«كوكە-جاكەسى بار بولعاندىقتان جىبەردى دەمەسىن». بوكستان باس باپكەر وليمپياداعا كىمدەر باراتىنىن ايتتى

مىرزاعالي ايتجانوۆ ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى لاۋازىمىنا بىلتىرعى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا ەكىنشى مارتە تاعايىندالدى. 2009-2018 جىلدار ارالىعىندا باس باپكەر قىزمەتىن اتقارعاندا جازعى وليمپيادا ويىندارىنان قۇرامانىڭ قانجىعاسى قانداپ قايتاتىن. 2012 جىلى  لوندوندا  سەرىك ساپيەۆ سەنىمدى اقتادى, 2016 جىلى ريو رينگىندە دانيار ەلەۋسىنوۆ التىنمەن اپتالدى. باس باپكەر قىزمەتىن ارقالاپ ءۇشىنشى وليمپياداسىنا قاتىساتىن مامانعا جۇكتەلگەن مىندەت زور. بىراق بيىلعى وليمپيادا ويىندارىندا ەرلەر 7 سالماق دارەجەسىندە عانا ايقاسادى.  دۇنيەنىڭ ءتورت تارابىنان  تارالعىداي تارتىلىپ كەلگەن,  ىرىكتەۋ-سۇرىپتاۋدان سۇرىنبەي جەتكەن جامپوزداردىڭ اراسىنان الگىندەي جۇلدەنى ج ۇلىپ الۋعا از كۇش كەتپەيدى. باس باپكەر نە دەيدى بۇعان؟ وزىنەن سۇرادىق.

– جىگىتتەردىڭ دايىندىق بارىسى قالاي؟

– قازىر تاۋدا وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىن جۇرگىزىپ جاتىرمىز. فيزيكالىق  الەۋەتىن شىڭداۋ ماقساتىندا  جۇمىس قارقىن الدى. بىلتىر وتكەن جازعى ازيا ويىندارىنداعى ساتسىزدىك ءۇشىن از سىن ارقالاعامىز جوق, مۇيىزدەۋ ءالى دە بولىپ جاتىر.

– اقپان ايىنىڭ سوڭىن الا الەمدىك ىرىكتەۋ ءتۋرنيرى وتەدى. يتالياعا  كىمدەردىڭ باراتىنى بەلگىلى بولدى؟

– بۇل ساۋالعا قاتىستى جاۋاپتى مەن بىلتىر جازعى سپارتاكيادا باستالعاندا ايتقانمىن. «كىمدەر سپارتاكيادا چەمپيونى بولادى, سولار بارادى» دەپ. بالەننىڭ ءسوزى, تۇگەننىڭ كوزى جاقسى, كوكە-جاكەسى بار بولعاندىقتان جىبەردى دەگەن كۇڭكىل ايتىلماسىن دەپ وسىنداي بايلام جاسادىق. سپارتاكيادا ويىندارىنان تەك اسا اۋىر سالماقتاعى قامشىبەك قوڭقاباەۆ پەن كوماندا كاپيتانى, قۇراما ليدەرى اسلانبەك شىمبەرگەنوۆتى عانا بوساتتىق. دەگەنمەن دە ءبىز تەك سپارتاكيادا چەمپيوندارى بارادى دەپ سولاردى الا قويدى بولە قىرىققانداي مەنشىكتەپ الىپ  جاتتىعۋ جۇرگىزبەيمىز. قۇراماعا ەنگەن ەكىنشى, ءۇشىنشى ءنومىرلى بوكسشىلار دا ولارمەن تەڭدەي تەر توگىپ ازىرلىك جاساپ جاتىر. سەبەبى ءتۇرلى جاعداي ورىن الۋى مۇمكىن,  جاراقات دەگەن جاۋ بار, اۋرۋ-سىرقاۋ جابىسام دەسە اياق استىندا, باسقا دا جاعداي ورىن الۋى مۇمكىن. سوندىقتان دا ءبىز ەڭ اۋەلى ساق قيمىلداپ, قامسىز جۇرمەۋگە ۇندەيمىز, بەيبەرەكەت قىدىرماۋعا, جيىن-تويعا جىبەرمەۋگە كۇش سالامىز. سەبەبى الەمدە جولداما الىپ تۇرىپ وليمپياداعا قاتىسا الماي قالعان سپورتشىلار كوپ. سوندىقتان جازىم دەگەن دەمنىڭ اراسىندا.

iba.sport               

– ليدەرگە قاتىستى, قۇراما كاپيتانى اسلانبەك شىمبەرگەنوۆتىڭ دەنساۋلىعى قالاي, بىلتىرعى جىلدىڭ سوڭىندا وتكەن «چەمپيوندار ءتۇنى» جوباسىندا مەكسيكالىق قارسىلاسىنان نوكاۋتپەن جەڭىلدى.  

– اسلانبەك مىنەزدى بوكسشى, قاتارعا قوسىلىپ جاتتىعۋىن جاساپ ءجۇر. نوكاۋت دەگەندە تۋرا تيگەن سوققىدان قۇلادى. اناۋ ايتقانداي قاتەرلى جاراقات ەمەس, مەديتسينالىق تەكسەرىستەن ءوتىپ, دارىگەرلەردىڭ باقىلاۋىندا بولىپ ەم-دومىن الدى. قازىر بابىندا,  ليتسەنزيالىق تۋرنيرگە ازىرلىك جۇرگىزىپ جاتىر.

