ۆولونتەر جىلى: جاناشىرلىق پەن جاردەمدەسۋ

جاھانداعى دۇربەلەڭ ەل بولاشاعىنىڭ ءباسىن بۇرىنعىدان دا الاڭداتىپ تۇر. وسى ورايدا ينتەگراتسياعا باستايتىن كەز كەلگەن ساياسي قادام ماڭىزدى. ويتكەنى ورتاق مۇددەنى كوزدەيتىن باستامالار مەملەكەتتەر اراسىنداعى قالىپتاسقان بايلانىستى ودان ءارى نىعايتا تۇسەتى­نى انىق. مۇنى نەگىزگە العان پرەزي­دەنت «ەرىكتىلەردىڭ ىزگى امالدارى قوعا­مىمىزدا تىلەۋلەستىك, مەيىرىمدىلىك جانە جاناشىرلىق قاسيەتتەرىنىڭ تەرەڭ تامىر جايۋىنا ەلەۋلى ۇلەس قوسادى. مۇنداي ادامگەرشىلىك تالپىنىستارعا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋ ماڭىزدى», دەگەن ەدى.

ال ۇكىمەت باسشىسى ماسكەۋدەگى ءىسساپار كەزىندە «قازاقستان ينتەگرا­تسيا­لىق بايلانىستاردى تەرەڭدەتۋ جانە ونى جاڭا پراكتيكالىق مازمۇنمەن تولىق­تىرۋ ءۇشىن تمد الاڭىندا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە مۇددەلى» ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«مەملەكەتتەر باسشىلارى كەڭەسىنىڭ وتكەن وتىرىسىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇسىنعان باسىمدىقتار تمد فورماتىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان. ەڭ باستىسى – تۋىنداعان سىن-قاتەرلەردى ەڭسەرۋ, ءتيىمدى ارىپتەستىكتى نىعايتۋ ءۇشىن جاڭا باعىتتار ىزدەۋ. بۇگىندە دوستاستىق ەلدەرىنىڭ ەرىكتىلەرى وزدەرىنىڭ تىنىمسىز ەڭبەكتەرىنىڭ ارقاسىندا تولەرانتتى قوعامنىڭ دامۋىنا, قايىرىمدىلىق پەن مەيىرىمدىلىك مادەنيەتىن قولداۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسۋدى جالعاستىرىپ كەلەدى. دوستاستىق ەلدەرى ەرىكتىلەرىنىڭ جىل سايىنعى فورۋمىن وتكىزۋ جانە وعان تمد-نىڭ تۇراقتى الاڭى مارتەبەسىن بەرۋ تۋرالى قازاقستاندىق باستامانى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ناقتى جۇمىستاردى باستاۋعا شاقىرامىن», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

كەلىسىلگەن ءىس-شارالار جوسپارى توعىز بولىمنەن تۇرادى. وعان وزگە ەلدەردىڭ وكىلدەرى قاتىساتىن 100-دەن استام حالىقارالىق اكتسيا, كەزدەسۋ, كون­فەرەنتسيا, زەرتتەۋ جانە باسقا دا ءىس-شارالار ەنگەن. باستى ماقسات – ىن­تىماقتاستىقتىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىق­تىق بازاسىن جەتىلدىرۋ, ۆولونتەرلەر قوزعالىسىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ, قوعامدى پايدالى ۆولونتەرلىك قىزمەتكە ىنتالاندىرۋ, ۆولونتەرلىك ۇيىمداردىڭ الەۋەتىن جانە ەل دامۋىندا ۇلەسىن ارتتىرۋ.

«تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ, تمد-نىڭ مۇددەلى سالالىق ىنتىماق­تاس­تىق ورگاندارىنىڭ, سونداي-اق تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ پارلامەنتارالىق اسسامبلەياسى كەڭەسى حاتشىلىعىنىڭ, تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەت­تەردىڭ گۋمانيتارلىق ىنتىماق­تاستىق جونىندەگى مەملەكەتارالىق قورى­نىڭ ۇسىنىستارىن ەسكەرە وتىرىپ, ءىس-شارالار جوسپارى ازىرلەندى. قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنان بۇل جوسپارعا 7 ءىس-شارا ەنگىزىلگەن (انىقتاما ءۇشىن: ءىس-شارالار استانا قالاسىندا, جەتىسۋ وبلىسىندا, سونداي-اق سولتۇستىك قازاقستان, الماتى, قوستاناي, تۇركىستان وبلىستارىندا جوس­پارلانعان). وسى ءىس-شارالار اياسىندا حالىقارالىق ۆولونتەرلىك لاگەرى, تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ ۆولون­تەرلىك ۇيىمدارىمەن «ۆولونتەرلىك – الەمدىك تاجىريبە» تاقىرىبىندا تەلەكوپىر, مادەني-تاريحي مۇرانى ساقتاۋ جانە دامىتۋ بويىنشا حالىقارالىق ەكسپەديتسيا وتكىزۋ, سونداي-اق تاريحي, مادەني جانە مەموريالدىق كەشەندەردى ساقتاۋ, قالپىنا كەلتىرۋ جانە تاعى باسقا دا شارالار جوسپارلانىپ وتىر. بۇل ءىس-شارالاردى وتكىزۋ بىزگە جاڭا ۆولونتەرلىك باستامالاردى دامىتۋعا جانە ۆولونتەرلىك سالاسىنداعى ءساتتى ىستەرمەن بولىسۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

سونىمەن قاتار ۆولونتەرلىك قىز­مەتتى جانداندىرۋ بويىنشا جۇر­گىزىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ نا­تي­­جەسىندە بۇۇ باس اسسامبلەياسى مەم­­­لەكەت باسشىسىنىڭ 2026 جىلدى تۇراقتى دامۋ ءۇشىن ەرىكتى­لەردىڭ حالىق­ارالىق جىلى دەپ جاريا­لاۋ تۋرالى باس­تاماسىن قولدادى. باس­تامانى ىلگەرى­لەتۋ ءۇشىن 2024 جىلى مەملەكەت باسشى­سىنىڭ باستاماسىمەن استانادا اوسشك ۆولونتەرلىك قوزعالىستارى كوش­باس­شىلارىنىڭ كەزدەسۋى وتەدى. فورۋم­عا تمد-عا مۇشە ەلدەردىڭ ۆولون­تەرلىك قوعامداستىق جانە مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ وكىلدەرى قاتىسادى. دوستاستىق سەرىكتەستەرىمەن ەكىجاقتى كەزدەسۋلەر جوسپارلانعان.

«وتىرىس اياسىندا ەلىمىزدىڭ جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالارىنىڭ قاتىسۋىمەن پلەنارلىق وتىرىس, ءتۇرلى تاقىرىپتىق سەسسيالار, ترەنينگتەر, وقۋ سەمينارلارى وتكىزىلەتىن بولادى», دەدى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى ازاماتتىق قوعام ىستەرى كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى گۇلبارا سۇلتانوۆا.

شەكسىز, شەكاراسىز ءبىر-بىرىنە بولىسىپ, سەپتەسىپ, سان سالاعا سەرپىن بەرۋ – ەرىكتىلەردىڭ ەنشىسى. ەلىمىزدە وسى مەيى­رىم ەلشىلەرىنىڭ قوزعالىسى كەيىنگى ءۇش جىلدا ءتىپتى قارقىندى دامىدى. بۇعان ۆولونتەرلىك ۇيىمداردىڭ – 3, جانا­شىرلاردىڭ 5 ەسە وسكەن ديناميكاسى دالەل. دەمەك قوعامدا ۆولونتەرلەردىڭ بەدەلى وسكەن. قازىر رەسپۋبليكادا 700-گە جۋىق ۆولونتەرلىك ۇيىم, مىڭنان استام باستاماشىل توپ, شامامەن ءبىر مىڭ «كۇمىس ۆولونتەر» بار.

«ۆولونتەرلىك ميسسيامەن افريكا, ەۋروپا مەن امەريكانىڭ 10 ەلىنە بارىپ, تاجىريبە جينادىم. جالپى جاناشىرلىق پەن جاردەمدەسۋ دەگەن ءبىزدىڭ قانىمىزدا بار. «اسار» دەگەن قازاقتىڭ سالتى سوعان دالەل بولا الادى. ءبىزدىڭ توبىمىزعا بىرتىندەپ زەينەتكەرلەر قوسىلا باستادى. بىرەۋگە جۇمىس, بىرەۋگە قارجىلاي كومەك, ەندى بىرىنە قارىم-قاتىناس پەن دوستىق قاجەت بولدى. ءبىزدى اينالامىزعا جاقسىلىق جاساۋعا جانە قوعامعا پايدالى بولۋعا دەگەن ۇمتىلىس بىرىكتىرەدى», دەدى كۇمىس ۆولونتەر گۇلبارشىن قاسىمانوۆا.

ەرىكتى ىستەرگە بەلسەندى قاتىسۋعا مەملەكەت تاراپىنان جاعداي جاساۋ دا ەلدەگى ۆولونتەرلىكتىڭ دامۋىنا وڭ ىقپال ەتتى. بۇگىندە ۆولونتەرلىك توپتار, ۇيىمدار جانە ۆولونتەرلەرگە ۇيىم­داستىرۋشىلىق, اقپاراتتىق, رەسۋرستىق قولداۋ, كونسۋلتاتسيالىق كومەك كورسەتۋ ءۇشىن رەسپۋبليكا بويىنشا 20 وڭىرلىك فرونت-وفيس جۇمىس ىستەيدى. استاناداعى حالىقارالىق ۆولونتەرلىك ورتالىق – سونىڭ ءبىرى. وندا ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ ەرىكتىلەرى ەركىن پىكىر الماسىپ, يگى ىستەردى بىرلەسە اتقارادى.

«استانا قالاسىندا قازىرگى تاڭدا 50-گە جۋىق ۆولونتەرلىك ۇيىم تىركەلگەن. وندا 50 مىڭنان استام ۆولونتەر بار. 20 مىڭعا جۋىعى تۇراقتى تۇردە جۇمىس ىستەسە, 30 مىڭى بىررەتتىك اكتسيالارعا قاتىسادى», دەيدى ەرىكتىلەر قىزمەتىن دامىتۋ ءبولىمىنىڭ مامانى ايزات ءالي.

سونداي-اق مەملەكەت قولداۋدىڭ قار­جىلىق ەمەس شارالارىن دا قابىل­داعان. اتاپ ايتساق, مەملەكەتتىك ناگرادالارمەن ماراپاتتاۋ, ۆولونتەرلىك قىزمەتتى جوعارى وقۋ ورىندارىنا ءتۇسۋ كەزىندە, مەملەكەتتىك جانە ازاماتتىق قىزمەتكە جۇمىسقا تۇرعاندا ەسەپكە الۋ سىندى مۇمكىندىكتەر قاراستىرىلعان. ماسەلەن, بىلتىر ۆولونتەرلەر كۇنى اياسىندا 47 ۆولونتەر مەن ۆولونتەرلىك ۇيىم «جىل ۆولونتەرى» حالىقارالىق سىيلىعىنىڭ يەگەرى اتاندى. جەڭىمپازدار اراسىندا شەتەلدىكتەر دە بار. نەگىزى كەيىنگى ءۇش جىلدا ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن, سونداي-اق وزبەكستان, قىرعىزستان جانە رەسەيدەن كەلگەن 185 ۆولونتەر ءتۇرلى سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى.

وعان قوسا وتاندىق ۆولونتەرلەر بۇۇ-نىڭ ءارتۇرلى قۇرىلىمدارىندا بەل­سەندى جۇمىس ىستەيدى. وسىعان وراي قازاق­­ستاننىڭ باستاماسىمەن, بۇۇ قابىل­­داعان 2026 جىلعى ۆولونتەرلەر جىلى بۇل قوزعالىسقا ۇلتتىق, ايماقتىق جانە جا­ھان­دىق دەڭگەيدە قۋاتتى سەرپىن بەرمەك.

«قۇجات بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ وتىرىسىندا ءبىراۋىزدان قابىلداندى. قۇجات جوباسى بويىنشا مۇشە مەملەكەتتەر اراسىنداعى كەلىسسوزدەردىڭ سىن­دارلى جانە ءپوزيتيۆتى سيپاتىن اتاپ وتەمىز. ءبىز قىسقا مەرزىمدە ءماتىن­دى تولىقتاي كەلىسە الدىق. بۇل باستاما­نى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا بۇۇ ەرىك­تىلەرى باعدارلاماسىنىڭ ماڭىزدى قول­داۋىن اتاپ وتكەن ءجون. بۇل ۇيىم حالىق­ارالىق جىل شەڭبەرىندە وتكىزىلەتىن ءىس-شارالاردى ۇيلەستىرۋگە جاۋاپتى بولادى», دەدى بۇۇ جانىنداعى  تۇراقتى وكىلدىگىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى امىربەك يسلام ۇلى.

سالا ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل جىل جاھان جۇرتىن ىزگىلىككە, مەيىرىمگە باستاپ, قامقورلىق پەن قايىرىمدىلىق جاساۋعا شاقىراتىن كەزەڭ بولادى.

«الەمدە ۆولونتەرلىك قوزعالىس بەلسەندى دامىپ كەلەدى جانە قوعام ومىرىندە ۇلكەن ءرول اتقارادى. سوندىقتان بىرلەسكەن جۇمىستار ءبىزدىڭ ەلىمىزگە ۆولونتەرلىك قىزمەت سالاسىنداعى وڭ الەمدىك تاجىريبەنى ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. وتانىمىز – ارقاشان ادامدارعا كومەكتەسۋدى داستۇرگە اينالدىرعان ەل. دەمەك, تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىن جۇزە­­گە اسىرۋدا ۆولونتەرلەرىمىزدى ەل­دەگى باع­دارلامالارعا عانا ەمەس, تمد جانە بۇۇ جۇيەسىندەگى ءوز شەكارا­سىنان تىس جەرلەرگە دە جىبەرىپ, ۆولون­تەرلىك قىزمەتتە ۇلگى كورسەتە الادى. جالپى, مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇسى­نى­سىن بىردەن قولداۋعا يە بولۋى, 2026 جىلدىڭ ۆولونتەرلەر جىلى دەپ جاريا­لانۋىنىڭ ءوزى ءبىر ۇلكەن جەتىستىك. ياعني ءبىز الەمدىك دەڭگەيدە ءوز ويىن ايتا الاتىن ەل ەكەنىمىزدى جوعارى دەڭگەيدە كورسەتە بىلدىك», دەدى ۇلتتىق ۆولونتەرلەر جەلىسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ايبەك دوسىمبەتوۆ.

ايتا كەتەيىك, مينيسترلىك الداعى ءۇش جىلدا ىنتالى جاستاردى سالالىق ۆولونتەرلىك باعىتتا وقىتۋدى جوسپارلاپ وتىر.