دينارا ق ۇلىباەۆا: ءبىلىم بەرۋ جۇيەمىزدىڭ بىرەگەي قولتاڭباسى بار

ايتا كەتەيىك, «NNEF» Public Foundation – ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى بىرەگەي  برەند. «NNEF» Public foundation (بۇدان ءارى – قور) 1998 جىلعى 15 جەلتوقساندا قوعامدىق قور رەتىندە قۇرىلىپ, ۇزدىكسىز ءبىلىم بەرۋدە «Lifelong learning» جۇيەسىن, ء بىلىم بەرۋدىڭ بارلىق دەڭگەيلەرىن قامتيتىن «بوبەكجاي – مەكتەپ – جوو» بىرەگەي ءبىلىم بەرۋ ۇلگىسىن قالىپتاستىرعان.

قور قۇرىلتايشىسى دينارا ق ۇلىباەۆا  «NNEF» قوعامدىق قورىنىڭ شيرەك عاسىردا جەتكەن جەتىستىكتەرىن اتاپ, ءىس-شاراعا جينالعان 700-دەن استام مەيمان الدىندا عالىمدار, ۇستازدار مەن تالىمگەرلەرگە, سونداي-اق ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىنداعى جەتەكشى ساراپشىلار مەن قوردىڭ سەرىكتەستەرىنە, ينۆەستورلارعا  العىسىن ءبىلدىردى.

ء«بىزدىڭ پەداگوگتەر مەن ديرەكتورلارعا, مەكتەپتەگى, بالاباقشاداعى ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن وقىتۋشىلارعا, ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ باسشىلارىنا, ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىمىزدا قىزمەت ەتىپ جۇرگەن ءار سالاداعى ماماندارعا ءىسىمىزدى العا ورلەتۋگە قوسقان ۇلەستەرى ءۇشىن العىسىمدى بىلدىرەمىن.  ارينە, ءبىزدىڭ جوبالارىمىزدى قولداپ وتىرعان, ناعىز ءىستىڭ ادامى, مەتسەنات تيمۋر اسقار ۇلى ق ۇلىباەۆقا العىسىمدى ايتقىم كەلەدى», دەدى دينارا ق ۇلىباەۆا.

قورعا قاراستى استانا, الماتى جانە اتىراۋ قالالارىندا «ميراس» بوبەكجايلارى; استانا مەن الماتىداعى «ميراس» حالىقارالىق مەكتەپتەرى, الماتى قالاسىنداعى حالىقارالىق مەكتەبى (احم), «ارىستان» مامانداندىرىلعان ليتسەيى ورتا ءبىلىم بەرۋدە ۇزدىكتەر قاتارىندا. ال جوعارى ءبىلىم بەرۋ باعىتىندا ك.ءا.ساعاديەۆ اتىنداعى حالىقارالىق بيزنەس ۋنيۆەرسيتەتى (UIB), حالىقارالىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (حاتۋ), Astana IT ۋنيۆەرسيتەتى (AITU), قازاقستان-بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى (قبتۋ) جانە الماتى ەنەرگەتيكا جانە بايلانىس ۋنيۆەرسيتەتى (اەجبۋ) ەلدەگى جەتەكشى تەحنيكالىق جوعارى ءبىلىم بەرەتىن ىرگەلى وقۋ وردالارى اتانعان.

اۋقىمدى جوبالاردى قولعا الىپ, تىڭ يدەيالاردى جۇزەگە اسىرىپ وتىرعان قوردىڭ ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە بۇگىندە  31 325  جاس وركەن ءبىلىم الۋدا, ال وسى مەكەمەلەردە جاس ۇرپاققا ءبىلىم بەرۋگە 6 000-نان استام بىلىكتى پەداگوگتەر مەن وقىتۋشىلار ەڭبەك ەتۋدە.

«حالىقارالىق كونفەرەنتسيالار مەن سەمينارلارعا قاتىسىپ, شەتەلدىك مۇعالىمدەردى جالداپ, ءبىلىم بەرۋدەگى حالىقارالىق ستاندارتتاردىڭ ەرەكشەلىكتەرىن زەرتتەدىك. ولاردى بەيىمدەۋگە تىرىستىق. وسىلايشا, ءبىزدىڭ قور قۇرىلدى. قازاقستاندا بىرەگەي يننوۆاتسيالىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ قالىپتاسۋى وڭاي بولعان جوق. بۇگىنگى تاڭدا ءبىزدىڭ قور جوعارى وقۋ ورنى, ورتا ءبىلىم بەرۋ جانە مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋدى قامتىعان ءوز الدىنا ۇلكەن ءبىر الەم. بالالارعا  ءارتۇرلى سالادا وزدەرىن سىناپ, قاي باعىتتىڭ وزدەرىنە لايىقتى ەكەنىن ءتۇسىنۋى ءۇشىن بارىنشا قولايلى جاعدايدى جاساپ, ونى قامتاماسىز ەتۋ باستى ماقساتىمىز», دەدى «NNEF» قوعامدىق قورىنىڭ ديرەكتورى دينارا ق ۇلىباەۆا.

