پرەزيدەنتتىڭ كەڭەيتىلگەن جيىنداعى سوزىندە كوپ نارسە ايتىلدى. ارىپتەستەرىم, ءماجىلىس پەن سەنات دەپۋتاتتارى, وزدەرىنە جاقىن تاقىرىپتار تۋرالى پىكىرلەرىن جەتكىزىپ, جازىپ جاتىر. مەن دە ەڭ ماڭىزدى بولىپ كورىنگەن مىنا ماسەلەنى ءتۇرتىپ الدىم.
ءبىرىنشى – سىرتقى ساياسات. پرەزيدەنت: «دۇنيەجۇزىندە جاعداي وتە كۇردەلى» دەگەن جۇمساق ءسوزىنىڭ ارتىندا, جاعدايدىڭ الدە قايدا قيىن ەكەنىن اڭعارۋعا بولادى. اينالامىز – سوعىس نەمەسە قىرعي-قاباق قارىم-قاتىناسقا تولى كورشىلەر. رەسەي مەن ۋكراينا, يزرايل مەن پالەستينا, قىتاي مەن تايۆان, ازەربايجان مەن ارمەنيا جانە ت.س.س. وسىنداي ءولىارا شاقتا قازاقستاننىڭ ديپلوماتياسى تىنىش, ساپالى, مۇددەلى جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن ىشكى اتموسفەرا دۇرىس بولۋ كەرەك. ەلدىڭ ءىشىن تۇزەسەك, ديپلوماتتار دا الاڭسىز ءوز ءىسىن الىپ شىعاتىنىنا كۇمان جوق.
ەكىنشى – جول. ەس بىلگەلى جولدىڭ جىرى بىتكەن ەمەس. «سەمەي-الماتى», «سەمەي-اقسۋات» سياقتى توزعان جولدارمەن جۇرگەن ادام رەتىندە ايتا الامىن. جالپى, پرەزيدەنت جول ماسەلەسىن العاش رەت كوتەرىپ جاتقان جوق. تالاي ايتتى. بىراق جول سالاسىنداعىلاردىڭ بىتىرگەنى شامالى. الدە ولارعا اسا قاتاڭ جازا قاجەت پە؟ ەگەمەندىگىنە 32 جىل بولعان ەل ءۇشىن «الماتى-استانا» اۆتوبانىنىڭ بولماۋى – ۇيات قۇبىلىس. جول – لوگيستيكانىڭ كۇرە تامىرى, ءتۋريزمنىڭ نەگىزى. «اقتاۋ-وسكەمەن» اۆتوبانىن سالۋ كەرەك دەپ ك ۇلىپ تە ايتتىق, جىلاپ تا ايتتىق. بۇكىل قازاقستاننىڭ قالالارى ءبىر-بىرىمەن بايلانىسۋ كەرەك. سوندا ناتيجە بولادى. ايتۋعا ۇيات – قىزىلوردانىڭ قازاعى اقتاۋعا بارۋ ءۇشىن اقتوبەگە دەيىن ءجۇرۋ كەرەك. ابسۋرد قوي. قىسقاسى, بيىل الماتى مەن استانانىڭ جولى ايناداي بولۋعا ءتيىس. پرەزيدەنت ايتتى – جاسالادى.
ءۇشىنشى – بايلار. «ۇرلانعان كاپيتالدى ەلگە قايتارۋ» دەگەن باستاما دۇرىس. الايدا سونى جەلەۋ ەتىپ, ءوز ەڭبەگىمەن بايىعان كاسىپكەرلەرگە زيانىن تيگىزەتىن كۇشتىك قۇرىلىمنىڭ وكىلدەرىنە دە جازانى قاتاڭداتۋ كەرەك. پرەزيدەنت سوزىندە وسى كەيستى ايتتى. 1928 جىلى بايلاردى قۋدالاعان توڭكەرىستىڭ نەمەن اياقتالعانىن كوردىك. ۇلت وليگارحتار مەن كەدەيلەردەن تۇرمايدى, ۇلتتى تۇراقتاندىراتىن – ورتا تاپ. ورتا تاپ ازايعان قوعامدا توڭكەرىستىڭ ءيىسى شىعادى. ورتا تاپتىڭ كوبەيۋىنە ۇكىمەت تە, قوعام دا مۇددەلى. شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداپ, قۋدالاماي, جاعداي جاساسا, قوعامدا ورتا تاپتىڭ ۇلەسى ارتارى انىق. توقسان اۋىز ءسوزدىڭ توبىقتاي ءتۇيىنى: پرەزيدەنت ولجاس بەكتەنوۆكە كارت-بلانش بەردى. ەندى ولجاس اباي ۇلى ناتيجە كورسەتۋى كەرەك.
سامات نۇرتازا,
ءماجىلىس دەپۋتاتى