق.
ەركەناز قورداباي,
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ ستۋدەنتى