ء«بىزدىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەمىزدىڭ بىرەگەي قولتاڭباسى بار», دەي كەلە قور باسشىسى IB School ەۋروپالىق اسسوتسياتسياسىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى مايكل مەيبەرريدىڭ «سىزدەردىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەلەرىڭىزدىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە وزىندىك قولتاڭباسى بار» دەگەن ءسوزىن ەسكە الىپ, شيرەك عاسىردا قوردىڭ قالىپتاستىرعان باعدارلاماسى حالىقارالىق  ورتادا جوعارى باعاعا يە ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

ايتا كەتەيىك, 2012 جىلى ەل ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسىمەن قوردىڭ ءۇش مەكتەبىنە رەسمي تۇردە «حالىقارالىق مەكتەپ» مارتەبەسى بەرىلگەن. وسى ارالىقتا «ميراس» مەكتەپتەرىندە 45 ەلدەن ستۋدەنتتەر ءبىلىم السا, الەمنىڭ 40 ەلىنەن ماماندار ەڭبەك ەتكەن. جالپى, قور 25 جىلدا ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىنە Project-Based Learning (PBL) جوباعا باعىتتالعان وقىتۋدىڭ بىرەگەي ءادىسىن ءساتتى ەنگىزىپ, تسيفرلىق جانە ينتەراكتيۆتى تەحنولوگيالار پايدالانىپ, يكەمدى وقىتۋ ورتانى دامىتۋعا ءمان بەرىپ, ءار وقۋشىنىڭ جەكە قاجەتتىلىگىنە بەيىمدەلگەن باعدارلامالار ازىرلەپ, وقۋشىلاردىڭ جەتىستىكتەرىن باعالاۋدىڭ جۇيەسىن ەنگىزگەن.

قورعا قاراستى ءبىلىم بەرۋ وردالارىنىڭ بارلىعى حالىقارالىق ورتادا ءوز ورنىن الىپ, ونى حالىقارالىق اككرەديتاتسيالار مەن جوعارى رەيتينگتەرگە قول جەتكىزە وتىرىپ دالەلدەپ شىققان.

«ميراس» مەكتەبىنىڭ تۇلەكتەرى الەمنىڭ ەڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىنە ءتۇسۋى – بۇل ءبىزدىڭ دۇرىس جولدا ەكەنىمىزدىڭ كورسەتكىشى! «NNEF» قوعامدىق قورىنىڭ بارلىق جوعارى وقۋ ورىندارى قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتتەرى اراسىندا ۇلتتىق رەيتينگتە جوعارى ورىندارعا يە. ءبىزدىڭ مەكتەپتەرىمىز بەن ۋنيۆەرسيتەتتەرىمىز حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىندالعان – بۇل جوعارى ءبىلىم سالاسىنداعى IAAR, ABET, AQA, ASIIN حالىقارالىق اككرەديتاتسيالار مەن جوعارى رەيتينگتەر», دەدى دينارا ق ۇلىباەۆا.

ءبىلىم ساپاسىنا ەرەكشە كوڭىل بولەتىن قور الەۋمەتتىك قولداۋدى دا قولعا العان. «ميراس» حالىقارالىق مەكتەپتەرىندە وقۋعا ء تۇسۋ گرانتتارىنا جىل سايىن بايقاۋ وتكىزىلەدى. وسى بايقاۋدى وتكىزگەن 3 جىل ىشىندە ەلىمىزدەگى ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردەن 9-10 سىنىپتارىنىڭ 360-تان استام وقۋشىسى قاتىسقان. «ميراس»  مەكتەپتەرىنە كەلەسى وقۋ جىلىنا «حالىق» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ 100% گرانتىن  13 ستۋدەنت يەلەنسە, «NNEF» قورىنىڭ 50% جانە 30% گرانتتارىن 41 وقۋشى يەلەنگەن.

ال «ارىستان» مامانداندىرىلعان ليتسەيىندە اسكەري ماماندىقتى تاڭداعان دارىندى بالالارعا ۇيىرمەلەر مەن سپورت سەكتسيالارىندا وقىتۋ,  كادەتتەردىڭ تۇراتىن جەرى, تاماقتانۋى, كيىم-كەشەگى, جالپى ليتسەيشىلەردىڭ ءبىلىم الۋى تەگىن نەگىزدە جۇزەگە اسىرىلادى. ليتسەيگە وقۋعا قابىلداۋ كەزىندە الەۋمەتتىك جاعىنان قولداۋدى قاجەت ەتەتىن وتباسىلاردىڭ جانە كوپبالالى وتباسىلاردىڭ بالالارىنا باسىمدىق بەرىلەدى.

