ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ كەڭەيتىلگەن القا ماجىلىسىندە تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قاتىستى زاڭ تالاپتارىن قاتاڭداتۋ, قىلمىستىڭ الدىن الۋ جۇمىستارىن ءتيىمدى جۇرگىزۋ, كامەلەتكە تولماعانداردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ, وسى ىسكە ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارى مەن ساراپشىلاردى تارتۋ ماسەلەلەرى وتكىر كوتەرىلدى. ەلىمىزدە وسى باعىتتا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوپ جۇمىس اتقارىپ جاتقانىنا قاراماستان, جاسوسپىرىمدەر قولىمەن جاسالاتىن جانە جاسوسپىرىمدەرگە قارسى جاسالاتىن قىلمىس تۇرلەرى ازايماي وتىر. بۇل جاعىنان اقتوبە وبلىسىنداعى احۋال قانداي؟
كامەلەتكە تولماعانداردىڭ ءتارتىبى مەن تاربيەسىنە قاتىستى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى تەرگەۋ باسقارماسىنىڭ اسا ماڭىزدى ىستەر جونىندەگى اعا تەرگەۋشىسى, پوليتسيا پودپولكوۆنيگى ۆەنەرا ابدۋللينانىڭ دا ايتارى كوپ.
«اقتوبە وبلىسىندا 2022 جىلى ايەلدەر مەن بالالارعا قارسى جىنىستىق قولسۇعۋشىلىق بويىنشا 41 قىلمىس, 2023 جىلى 33 قىلمىس تىركەلگەن. بىلتىرعى تىركەلگەن 33 قىلمىستىڭ 18-ءى كامەلەتكە تولماعانداردى جىنىستىق قاتىناسقا ماجبۇرلەۋ بويىنشا قوزعالدى. بىلتىر پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ وندىرىسىندە جاتقان وسى سيپاتتاعى 107 قىلمىستىق ءىستىڭ 20-سى سوتقا جولدانىپ, 72-ءسى قىلمىس قۇرامىنىڭ بولماۋىنا بايلانىستى توقتاتىلدى. وسى قاڭتاردا تاعى 15 قىلمىستىق ءىس وندىرىسكە ەندى», دەيدى ول.
كامەلەتكە تولماعان ءجاسوسپىرىمدى كۇدىكتىنىڭ جىنىستىق قاتىناسقا ماجبۇرلەۋى دالەلدەنسە, ول بەس جىلدان سەگىز جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرىلادى. الايدا ادام تاعدىرى ويىنشىق ەمەس. بۇل جەردە كۇدىكتى مەن جابىرلەنۋشىنىڭ اراسىنداعى بارلىق ارەكەت بۇگە-شىگەسىنە دەيىن قاراستىرىلىپ, انتروپولوگيالىق-مەديتسينالىق ساراپتاما تاعايىندالادى. «بىزگە تۇسكەن بارلىق قىلمىستى زەردەلەۋ بارىسىندا جابىرلەنۋشى مەن كۇدىكتىنىڭ كوبىنەسە الەۋمەتتىك جەلىدە تانىساتىنى انىقتالادى. نازار اۋدارارلىق جايت, مۇنداي كەزدە 16 جاستاعى قىزدار وزدەرىن 18-20 جاستامىز دەپ تانىستىرادى. قىلمىستىق ىستەردەگى جابىرلەنۋشىلەر نەگىزىنەن كوللەدجدەردىڭ تومەنگى كۋرسىندا وقيتىن قىزدار, اراسىندا اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ وقۋشىلارى دا ۇشىراسىپ جاتادى. قالا مەكتەپتەرىنەن جۇكتىلىك دەرەگىمەن وقيعالار تىركەلگەن جوق. كوبىنە ەرتە جاستاعى جۇكتىلىك مەكتەپتەر مەن كوللەدج وقۋشىلارىن مەديتسينالىق تەكسەرىستەن وتكىزۋ كەزىندە انىقتالدى. بىزگە ارىز تۇسكەن بويى ءىستى باقىلاۋعا الىپ, تەرگەۋ جۇمىستارىن باستايمىز», دەيدى ۆەنەرا سەرىكبايقىزى.
