• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ەكونوميكا 08 جەلتوقسان, 2023

ماقساتىمىز – قولايلى ورتا قالىپتاستىرۋ

250 رەت
كورسەتىلدى

كەشە شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى عابيت سىزدىقبەكوۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە قالانىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى جونىندە ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسىن وتكىزدى. ول شاھاردى دامىتۋداعى نەگىزگى جۇمىستار مەن الداعى جوسپارلارى تۋرالى بايانداپ, جۋرناليستەردى قىزىقتىرعان سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى.

شىمكەنتتە بيىلعى 10 ايدا تارتىلعان ينۆەستيتسيا – 22, پايدالانۋعا بەرىلگەن تۇرعىن ءۇي الاڭى – 15, بولشەك ساۋدا كولەمى – 19, كولىك قىزمەتى – 21, ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ كولە­مى 1,7 پايىزعا ارتقان. جىل قورىتىندىسى بويىنشا ەكو­نو­ميكانىڭ ءوسۋ قارقىنىن 4,2 پايىزعا جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. «شىمكەنتتىڭ ەڭ باس­تى بايلىعى – حالقى, ونىڭ قو­ناق­جاي كەڭ پەيىلى مەن ەڭبەك­قور­لىعى. سونىڭ ارقاسىندا قالا­مىز وركەندەپ, دامىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى ءوڭىردىڭ الەۋ­مەت­تىك-ەكونوميكالىق جاعدايىن جاقسارتىپ, قالا تۇرعىندارىنا قولايلى ورتا قالىپتاستىرۋدى تاپسىردى. ەندى تاپسىرمانىڭ ورىندالۋ بارىسى تۋرالى باياندايىن. قالاعا ينۆەستيتسيا تارتىپ, حالىقتى تۇراقتى جۇمىس ورىندارىمەن قامتۋ – نەگىزگى مىندەتتەردىڭ ءبىرى. قازىرگى تاڭدا شاھاردا 5 وندىرىستىك ايماق بار. وندا جالپى سوماسى 216 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 273 ين­ۆەس­تيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلىپ, 8 مىڭنان اسا جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلعان. ين­دۋس­تريا­لىق ايماقتار ءوزىنىڭ ەكو­­نو­ميكالىق تيىمدىلىگىن كور­سە­تىپ وتىر. قازىناعا تۇسكەن سا­لىق­تىق تۇسىمدەر 59 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. وڭىرگە تارتىلعان ينۆەستيتسيا بار­لىق سالالارعا وڭ اسەرىن تيگىزۋدە. قازىر يندۋستريالىق ايماقتاردى ءتيىمدى پايدالانۋ ماقساتىندا رەۆيزيا جۇرگىزىپ جاتىرمىز», دەدى قالا اكىمى.

ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, باستى ماقسات يندۋستريالىق اي­ماق­تاردى جانداندىرىپ, ءونىم كولەمىن ارتتىرۋ. قازىردىڭ وزىندە يگەرىلمەي جاتقان 52 گەكتاردى قۇرايتىن جەر تەلىمى انىق­تا­لىپتى. بۇل جەرلەرگە جاڭا ينۆەستورلار تارتىلاتىن بولادى. ءوندىرىس الاڭدارىن ارتتىرۋ ماقساتىندا جاڭادان كولەمى 867 گەكتار قۇرايتىن 5 ءوندىرىس ايماعىن قۇرۋ قولعا الىنادى ەكەن. «الداعى ۋاقىتتا 372 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 289 جوبانى ىسكە اسىرىپ, 12 مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنىن اشۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. «جۇلدىز», «بوزارىق» يندۋستريالىق ايماقتارىنا ين­جەنەرلىك جۇيەلەر تارتىلىپ, كەلەر جىلى قولدانىسقا بەرىلەتىن بولادى. ودان بولەك, ساۋدا-لوگيستيكالىق ورتالىقتى كە­ڭەيتۋ ارقىلى «وڭىرلىك حاب» قۇرۋ جۇمىستارى باستالدى. قازىر جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجات­تا­ما­سى ازىرلەنىپ جاتىر. اتالعان يندۋستريالىق ايماقتاردى ىسكە قوسۋ ارقىلى, سالىقتىق تۇسىم­دەر­دى ارتتىرۋ كوزدەلگەن. وڭدەۋ ونەركاسىبىندە دە وڭ ديناميكا بار. بيىل 14 جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعان. ەسەپتى كەزەڭدە جالپى سوماسى 11 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 6 جوبا ىسكە قوسىلىپ, 373 جۇمىس ورنى اشىلدى. شىم­قالا ەكونوميكاسىنىڭ ءوسۋ درايۆەرى ينۆەستيتسيالىق تار­تىم­دىلىعى ەكەنى ءسوزسىز. سوڭعى 4 جىلدا 1,5 ترلن تەڭگە قارا­جات تارتىلىپ, كولەمى 3 ەسەگە ارتتى. الداعى 5 جىلدا 6 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتۋدى كوزدەپ وتىرمىز. بۇل باعىتتا ناقتى جوسپارىمىز بار», دەدى ع.سىزدىقبەكوۆ.

