قازاقستان مەن قىتاي قاتىناسىندا تاۋار اينالىمى ارتىپ كەلەدى

كەزدەسۋدە  ساۋدا, ينۆەستيتسيا, ونەركاسىپ, ەنەرگەتيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى, كولىك, لوگيستيكا, مادەنيەت جانە باسقا دا سالالارداعى مەملەكەتارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ كەڭ اۋقىمدى ماسەلەلەرى  تالقىلاندى. ءاليحان سمايىلوۆ اتاپ وتكەندەي, قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستان مەن قىتايدىڭ ەكىجاقتى تاۋار اينالىمى جوعارى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزۋدە. ماسەلەن, وتكەن جىلى اتالعان كورسەتكىش ارتىپ, $24,2 ملرد-تى قۇرايتىن ۇلكەن ناتيجەگە جەتتى, بيىل دا قارقىندى ءوسۋ جالعاسۋدا.

«10 اي ىشىندە ءوزارا ساۋدا-ساتتىق تاعى 24% ءوستى. وسىنداي قارقىنمەن ءبىز جاقىن ارادا ەكى ەلدىڭ مەملەكەت باسشىلارى بەلگىلەگەن تاۋار اينالىمىن $40 ملرد-قا دەيىن ۇلعايتۋ جونىندەگى ماقساتقا قول جەتكىزە الامىز دەپ سانايمىن», دەگەن ءا.سمايىلوۆ  قازاقستان مەن قىتايدىڭ  تاۋار اينالىمى بىلتىر 35%-عا ارتىپ, 24,2 ملرد اقش دوللارىنا جەتكەنىن ايتتى.

Cونداي-اق ۇكىمەت باسشىسى 10 قاراشادان باستاپ كۇشىنە ەنگەن ۆيزاسىز رەجيم قازاقستان-قىتاي قارىم-قاتىناستارىندا جاڭا تاراۋ اشاتىنىن اتاپ ءوتتى. «بۇل شارا ىسكەرلىك بايلانىستاردى ىنتالاندىرۋعا, ساۋدانى جەڭىلدەتۋگە, ءوزارا ينۆەستيتسيالاردى ارتتىرۋعا جانە ءتۋريزمدى دامىتۋعا ايتارلىقتاي اسەر ەتەدى. بۇل, اسىرەسە, الداعى «قىتايداعى قازاقستان ءتۋريزمى جىلى» اياسىندا وزەكتى», دەدى.

ۇكىمەت باسشىسى يندۋسترياليزاتسيا جانە ينۆەستيتسيا بويىنشا بىرلەسكەن قازاقستان-قىتاي جوبالارىنىڭ تىزبەسىن كەڭەيتۋدىڭ, 2026 جىلعا دەيىنگى ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى جول كارتاسىنا قول قويۋدىڭ, سونداي-اق يمپورتتىق-ەكسپورتتىق تاۋارلاردى ءوزارا كۋالاندىرۋ تۋرالى كەلىسىمدى جاڭارتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. قازاقستاننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ تاۋار اينالىمىن ارتتىرۋعا, قىتايعا ەكسپورتتى ارتتىرۋعا جانە اوك سالاسىندا بىرلەسكەن قايتا وڭدەۋ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋعا مۇددەلى ەكەنىن جەتكىزدى. سونىمەن قاتار ول ترانزيتتىك-كولىكتىك ءوزارا ءىس-قيمىل ەرەكشە ماڭىزعا يە ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇگىندە قىتايدان ەۋروپاعا جونەلتىلەتىن تاۋارلاردىڭ 85%-عا جۋىعى قازاقستان ارقىلى تاسىمالدانادى. وسىعان بايلانىستى رەسپۋبليكا ءوسىپ كەلە جاتقان سۇرانىستى تولىق قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ينفراقۇرىلىمىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىرۋ بويىنشا بەلسەندى شارالار قابىلداپ جاتىر.

پرەمەر-مينيستر كەدەندىك پروتسەستەردى جەدەلدەتۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. بۇگىندە ەكى ەلدىڭ كەدەن قىزمەتتەرى شەكاراداعى اۆتوموبيل وتكىزۋ بەكەتتەرىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتى مەن جۇمىس ۋاقىتىن ۇلعايتۋ تۋرالى كەلىسىمگە كەلدى.  اتاپ ايتقاندا, «نۇر جولى – قورعاس» وتكىزۋ بەكەتى تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەي باستاسا, قالعان اۆتوكولىك بەكەتتەرى 12 ساعاتتىق 7 كۇندىك جۇمىس كەستەسىنە كوشتى.

«تسيفرلاندىرۋ مەن پروتسەستەردى اۆتوماتتاندىرۋدىڭ ارقاسىندا شەكارادان ءوتۋ ۋاقىتى قىسقاردى. وسى باعىتتاعى جۇمىستاردى جالعاستىرۋ ماڭىزدى. قازاقستان ۇكىمەتى قىتايمەن بارلىق سالادا تولىق اۋقىمدى جانە ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا دايىن», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

ۇكىمەت باسشىسى ەكى ەل  اراسىنداعى اۋە رەيستەرىنىڭ سانىن ودان ءارى ارتتىرۋدىڭ جانە ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ءىرى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ولاردىڭ قاتارىندا «قازاقستان-قىتاي» مۇناي قۇبىرىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن كەڭەيتۋ, شىمكەنتتەگى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن جاڭعىرتۋ جانە ت.ب. بار.

قحر مەملەكەتتىك كەڭەسى پرەمەرىنىڭ ورىنباسارى دين سيۋەسيان بيىلعى جىل قازاقستان مەن قىتاي ءۇشىن وتە جەمىستى بولعانىن اتاپ ءوتىپ, قحر بارلىق ءوزارا ءتيىمدى سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋعا دايىن ەكەنىن ايتتى. 

«قىتاي مەن قازاقستان جاقىن كورشى, جاقسى دوس جانە سەرىكتەستەر. بۇگىندە ەكى ەل دە ءوز دامۋى مەن جاندانۋىنىڭ ماڭىزدى كەزەڭىندە تۇر. قيلى وزگەرىستەر جاعدايىندا قىتاي مەن قازاقستان ۇلكەن سىناقتارعا بەتپە بەت كەلدى. سوندىقتان ءبىز ىنتىماقتاستىق رۋحىندا بارلىق نەگىزگى ماسەلەلەر بويىنشا ءوزارا قولداۋدى كۇشەيتۋىمىز كەرەك. قىتاي تاراپى بۇرىنعىداي قازاقستاندى جانە دامۋ مەن وركەندەۋگە باعىتتالعان بارلىق كۇش-جىگەردى تاباندى تۇردە قولدايتىن بولادى», دەدى دين سيۋەسيان.