كامەلەت جاسىنا جەتپەگەن قىزىنىڭ جۇكتى بولىپ قالعانىن بىلگەن بويى اتا-انا پوليتسياعا ارىزدانادى. وسى ساناتتاعى قىلمىستاردى زەردەلەۋ بارىسىندا انىقتالعانى, جىنىستىق زورلىق-زومبىلىققا كوبىنە تولىق ەمەس نەمەسە تۇرمىسى تومەن وتباسىلاردىڭ كامەلەتكە تولماعان قىزدارى كوبىرەك ۇشىراپ جاتادى. بۇل جەردە اتا-انانىڭ جەتكىنشەكتەر تاربيەسىنە جەتكىلىكتى ءمان بەرمەيتىنىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. قىزدارى «قۇربىمنىڭ ۇيىندە بولامىن» دەگەن سىلتاۋمەن ءجيى ۇيىنە قونبايدى, ءتۇن ورتاسىنا دەيىن كوشەدە جۇرەدى. قىلمىستىق ىستەردەگى جىنىستىق زورلىقتىڭ ورتاق بەينەسى قانداي؟ ول ورتا جاستاعى, تۇراقتى جۇمىسى جوق, كەزدەيسوق تابىستارمەن كۇنەلتەتىن ەر ادام, ءبىلىمى ورتا. تەرگەۋ باسقارماسىندا تۋعان ناعاشىسىنان جۇكتى بولىپ قالعان قىزعا قاتىستى قىلمىستىق ءىس تەرگەلىپ جاتىر. باسىندا قىزدىڭ دوستاسىپ جۇرگەن جىگىتىنەن كۇدىكتەنگەن. الايدا مەديتسينالىق ساراپتاما قورىتىندىسى قىزدىڭ تۋعان ناعاشى اعاسىنان جۇكتى بولعانىن كورسەتتى. حالقىمىز « ۇلىڭدى بوتەن ۇيدەن تويدىرما, قىزىڭدى بوتەن ۇيگە قوندىرما» دەپ تەككە ايتپاعان.
ۇيىندەگى ۇلكەندەردەن تىيىم كورمەيتىن جەتكىنشەككە تۇنگى كوشەدە جاۋ كوپ. ءجاسوسپىرىم قىز, نە ۇل نەگە ۇيدە وتىرعىسى كەلمەيدى؟ وعان نەگە تۋعان اتا-اناسى ەمەس, كوشەدەگى كۇماندى ادامدار جاقىن؟ ويتكەنى ۇيدە بالاعا قولداۋ جوق, ونىمەن اشىق سويلەسپەيدى, جاقىندارىنىڭ ۇرىس-كەرىسى, ماسكۇنەم اكە بالانى ۇيدەن بەزدىرەدى. اكە-شەشە بالانى كوزدەن تاسا جىبەرمەي, شىن جاناشىرلىق تانىتىپ, ۇنەمى قولداۋ كورسەتىپ وتىرسا, كوشەدەن قىزىق ىزدەمەيدى.
ۆەنەرا ابدۋللينانىڭ ايتۋىنشا, كەيىنگى ۋاقىتتا كامەلەتكە تولماعاندارعا قارسى جىنىستىق سيپاتتاعى قىلمىستاردىڭ ورشۋىنە وڭاشا كينوتەاترلاردىڭ كوبەيۋى دە سەبەپ بولىپ وتىر. «پاندەميادان كەيىن قالادا كەز كەلگەن جەردە ەكى ادامدىق كينوتەاترلار اشۋ سانگە اينالدى. ەكى ادام وڭاشا بولمەدە بىرنەشە ساعات كينو كورەدى. بۇل جەردە ىشىمدىككە دە, تاماققا دا تاپسىرىس بەرۋگە بولادى. ءجاسوسپىرىم قىزدار تۇندە وسىنداي جەرلەرگە كوپ بارادى. قىلمىستىق ىستەردە جابىرلەنۋشى مەن كۇدىكتىنىڭ الەۋمەتتىك جەلىلەردە تانىسىپ, وسىنداي كۇدىكتى ورىنداردا ۋاقىت وتكىزەتىنى انىقتالعان», دەيدى اعا تەرگەۋشى.
ءجاسوسپىرىم تاربيەسىندە باستى جاۋاپكەرشىلىك اتا-اناسىندا بولماسا ءبارى بەكەر. كامەلەتكە تولماعاندارعا قارسى جاسالاتىن قىلمىس سانىن ازايتۋ ءۇشىن اكە-شەشەنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋ ءوز الدىنا, ودان باسقا شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىككە موراتوري جاريالانعان كەزدە قاپتاپ كەتكەن ينتيمدىك قىزمەت كورسەتۋگە باعىتتالعان ورىنداردى قاتاڭ تەكسەرۋ كەرەك.
اقتوبە وبلىسى