قازىردىڭ وزىندە جالپى سوماسى 1,7 ترلن تەڭگەنى قۇرايتىن 229 ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ پۋ­لى جاساقتالعان. باسىم با­عىت­تارى وڭدەۋ ونەركاسىبى سالا­سىندا – 405,8 ملرد تەڭگە, تۇرعىن ۇيگە – 594,4 ملرد تەڭگە, دەنساۋلىق ساقتاۋعا – 128 ملرد تەڭگە, اۋىل شارۋاشىلىعىنا 363,9 ملرد تەڭگە جوسپارلانىپتى. «ناتيجەسىندە, 34 مىڭنان اسا جاڭا جۇمىس ورنى اشىلاتىن بولادى. باستى ماقسات – ين­ۆەستورلارعا قولايلى جاع­داي جاساپ, ەكونوميكانى ءارتاراپ­تان­دىرۋ. بۇل باعىتتا يمپورت الماستىرۋشى جانە ەكسپورتقا باعىتتالعان جوبالاردى جۇزەگە اسىراتىن ينۆەستورلارمەن تى­عىز جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر. بۇلار­مەن بىرگە شاعىن جانە ورتا بيز­نەستىڭ وركەندەۋىنە ەرەكشە دەن قويىپ كەلەمىز. قازىر شىم­كەنت­تە بيزنەستىڭ جالپى وڭىرلىك ونىمدەگى ۇلەسى 50 پايىزعا جەتتى. كاسىپكەرلىكتى قولداۋ شارالارىنا سۇرانىس وتە جوعارى. بيىل كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جونىندەگى ۇلتتىق جوبا اياسىندا 20 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, ەسەپتى كەزەڭدە 16 ملرد تەڭگەگە 3 351 جوباعا قول­داۋ كورسەتىلدى. سوڭعى 5 جىلدا بەلسەندى جۇمىس ىستەيتىن كاسىپ­كەر­لەر 2 ەسەگە ءوسىپ, سانى 131 مىڭنان استى. بۇل ازاماتتاردىڭ ىسكەرلىك مادەنيەتىن كوتەرۋگە ىنتالاندىرسا, ەكىنشىدەن, قالا تۇرعىندارىنىڭ 30 پايىزدان استامىن جۇمىسپەن قامتىپ وتىر», دەدى ول.