– ريو جازعى وليمپيادا ويىندارىنىڭ چەمپيونى, بۇل كۇندە كاسىپقوي بوكستا جۇرگەن دانيار ەلەۋسىنوۆتى قۇراما قاتارىنان كورگىسى كەلەتىندەر كوپ.

– ويىڭدى ءتۇسىندىم, «ليتسەنزيالىق تۋرنيرگە دانيار ەلەۋسىنوۆ بارۋى ءتيىس» دەگەندى دە ايتقاندار بار. ءبىز ەشكىمگە قارسى ەمەسپىز. ۇلتتىق قۇراما ساپىنا قوسىلۋ ءۇشىن الدىمەن ەل چەمپيوناتىندا ءوزىڭدى دالەلدەپ,  مىقتىلىعىڭدى پاش ەتۋىڭ كەرەك.  دانيار جەتى جىلداي كاسىپقوي بوكستا ءجۇر. ول الدىمەن بىلتىردان باستاپ ىشكى بىرىنشىلىككە قاتىسۋى ءتيىس ەدى. قۇراماعا قوسىلامىن دەگەن بوكسشىلارعا ەسىگىمىز ارقاشان ايقارا اشىق. مىسالى ءبىر جىلدان اسا ۋاقىت كاسىپقوي بوكسقا اۋىسقان الەم چەمپونى بەكزات نۇرداۋلەتوۆ تە بىلتىر اۋەسقويلارعا قوسىلىپ, «قايتا ءۇيىرىن تاپتى». سپارتاكيادادا كۇمىس جۇلدەگەر اتاندى. قازىر ۇلتتىق قۇرامانىڭ مۇشەسى رەتىندە جاتتىعۋ جيىنىندا ءجۇر. سوندىقتان قاي بوكسشى ورالامىن دەسە ءبىز تەك قۋانامىز.   

– ۇلتتىق قۇراما بوكسشىلارىنىڭ جاتتىعۋ  ۇدەرىسى قالاي ءجۇرىپ جاتىر؟

– اقپان ايىنىڭ سوڭىندا باستالاتىن ليتسەنزيالىق تۋرنيرگە دايىندىقتى قىزۋ وتكىزىپ جاتىرمىز. بىرلەسكەن وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارى دا وتەدى. ازەربايجان, يران, يرلانديا  ەلىنىڭ بوكسشىلارىمەن  تىزە قوسىپ  جاتتىعۋ جۇرگىزەمىز. ناۋرىز ايىندا جانە مامىردا حالىقارالىق تۋرنيرگە قاتىسۋدى كوزدەپ وتىرمىز, بوكسشىلاردىڭ بابىن سىناۋ ءۇشىن. ودان كەيىن پاريج وليمپياداسىنا قامدانامىز.   

– ءسىز ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى  قىزمەتىن اتقارعان جىلدارى ەكى  وليمپيادا ويىندارىنا  بوكسشىلاردى قوسىپ, التىن مەدالسىز قايتقان جوقسىز. ءۇشىنشى سىندا قانداي مىندەت جۇكتەلمەك؟

– ءبىز 2016  جىلى ريو وليمپياداسىنان ورالعان سوڭ مەن  «توكيو جازعى وليمپياداسىندا كوماندالىق ەسەپتە كوش باستايمىز» دەگەندى  ماقتان ءۇشىن ايتقام جوق. قۇرامانىڭ تەگەۋرىنىن  ەكشەي العاندىقتان اۋزىمنان سونداي ءسوز شىقتى. ويتكەنى ريو وليمپياداسىندا  ادىلبەك نيازىمبەتوۆ پەن ۆاسيلي لەۆيتتىڭ   فينالداعى قايرات-كۇشى قۇرباندىققا شالىنىپ كەتتى. شاكىرتتەرىمنىڭ الەۋەتىن بىلگەندىكتەن دە وسىلاي دەدىم. بىراق 2018 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا ءوز ەركىممەن ارىز جازىپ باس باپكەرلىك قىزمەتتى وتكىزۋگە تۋرا كەلدى. «ۇزاق جىل اتقاردىڭ, وزگەلەر دە  الەۋەتىن تانىتسىن» دەگەن  پىكىر ءجيى ايتىلدى. اكەمنەن مۇراعا  قالعان قىزمەت ەمەس, ارىزىمدى جازدىم. بىلتىرعى جىلدىڭ قاڭتار ايىنا دەيىنگى ارالىقتا تىنىعىپ, ءوزىمنىڭ وتكەن ىزىمە ەسەپ بەرىپ, نەندەي كەمشىلىك جىبەردىك,  قاي تۇستا اعات كەتتىك سونىڭ ءبارىن سارالاپ ەكشەدىم. ءۇزىلىستىڭ ورناعانى دا قايىرلى  بولدى مەن ءۇشىن.  ەندى سۇراعىڭا قاتىستى, باس باپكەر رەتىندە  ءۇشىنشى رەت وليمپيادا ويىندارىنا قوسىلامىن. جۇكتەلگەن مىندەت 1 التىن, 1 كۇمىس, 1 قولا مەدال. «ارىق ايتىپ, سەمىز شىعۋدى» قۇپ كورەمىن, ءوز باسىم قاشاندا. ءبارىن ۋاقىت ايقىندايدى. 

– كولدەنەڭ كەدەرگىلەر كيلىگىپ كەتپەسە ەكەن دەيمىز, ەلدىڭ نامىسى سىنالاتىن دودادا التىباقان الاۋىز بولماي, جۇمىلعان جۇدىرىقتاي ۇيىسا بىلسەك,  اسۋ بەرمەس اسقار جوق. ساتتىلىك تىلەيمىز سپورتشىلارعا.