شىمكەنتتەگى جۇمابەك تاشەنوۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەت پەن وزبەكستانداعى ءاندىجان مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتى اراسىندا مەموراندۋمعا قول قويىلىپ, ج.تاشەنوۆ جوعارى وقۋ ورنىندا وزبەك ءتىلى جانە مادەنيەتى ورتالىعى اشىلدى. بۇل ءىس-شارا بيىل سامارقاندتا وتكەن تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ سامميتىندە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تۇركى تىلدەس ەلدەردىڭ اراسىن جاقىنداستىراتىن گۋمانيتارلىق, مادەني بايلانىستاردى نىعايتۋ قاجەت دەگەن باستاماسىنان كەيىن قولعا الىنىپ وتىر.
مەموراندۋمعا قول قويۋ بارىسىندا ج.تاشەنوۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى قانات بايبولوۆ ورتالىق پرەزيدەنتتىڭ جوعارىداعى تاپسىرماسى نەگىزىندە اشىلىپ جاتقانىن جەتكىزدى.
– ج.تاشەنوۆ ۋنيۆەرسيتەتىندەگى وزبەك ءتىلى مەن مادەنيەتى ورتالىعى جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا اشىلعان العاشقى ورتالىق. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ سامارقاندتاعى تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ سامميتىندە تۇركى ەلدەرىن ءبىر-بىرىمەن جاقىنداستىرۋ, بايلانىسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا مادەني ورتالىقتار اشۋ, بىرلەسكەن ءبىلىم باعدارلامالارىن جاساۋ, اكادەميالىق ۇتقىرلىق اياسىندا ستۋدەنتتەرمەن الماسۋ, عىلىمي جۇمىستاردى بىرلەسە اتقارۋ كەرەك دەگەن بولاتىن. پرەزيدەنتتىڭ وسى تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ج.تاشەنوۆ ۋنيۆەرسيتەتى ورتالىق اشۋ يدەياسىن ءبىرىنشى بولىپ قولعا الدى. بۇل جوعارى وقۋ ورنىندا تۇركى ەلدەرىنىڭ ءتىلى مەن مادەنيەتى ءبىلىم بەرۋدىڭ باكالاۆريات, ماگيستراتۋرا دەڭگەيىندە وقىتىلادى. جالپى, ۋنيۆەرسيتەتتەردە ءبىلىم بەرۋدىڭ ءۇش دەڭگەيى بار بولسا, سونىڭ ەكى دەڭگەيىندە وزبەك تىلىندە بولاشاق پەداگوگتەردى دايارلايتىن جالعىز جوعارى وقۋ ورنى – وسى ج.تاشەنوۆ ۋنيۆەرسيتەتى. ءبىلىم ورداسىنىڭ ۇستاناتىن قاعيداسى, ستراتەگيالىق باعىت-باعدارى – «وزگە ءتىلدىڭ ءبارىن ءبىل, ءوز ءتىلىڭدى قۇرمەتتە» يدەياسى, – دەدى قانات بايبولوۆ.
ءاندىجان مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ رەكتورى باحتيەر راسۋلوۆ قازاق پەن وزبەك ءتىلى ءبىر, ءدىنى ءبىر, مازارى مەن بازارى ءبىر, ەت پەن تىرناقتاي بولىنبەيتىن تۋىسقان حالىق ەكەنىن ايتتى. سونىمەن بىرگە تالاي عاسىر بىرگە ءومىر سۇرگەن باۋىرلاس قوس حالىق بۇگىنگى زاماندا تاۋەلسىز ەل اتانىپ, حالىقارالىق ساياسات ساحناسىندا ءبىر-ءبىرىن قولداپ-قۋاتتاپ جۇرگەن ناعىز اعايىندى مەملەكەتتەر ەكەنىن ماقتانىشپەن جەتكىزدى. ونىڭ جارقىن مىسالى رەتىندە سامارقاندتا وتكەن تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ سامميتىندەگى قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن وزبەكستان باسشىسى شاۆكات مەرزيوەۆتىڭ تۇركى حالىقتارىنىڭ مادەني-گۋمانيتارلىق قارىم-قاتىناسىن نىعايتۋعا بايلانىستى ايتقان تىڭ يدەيا, ۇسىنىس-پىكىرلەرىن العا تارتتى. سونىڭ نەگىزىندە ج.تاشەنوۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە وزبەك ءتىلى مەن مادەنيەتى ورتالىعىنىڭ اشىلعانىن مالىمدەپ, بۇل يدەيانىڭ ىسكە اسۋىنا مۇرىندىق بولعان ەل باسشىلارىنا, ۋنيۆەرسيتەت رەكتوراتىنا العىسىن ءبىلدىردى. وسى جاعدايدى پايدالانىپ, باۋىرلاس ەلدەر عىلىمي, مادەني بايلانىستاردى كۇشەيتە بەرۋ كەرەكتىگىن العا تارتتى. بۇدان بولەك وزبەكستان دا كەيىنگى جىلدارى بۇگىنگى زاماننىڭ عىلىمى مەن ءبىلىمىن دامىتۋعا دەن قويعانىن, يننوۆاتسياعا بەت بۇرعانىن باياندادى. وسى جولدا ەكى مەملەكەت تە ءبىر-بىرىنەن اجىراماي, عىلىم جولىندا العا قويىلعان ماقساتتاردى بىرگە باعىندىرۋعا شاقىردى. ءوز كەزەگىندە ءاندىجان مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىندا ءدال وسىنداي قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتىنىڭ ورتالىعىن اشۋعا الداعى ۋاقىتتا جۇمىس جۇرگىزىلەتىنىن تىلگە تيەك ەتتى.