جەرگىلىكتى دەڭگەيدە بيىلعى جىلى ەڭبەكاقىسى تومەن 16 مىڭ­نان استام بيۋدجەتتىك قىز­مەت­شىلەرگە ۇستەماقى قارا­لىپ, جالاقىسى 100 مىڭ تەڭگەدەن اسىپتى. «وڭىردەگى ورتاشا جالا­قى كولەمى 17 پايىزعا ءوسىپ, 270 355 تەڭگەنى قۇرادى. بيىل حا­لىقتى جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىمەن 61 مىڭنان استام ادام قامتىلدى. 36 مىڭعا جۋىق ازامات تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاستى. حالىق تابىسىنىڭ ارتۋى­نا بايلانىستى, وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلار سانى 22,4 پايىزعا ازايدى. ال ءبىلىم بەرۋ سالاسى – باسىم باعىتتارىمىزدىڭ ءبىرى. سوڭعى 4 جىلدا 66 مىڭ ورىندىق 101 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلدى. ونىڭ 80 پايىزى جەكە ينۆەستورلار ەسەبىنەن سالىنعان. ناتي­جە­سىن­دە 3 اۋىسىمدى مەكتەپ­تەر ما­سەلەسى تولىعىمەن شە­شىلدى.

قالاداعى 134 مىڭنان استام باستاۋىش سىنىپ وقۋشىسى تەگىن ىستىق تاماقپەن قامتاماسىز ەتىلدى», دەدى شاھار باسشىسى.

ەڭبەك نارىعىنا تالداۋ جۇرگىزىلىپ, قاجەتتى مامان دا­يىنداۋ ءۇشىن كوللەدجدەرگە جاڭا 11 250 گرانت ءبولىنىپتى. بيىل 500 ورىندىق وقۋشىلار سارايى پايدالانۋعا بەرىلگەن. «جايلى مەكتەپ» اياسىندا 28 مىڭ وقۋشى­عا ارنالعان 18 مەكتەپ سالۋ جوس­پار­لانعان. بۇگىنگى تاڭدا 12 مەك­تەپتىڭ قۇرىلىسى باستالدى. قازىر «تۇران» شاعىن اۋدانىندا دا 500 ورىندىق وقۋشىلار سارايى سالىنىپ جاتىر. «مادەنيەت سالاسىندا حالىقارالىق دەڭگەيدە ءىس-شارالار وتكىزەتىن زاماناۋي كونگرەسس حوللدىڭ قۇرىلىسى اياق­تالۋعا تاياۋ. كەلەر جىلى قالادان شالعاي ورنالاسقان 4 ەلدى مەكەندە جاڭا مادەنيەت ۇي­لەرىن سالاتىن بولامىز. مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن «وپەرا جانە بالەت» تەاترىنىڭ جاڭا عيماراتىن سالۋ قاراستىرىلۋدا. اتالعان ۇيىمعا اتى الەمگە ايگىلى وپەرا ءانشىسى مايرا مۇحامەدقىزى باسشىلىق جاساپ وتىر. بۇل سالانىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرەدى دەگەن ويدامىز. قازىر قالاداعى بۇقارالىق سپورتپەن شۇعىلدانۋشىلار سانى 42 پايىزعا جەتتى. سپورت ينفرا­قۇرىلىمىن دامىتۋ ماق­ساتىندا «ۇستەل تەننيسى سپورت كەشەنى» جانە «جاڭا يپپودروم» پايدالانۋعا بەرىلدى. «مە­تاللۋرگ» ستاديونى قايتا قۇ­­رىلىپ, 1 سپورت مەكتەبى ىسكە قو­سىل­دى. بيىل قالا سپورتشىلارى قازاقستان, ازيا جانە الەم چەمپيوناتتارىنا قاتىسىپ, جالپى 728 التىن, 593 كۇمىس, 654 قولا مەدال جەڭىپ الدى. سونداي-اق «ورداباسى» فۋتبول كلۋبى ءوز تاريحىندا تۇڭعىش رەت قازاقستان چەمپيونى اتاندى. ەندىگى كەزەكتە ەۋروپانىڭ چەمپيوندار ليگاسىندا ويىن كورسەتەتىن بولادى», دەدى ع.سىزدىقبەكوۆ.

