شايقالعان شاڭىراق. ۇزىلگەن ءۇمىت. تاعدىر تەپەرىشى. ساكەن تەاترىنا جينالعان كورەرمەن ءبىر ءسات وسىنداي كۇيدى سەزىندى. اقىن ۇلىقبەك ەسداۋلەتتىڭ «قارا پيما» پوەماسى جەلىسى بويىنشا ساحنالانعان بۇل قويىلىم قازاق قوعامىنداعى قاسىرەتتى جەتكىزگىسى كەلدى. جەتكىزدى دە. تەاترعا جينالعان جاسى ۇلكەندەر دە, جاستار دا, جالپى كورەرمەن قاۋىم ورنىنان تىك تۇرىپ, قوشەمەت ءبىلدىردى.
ءبىز ويلادىق تا قويدىق, اششى سۋدىڭ جەتەگىندە جۇرگەندەردى جەتەكتەپ الىپ كەلىپ كورسەتسە دەپ. بالكي, ەسىن جيىپ, ەل قاتارىنا قوسىلار ما؟ قانشا ايتقانمەن, تەاتر تاربيەنىڭ وشاعى عوي.
– «قارا پيمانى» العاش رەت وسكەمەندە ساحنالىق نۇسقاسىن جاساپ, قويدىق. كەيىن اقتوبەدە قويىلدى. ول جاقتا ءالى ءجۇرىپ جاتىر. ەندى قاراعاندىعا كەلدى. ايتا كەتەرلىگى, پوەمادا شەشەسىنىڭ ءولىمى بەلگىسىز. ال قويىلىمدا بالا چەمپيون بولۋدى ارماندايدى. تۋعان كۇنىن جاسايدى. وسىعان بولا اناسىنىڭ اۋرۋحانادا جاتپاي, ەم قابىلداماي ەرتە شىعىپ كەتۋى ترومبتىڭ جارىلۋىنا الىپ كەلدى. دەنساۋلىق – زور بايلىق. مۇنى ۇمىتتىق قازىر. ۇيىقتاپ قالىپ, ويانباي قالىپ جاتقاندار كوپ. جۇيكە شارشاعان, استا دا زياندى دۇنيە كوپ. ترومبوەمبوليا اۋرۋى بۇرىن 40 جاستان كەيىن كەزدەسەدى ەكەن. قازىر 13 جاستاعى بالا دا شالدىعىپ جاتىر. بۇل – ويلاناتىن جاعداي. دەنساۋلىقتى كۇتۋ كەرەك. ءوزىم دارىگەر بولعان سوڭ, وسىنداي شەشىمدەر قابىلداندى. پيمانى ساتقان اكەسى تويلاپ كەتىپ, توبەلەسىپ, 15 تاۋلىككە قامالادى. وسى ارادا بالا اياعىن ءۇسىتتى. پوەما مەن درامالىق نۇسقا اراسىندا وسىنداي ايىرماشىلىق بار. قويىلىم ءساتتى شىقتى. دەسە دە ساحنالانعان سايىن ءپىسىپ, جەتىلە تۇسەتىنىن ايتا كەتكەن ءجون, – دەيدى رەجيسسەر ايدىن ابزالبەك ۇلى.
قويىلىمنىڭ رەجيسسەرى بۇل جولى جاستاردى شىعارىپتى ساحناعا. جانە دە ولار وزىنە بەرىلگەن ءرولدى ءساتتى ورىنداپ شىققانىنا بەك ريزا.
بالا ءرولىن – مەرەي باقىتبەك ۇلى, اكە بەينەسىن – ازامات امانتاي, اناسىن – سايا بەكبوسىنوۆا, كورشى اپانى – گۇلنار بازارباەۆا, اكەسىنىڭ دوسىن جاندوس شاكەن سومدادى.
تاۋبەسىنە كەلگەن اكە اۋرۋحاناعا كەلىپ, بالاسىنىڭ جانىنا جايعاسىپ, «مىناۋ ساعان اكەلگەن جاڭا پيما» دەي بەرگەندە, بالانىڭ كوڭىلى ءتۇسىپ, «ماعان ەندى پيمانىڭ قاجەتى جوق», دەيدى. اكەسى اڭتارىلىپ قالدى دا, اق كورپەنى اشىپ جىبەردى. بالاسىنىڭ اياعىن بالتىردان كەسىپ تاستاپتى. كەشەگى جۇگىرۋدەن چەمپيون بولامىن دەگەن بالانىڭ ارمانى استان-كەستەن بولدى. وسى ساتتەگى اكەنىڭ كۇيىنۋى دە اسەرلى شىقتى. ءبارى-ءبارى اششى سۋدىڭ كەسىرى ەدى. كەش تە ەدى... قويىلىمدى ءبىر دەممەن كورىپ وتىر- عان كورەرمەن ورامالىمەن كوز جاسىن ءسۇرتتى.
ء«بىر بايقاعانىمىز, باسقا تۇسكەن اۋىرتپالىققا, قايعىعا ەردىڭ ەرى توتەپ بەرەدى ەكەن. جاقىن ادامىڭنىڭ قازاسىنا قاتتى قايعىرىپ, تىرشىلىكتەن باز كەشپەي, امانات ءومىردى جالعاستىرۋ – مىندەت. نەگە ەندى وسىنداي قاراپايىم قاعيداتتاردى ۇمىتىپ, ورنى تولماس قاتەلىككە ۇرىنامىز؟ ۇيدەگى بار بۇيىمنىڭ اراققا ساتىلۋى وكىنىشتى. باسقاسىن قويىڭىزشى, قازاقتىڭ جانىنداي بولعان قاسيەتتى قارا دومبىرا دا ىشىمدىككە بولا ساتىلدى. ال جالعىز بالاسىنىڭ پيماسىن دا ىشكىلىككە ايىرباستاۋى – زور قاسىرەت. بىرگە كۇيىنىپ, بىرگە جىلادىق. پيماسىنان ايىرىلعان بالانىڭ اياعىن ۇسىك شالىپ, جانىن امان الىپ قالۋ ءۇشىن دارىگەرلەردىڭ كەسىپ تاستاۋعا ماجبۇرلىگىن باسقاشا قالاي اتاۋعا بولادى؟», دەيدى تەاترداعى ءار قويىلىمدى قالت جىبەرمەيتىن جالەل قۋاندىق ۇلى.
قاراعاندى وبلىسى