جوعارى وقۋ ورنىنداعى وزبەك ءتىلى مەن مادەنيەتى ورتالىعىنىڭ تۇساۋكەسەرى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 25 جىلدىعىمەن تۇسپا-تۇس كەلدى. وسى ايتۋلى مەرەكەگە وراي ۋنيۆەرسيتەتتە سالتاناتتى ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلدى. وندا شىمكەنتتەگى جوعارى وقۋ ورىندارى ستۋدەنتتەرىنىڭ قولىمەن جاسالعان دۇنيەلەردەن كورمە وتكىزىلدى. وعان اعاشتان, سۇيەكتەن ويىلىپ جاسالعان بۇيىمدار, تەرىنى وڭدەۋ ارقىلى جاساعان قازاقتىڭ كونە تۇرمىستىق زاتتارى مەن كيىم ۇلگىلەرى, قاراپايىم قاعازدان كەرەمەت دۇنيەلەر تۋدىرعان وريگامي, اپپليكاتسيا, كۆيلينگ سەكىلدى قولونەر زاتتارى, ءتۇرلى مەتالدان سوعىلعان زەرگەرلىك اشەكەيلەر, سان-الۋان توقىمالار, قىلقالام ونەرىنىڭ شەبەرلەرى سالعان ادەمى كارتينالار مەن پورترەتتەر قويىلدى. سونىمەن بىرگە ستۋدەنتتەر قازاقتىڭ ۇلتتىق كيىمدەرىن بۇگىنگى زامان ستيلىندە ءوز قولدارىمەن قايتا جاڭعىرتقان جاڭا توپتاماداعى ءساندى كيىم ۇلگىلەرىنىڭ كورسەتىلىمىن ۇيىمداستىردى. بۇعان قوسا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 25 جىلدىعىنا وراي ءارى مادەني ورتالىقتىڭ اشىلۋىمەن باۋىرلاس قوس ەلدىڭ عىلىمي-گۋمانيتارلىق ءھام رۋحاني سالاداعى بايلانىستارىن نىعايتۋدى كوزدەگەن عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا وتكىزىلدى.
– عىلىمي كونفەرەنتسياعا وزبەكستان, قىرعىزستان ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ رەكتورلارى, ەلىمىزدەگى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ عالىمدارى شاقىرىلدى. باسقوسۋدا ءبىلىمدى دامىتۋ, اكادەميالىق ۇتقىرلىق اياسىندا ستۋدەنتتەرمەن الماسۋ, باسقا دا جوعارى ءبىلىم بەرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. وزبەكستاندا دا قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتىنىڭ ورتالىقتارى بار. كورشى ەلدىڭ شىرشىق ايماعىندا قازاق بالالارى قازاق مەكتەبىندە وقيدى. مەكتەپ تۇلەكتەرىن جوعارى وقۋ ورنىندا قازاقشا وقىتۋ ءۇشىن اكادەميالىق ۇتقىرلىق بويىنشا قازاقستانعا جىبەرۋگە بولادى نەمەسە ءبىزدىڭ وقىتۋشىلار وزبەكستانعا بارىپ ساباق بەرە الادى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 25 جىلدىعىن اتاپ ءوتۋ قىركۇيەك ايىنان باستالدى. سودان بەرى كوپتەگەن ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلدى. قولونەر, ءان, بيدەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى ءوزارا بايقاۋ وتكىزدى. سونىڭ قورىتىندىسى بۇگىنگى عىلىمي كونفەرەنتسيا اياسىنداعى ءىس-شارادا بەلگىلى بولدى. «تاشەنوۆ حابارشىسى» دەگەن رەسپۋبليكالىق عىلىمي جۋرنال اشىپ وتىرمىز. بۇل دا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ شيرەك عاسىردا جەتكەن جەتىستىگىنىڭ ءبىرى. ونىڭ العاشقى ءنومىرى الداعى ناۋرىز ايىندا جارىق كورەدى. شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بايلانىسىپ, قوسارلانعان ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن بەكىتىپ جاتىر. سونداي-اق پەداگوگيكا, پسيحولوگيا ماماندىقتارى بويىنشا دوكتورانتۋرا اشتىق. جۋىردا عانا «پسيحولوگيالىق ەمپاتيا» ورتالىعىن ىسكە قوستىق. وندا ستۋدەنتتەر ومىردە كەزدەسكەن ءتۇرلى قيىندىقتان رۋحاني-پسيحولوگيالىق قولداۋ تابادى. ال جاستارمەن بولعان سىرلاسۋلار قۇپيا تۇردە جۇرەدى, – دەدى ج.تاشەنوۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عىلىمي ىستەر جونىندەگى پرورەكتورى شولپان ارزىمبەتوۆا.
شىمكەنت