اكىمنىڭ ايتۋىنشا, دەنساۋ­لىق ساقتاۋ سالاسىنداعى باستى ماقسات – تۇرعىندارعا ساپالى قىزمەت كورسەتۋ مەن قولجە­تىم­دى­لىكتى ارتتىرۋ. سالاداعى جان باسىنا قارجىلاندىرۋ جۇيەسى وڭ ناتيجە بەرىپتى. سوڭعى جىلدارى جەكەمەنشىك ەمحانالار اشىلىپ, مەملەكەتتىك ۇيىمداردىڭ جۇكتەمەسى تومەندەگەن. «جەكە ينۆەستور ەسەبىنەن قاتەرلى ىسىك اۋرۋىنىڭ باستاپقى ساتىسىن انىق­تايتىن, ساۋلەلى تەراپيا ورتالىعى اشىلدى. بيىل ورتا­لىقتا 553 ادامعا قىزمەت كور­سە­تىلدى. ناتيجەسىندە ءولىم-ءجىتىم ازايدى. جىل سوڭىنا دەيىن العاش رەت بالالار كارديوحيرۋرگيا بولىمشەسىن اشۋدى كوزدەپ وتىرمىز. تاعى 6 جەكە مەديتسينا ورتالىعىن, 200 ورىندىق جاڭا زاماناۋي پەرزەنتحانا, 800 ورىندىق ۋنيۆەرسيتەتتىك كلينيكا سالۋ جوسپارىمىزدا بار.

حالىق سانىنىڭ قارقىندى وسۋىنە بايلانىستى باسپاناعا دەگەن قاجەتتىلىك ارتۋدا. قالادا 51 مىڭنان استام حالىق الەۋمەتتىك, 175 مىڭعا جۋىق ازامات كرەديتتىك تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە تۇر. وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن 4 مىڭ پا­تەر­لى 100 الەۋمەتتىك تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جا­تىر. جۇمىسشى جاستارعا جانە حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنا 1 مىڭنان استام پاتەر بەرەمىز. 201 ازاماتقا قايتا­رىم­سىز نەگىزدە تۇرعىن ءۇي سەر­تي­فيكاتتارى تابىستالدى. الەۋمەتتىك تۇرعىن ءۇي الۋشىلار ساناتىنا ەنبەيتىن ازاماتتار دا نازاردان تىس قالمايدى. جەرگىلىكتى «قامقور» تۇرعىن ءۇي باع­دارلاماسى اياسىندا 150 وتبا­سىعا جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەر بەرىلدى. بۇل باعدارلاما ءوز جالعاسىن تاباتىن بولادى. جىل سوڭىنا دەيىن 1 ملن 75 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى», دەدى قالا اكىمى.

بيىل قالادا ءبىرتالاي ەلدى مەكەندەردە اۋىز سۋ, ەلەكتر جۇيەسى, تابيعي گاز بەن كارىز جۇيەلەرىنىڭ قۇ­رىلىسى اياقتالىپتى. ناتيجە­سىن­دە, تۇرعىندارى 65% كارىز جۇيەسىمەن, 96% تابيعي گازبەن, 99% اۋىز سۋمەن, سونداي-اق 100% ەلەكتر جۇيەسىمەن قامتىلاتىن بولادى. «بيىل 210 شاقىرىم جول پايدالانۋعا بەرىلدى. قازىر تاشكەنت-الماتى-تۇركىستان با­­عىت­تارىن قالا ورتالىعىمەن باي­لانىستىراتىن قوناەۆ داڭ­عى­لىنىڭ جالعاسى, ا-2 اۆتو­مو­بيل جولىن قايتا قۇرۋ, وڭتۇستىك جانە شىعىس اينالما جولدارىنىڭ قۇرىلىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. قوعامدىق قا­ۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماق­­ساتىندا كەلەسى جىلى قو­سىم­شا 3 000 بەينەباقىلاۋ كامەراسى ورناتىلادى. «حالىق قا­تىساتىن بيۋدجەت» جوباسى اياسىندا بيىل 5,8 ملرد تەڭگەگە 194 جوبا جۇزەگە اسىرىلسا, كەلەر جىلى قارجىلاندىرۋ كولەمى 10 ملرد تەڭگەگە جەتكىزىلەتىن بولادى», دەدى ع.سىزدىقبەكوۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار