قاناعاڭ ۇستاعان دومبىرا

بۇقار جىراۋ اتىنداعى ادە­بيەت جانە ونەر مۋزەيىندە وت­كەن كوشپەلى كورمەدە قانىش يمان­­تاي­ ۇلىنىڭ 30-عا جۋىق جادى­گەرى ۇسىنىلدى. ونىڭ ىشىندە عالىم­نىڭ جەكە پايدالانعان زاتتارى, ايگىلى «الگەبرا» وقۋلىعىنىڭ جاڭارتىلعان نۇسقاسى, دومبىرا­سى مەن قۇجاتتارى, مينەرالدى تاستار جيىنتىعى بار.

قانىش ساتباەۆتىڭ رۋحانيات پەن ونەرگە جاقىن بولعا­نىن ەل ىشىندەگى اڭگىمەلەر ناق­تى­لاي تۇسەدى. كەزىندە الەكساندر زاتاەۆيچتىڭ قازاقتىڭ مىڭ ءانى مەن كۇيىن نوتاعا تۇسىرۋىنە قانا­عاڭ تۇرتكى بولعان. ءارى زەرتتەۋ­شى­گە ۇلتىمىزدىڭ 25 ءانىن ايتىپ بەر­گەن. ونىڭ ىشىندە «ەكى جيرەن», اقان سەرىنىڭ «ماقپالى», جاياۋ مۇسانىڭ «باشقۇل­بايى», ەستايدىڭ «قورلانى», فولك­لور­لىق مۇرادان «قيسسا ءان سارىنى», «ارعى جاعى-اي ەرتىس­تىڭ» تاريحي ءانى, «اجار سارىنى», «جارىلعاپ سارىنى», ء«الدي, بو­پەم», تاعى باس­قالارى بار.

اكادەميك ءومىرىنىڭ سوڭعى جىلدارى ۇستاعان سارى دومبىرانى ءوزى 50-گە تولعاندا قىزى ءشامشيا­بانۋ سىيعا تارتقان ەكەن. سول تويعا كەڭەستىك 15 رەسپۋبليكا­نىڭ اكادەميكتەرى جينالىپ, قاڭاعا­ڭا دەگەن ايرىقشا قۇرمەتتەرىن كور­سەتسە كەرەك.

«جالپى, الماتىنىڭ وزىندە قانىش اتامىزعا ارنالعان ءۇش مۋزەي بار. ايتسە دە, جەكە زات­تا­رى­نىڭ ەڭ كوبى باياناۋىلداعى مۋزەيىن­دە شوعىرلانعان. شامامەن مىڭ­نىڭ ۇستىندە عالىممەن بايلا­نىس­تى زاتتار مەن بۇيىمدار بار. بايان­اۋىلداعى مۋزەي قاناعاڭ قاي­تىس بول­عان جىلى, اۋداندا وندىرىستىك تا­جىريبەدەن ءوتىپ جۇرگەن ستۋ­دەنت­تەردىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن قا­زاق­­ستاندا العاشقى بولىپ اشىل­عان. العاشقىدا مادەنيەت ۇيىن­­دە كابينەت رەتىندە تۇساۋى كە­سىلسە, كەڭەيە كەلە قازىر ۇلكەن ءبىر عي­ماراتتى الىپ وتىرمىز. مۋزەي اشىلعاندا قىزدارى اكە­سىنە قاتىستى دۇنيەلەردىڭ كوبىن تاپسىرعان. ءومىرىنىڭ سوڭعى جىل­دارى ۇستاعان زەرلى تاياعى, كوزىل­دىرىگى, «ترويكا» كوستيۋم-شالبارى مەن بىلعارى جەڭىل اياقكيىمى, قالامسابىنا دەيىن جارقىراپ تۇر», دەيدى ساتباەۆتىڭ باياناۋىل مەموريالدىق مۋزەيىنىڭ باسشىسى قايىرگەلدى ابىلعازين.

ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس­تا جاۋعا اتىلعان ءاربىر ون وقتىڭ توعىزى قازاقستاندا, قاناعاڭ باستاعان گەولوگتەر ىزدەپ تاپقان مەتالداردان جاسالعانىن مەكتەپ وقۋلىعىنان باستاپ جاق­سى بىلەمىز. فاشيستەر ۋكراي­نا­نى باسىپ العاندا جوعارعى باس قولباسشىنىڭ تاپسىرماسى بو­يىنشا عالىم قارساقپاي­دان ­38 كۇننىڭ ىشىندە مارگانەتس كە­نىن ­تاۋىپ, شاحتانى تولىق ىسكە قوسقان. وسى جانە وزگە دە ەڭبەك­تەرى ءۇشىن كەيىن 4 مارتە لەنين وردەنىمەن, 1 رەت مەملەكەتتىك سىي­لىقپەن ماراپاتتالعان. ول كەزدە لەنين وردەنىمەن ەكىنشى مارتە ما­راپاتتالعاندا سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى اتاعى بەرىلگەن ەكەن. الايدا قانىش يمانتاي ۇلى بايدىڭ تۇ­قىمى ەكەنى نازارعا الىنىپ, مۇن­داي ۇسىنىس جوعا­رى جاققا جاسالماعان. ايتىپ وتە­يىك, ق.ساتباەۆ سەمەي­­دە بىرقاتار ­الاش قايرات­كەرلەرىمەن بىرگە ءبىلىم الدى. ونىڭ ىشىندە ايگىلى جەر­لەسى جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلى بار. ال زاڭ­عار جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆ العىر قانىشپەن ءجيى كەڭەسىپ وتىرعان. الماتىداعى ورتا­لىق زيراتتا قوس تۇلعا قاتار جەرلەنگەن.

پاۆلودار وبلىسى