«ەرتىس ورمانى» رەزەرۆاتىنداعى جالقاراعاي ورماندارىندا تۇياقتى جانۋارلار ءۇشىن ارنايى ازىق ورىندارى ۇيىمداستىرىلىپ جاتىر. اڭشىلىقتانۋشى ماماندار مەن ينسپەكتورلار كۇن سايىن وتتىقتارعا بۇتاق بۋمالارىن ءىلىپ, جەمشوپ شاشادى. جابايى جانۋارلار ىدىستاعى تۇزدى جالاپ, جاساندى سۋ قويمالارىنان مەيىرلەرى قانعانشا سۋ ىشەدى.
جەر بەتىن اق مامىق كورپە جاپقان مەزگىلدە دە «ەرتىس ورمانى» مەملەكەتتىك ورمان تابيعي رەزەرۆاتىندا قاۋىرت جۇمىس تىنشىمايدى. قىس قاھارىنا ءمىنىپ, ومبى قار تۇسكەندە شالداي جانە بەسقاراعاي فيليالدارىنداعى قىزمەتكەرلەر جانۋارلار الەمىن براكونەرلەردەن قورعاۋ, جابايى اڭداردى تىركەۋ مەن ولاردىڭ كوشىپ-قونۋ مونيتورينگىن جۇرگىزەدى. بۇل ۋاقىتتا تۇياقتى جانۋارلار ءۇشىن قار استىنان ازىق تاۋىپ جەۋ قيىنعا سوعاتىنى ءمالىم. وسىنى ەسكەرگەن جەرگىلىكتى اڭشىلىقتانۋشى ماماندار ورمان اراسىن مەكەندەيتىن بۇلان, ەلىك سياقتى سۇتقورەكتىلەرگە ازىق ورىندارىن ۇيىمداستىرادى.
– ورمانشىلار تىلىندە بۇل بيوتەحنيكالىق ءىس-شارا دەپ اتالادى. بيىل ورمان جانۋارلارى ءۇشىن ءبىزدىڭ رەزەرۆاتتىڭ قىزمەتكەرلەرى اعاش بۇتاقتارىنىڭ 2 مىڭ دانا بۋماسىن, 50 تسەنتنەر ءشوپ, 2 مىڭ كيلوگرامنان اسا ازىقتىق تۇز دايىنداپ قويدى. رەزەرۆات اۋماعىندا 63 دانا وتتىق, 63 دانا تۇز جالاقتار, 63 ازىقتاندىرۋ الاڭدارى, 70 جاساندى سۋاتتار, جانۋارلار الەمىن قورعاۋ تاقىرىبىندا 30 انشلاگ ورناتىلعان, – دەيدى «ەرتىس ورمانى» رەزەرۆاتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتكەرى اراي اتىعاەۆا.
ايتىپ وتەيىك, ورمان قورعاۋ مەكەمەسىنىڭ نەگىزگى مىندەتىنە تەك جالعاقاراعاي ورماندارىن قورعاۋ عانا ەمەس, ونداعى وزگە وسىمدىك تۇرلەرى مەن جانۋارلار الەمىن ساقتاۋ دا كىرەدى. 2003 جىلى رەزەرۆات اۋماعىندا وسىمدىكتەردىڭ 84 ءتۇرى تىركەلسە, عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە فلورانىڭ الۋاندىعى كەڭەيىپ, بىلتىرعا دەيىن 226 ءتۇرى انىقتالىپتى. «قىزىل كىتاپقا» ەنگىزىلگەن جانۋارلار مەن قۇستاردىڭ 7 ءتۇرى, ءتۇرلى تۇياقتى اڭ بار.
مەكەمە اڭشىلىقتانۋشىسى مارات امانوۆتىڭ ايتۋىنشا, 16 ورمان شارۋاشىلىعىنىڭ ارقايسىسىندا ءبىر اڭشىلىقتانۋشىدان بار. جاز بويى ورمانشىلاردىڭ كومەگىمەن تۇياقتى اڭدارعا قىسقى ازىقتار دايىندالادى.
«بيىلعا جالپى سالماعى 50 تونناداي ازىعىمىز دايىن تۇر. كوبىنە قايىڭ مەن كوكتەرەكتىڭ بۇتاقتارىنان بۋىلعان سىپىرعىلاردىڭ مولىنان دايىندالۋىنا كوڭىل بولەمىز. سەبەبى بۇلان مەن ەلىك اتالعان اعاشتاردىڭ جاپىراقتارىمەن, ۇساق بۇتاقتارىمەن ازىقتانعاندى ۇناتادى. ولاردى مەزگىل سايىن ارنايى وتتىقتارعا اپارىپ ءىلىپ قويامىز. جانۋارلار وتتىققا دەيىن جەڭىل جەتۋى ءۇشىن اعاشتار اراسىن تراكتورمەن كۇرەپ, جول دا جاساپ قويدىق. سوڭعى ەسەبىمىز بويىنشا, شالداي ورماندارىندا 193 بۇلان مەن 720 ەلىك بار. تۇياقتى جانۋارلار كوبىنە ورماننىڭ الاڭشىقتارىن مەكەندەيدى. قىسقى ءىس-شارالارعا ورمان ينسپەكتورلارى دا اتسالىسادى», دەيدى اڭشىلىقتانۋشى.
رەزەرۆات اۋماعىندا بۇگىندە اڭ اۋلاۋدىڭ بارلىق تۇرىنە تىيىم سالىنعان.
پاۆلودار وبلىسى,
شارباقتى اۋدانى