ايتا كەتەيىك, جاستارعا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋ,  وقۋ ورىندارىنىڭ  تەحنيكالىق جابدىقتالۋى, حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي  ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى جوعارى وقۋ ورىندارىندا دا باسىمدىق بەرىلگەن باعىت.

ايتالىق, بەس جىل بۇرىن قور ءوز الدىنا ەلىمىزدىڭ تسيفرلىق دامۋىنا ءوز ۇلەسىن قوسۋ ماقساتىن قويعان. وسى ارالىقتا قوردىڭ  جوعارى وقۋ ورىندارىن تامامداعان 2000-نان استام بىلىكتى IT-مامان ەل ەكونوميكاسىنداعى ءارتۇرلى سالادا ەڭبەك ەتۋدە.

ەلىمىزدەگى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا قوردىڭ ايتارلىقتاي ۇلەس قوسىپ وتىرعانىن قازاقستان-بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ماراتبەك گابدۋللين دە اتاپ ءوتتى. 

«قورعا قاراستى قازاقستان-بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى - ورتالىق ازياداعى ەڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ءبىرى. بۇگىنگى تاڭدا قور جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اليانسىن دامىتۋعا ات سالىسىپ وتىر. ءبىرىنشى كەزەكتە بۇل 5 ۋنيۆەرسيتەت – قبتۋ, مۋيت, استانا IT ۋنيۆەرسيتەتى, UIB جانە اۋەس. بارلىعىن بىرىكتىرسەك, بارلىق سالا, بارشا ماماندىق قامتىلادى. ءبىلىم بەرۋدى جوعارى ساتىدا دامىتۋ بارلىق باعىتتار بويىنشا ءجۇرىپ جاتىر», دەيدى قبتۋ رەكتورى ماراتبەك گابدۋللين.

استانا IT-ۋنيۆەرسيتەتى رەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى سەرىك ومىرباەۆ «NNEF» قوعامدىق قورى مەكتەپكە دەيىنگى ء بىلىم بەرۋ دەڭگەيىنەن باستاپ ورتا, جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋدى اياقتايتىن جوبالاردى ىسكە اسىرا وتىرىپ, جالپى ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ دامۋىنا ەلەۋلى ۇلەس قوسقانىن اتاپ ءوتتى.

«جوبالاردىڭ بارلىعى ءساتتى. مىسالى, «ميراس» مەكتەبى حالىقارالىق باكالاۆريات باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرادى. بۇل جوبانى جۇزەگە اسىراتىن قازاقستانداعى جالعىز جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ. ال جوعارى ءبىلىم بەرۋگە كەلەتىن بولساق, مۇندا قوردىڭ ۇلەسى وتە ماڭىزدى. اتاپ ايتقاندا, قوردىڭ قولداۋىمەن بۇگىنگى تاڭدا ءتۇرلى باعىتتار بويىنشا كادرلار دايارلايتىن 5 ۋنيۆەرسيتەت جۇمىس ىستەيدى. قوردىڭ ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ دامۋىنا قوسقان ۇلەسى وتە ماڭىزدى دەپ سانايمىز. ويتكەنى دامۋدىڭ باستاپقى كەزەڭىندە ۇلكەن ينۆەستيتسيالىق قولداۋ قاجەت ەكەنى بەلگىلى. قور قابىلداعان ينۆەستيتسيالىق شەشىمدەردىڭ ارقاسىندا ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتە Fab-Lab, ميكروەلەكترونيكا, جاساندى ينتەللەكت, روبوتوتەحنيكا زەرتحانالارى سياقتى زاماناۋي زەرتحانالار اشىلدى. سونىمەن قاتار, ۋنيۆەرسيتەتتە IT-ۆەندورلارىمىزدىڭ مامانداندىرىلعان زەرتحانالارى جۇمىس ىستەيدى: Cisco, Huawei, Microsoft - ءبىزدىڭ ستۋدەنتتەر مەن وقىتۋشىلارعا سەرتيفيكاتتالعان كۋرستار ۇسىنادى», دەدى سەرىك ومىرباەۆ.

جالپى شيرەك عاسىر ىشىندە بىرنەشە ءىرى عىلىمي جوبالار جانە يننوۆاتسيالىق يدەيالار جۇزەگە استى,  قوردىڭ الدا اتقارار جوبالارى  بارشىلىق.  «NNEF» قوعامدىق قورىنىڭ ستراتەگياسى بۇگىنگى تاڭدا الەمدىك ترەندتەرگە جاۋاپ بەرەتىن يننوۆاتسيالىق ءبىلىم بەرۋ ەكوجۇيەسىن دامىتۋعا باعىتتالعان.  

«NNEF» قوعامدىق قورىنىڭ  25-جىلدىعىنا وراي وتكىزىلگەن ءىس-شارادا وسى جولدا جۇزدەن جۇيرىك اتانعان عالىمدار مەن ۇستازدار, تالىمگەرلەر 9 نوميناتسيا بويىنشا ماراپاتقا يە بولدى.