رەسەيدىڭ سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىندا IX حالىقارالىق مادەني فورۋم ءوتتى. 16-18 قاراشا ارالىعىندا ۇيىمداستىرىلعان باسقوسۋدا 70-تەن استام ەلدىڭ دەلەگاتسياسى مادەنيەت پەن ونەر سالاسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلادى. شىعارماشىل زيالى قاۋىمنىڭ كەزدەسۋىنە قازاقستاننان مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا قاتىستى.
ءىسساپار بارىسىندا مينيستر ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى قازاقستانمەن تىكەلەي بايلانىستى وتاندىق جانە رەسەيلىك مادەنيەت جانە ونەر قايراتكەرلەرىمەن كەزدەستى. ءىس-شاراعا مۋزىكانتتار, انشىلەر, رەجيسسەرلەر, اكتەرلەر, ادەبيەت قايراتكەرلەرى, مۇسىنشىلەر مەن سۋرەتشىلەر قاتىستى. جيىندا ايدا بالاەۆا ءانشى ءاليا كيكەنوۆاعا «شاپاعات» مەدالىن تابىستادى.
«مەن ءۇشىن بۇل جوعارى ماراپاتتى الۋ وتە ماڭىزدى. ءاردايىم, بارلىق جەردە قازاق مادەنيەتىن تالماي ناسيحاتتاپ كەلەمىن. سول ەڭبەگىمنىڭ ەلىمىز تاراپىنان ەسكەرىلۋى ماعان جۇمىسىمدى جۇيەلى جالعاستىرۋعا سونى سەرپىن بەرەدى», دەدى ءا.كيكەنوۆا.
جۇزدەسۋدە مادەنيەتتى دامىتۋ, مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جانە مادەنيەت قايراتكەرلەرىن قولداۋ ماسەلەلەرى ءسوز بولدى. قاتىسۋشىلار ەلىمىزدىڭ مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ ءتۇرلى فورماتتاعى ىنتىماقتاستىق قادامىنا ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تانىتتى. ا.بالاەۆا رەسەيدەگى قانداستارىمىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ساحنالارىندا ونەر كورسەتۋىنە, ولاردىڭ شىعارمالارىن قازاق وقىرماندارى مەن ونەر جاناشىرلارىنىڭ اراسىندا كەڭىنەن ناسيحاتتاۋعا دايىن ەكەنىن جەتكىزدى. مينيستر سۋرەتشىلەر مەن مۇسىنشىلەردىڭ شەبەرلىك ساباقتارىن, سەمينارلارىن, كورمەلەرىن وتكىزۋ جوبالارىنا ەرەكشە ىقىلاس تانىتتى.
ءىس-شارا اياسىندا ا.بالاەۆا رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ مادەنيەت ءمينيسترى ولگا ليۋبيموۆامەن جۇزدەستى. تاراپتار ەكى ەلدىڭ مادەنيەت سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىعى تۋراسىندا اڭگىمە ءوربىتتى. ءسوز اراسىندا رەسەيلىك مينيستر قازاقستان مەن رەسەيدىڭ ءوزارا جۇمىس, تاجىريبە الماسۋ باعىتىندا الەۋەتى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ءوز كەزەگىندە ا.بالاەۆا: «دوستىق قارىم-قاتىناستىڭ ارقاسىندا مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستار جوعارى دەڭگەيدە دامىپ, ەكى حالىقتى بايلانىستىرۋشى كوپىر بولىپ كەلەدى» دەپ, ءوزارا ءىس-قيمىلدى نىعايتۋدى ىلگەرىلەتەتىن بىرقاتار باسىم باعىتقا توقتالدى.
«مۇراجاي سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق, تاجىريبە الماسۋ جانە مۋزەي قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ەرەكشە قىزىعۋشىلىق تۋدىرادى. قازاقستانعا تاريحي جادىگەرلەر مەن مادەني قۇندىلىقتاردى قايتارۋ ماسەلەسى وزەكتى. بۇل مەملەكەتتىك قوردىڭ كينو مۇراعاتتارىنا دا قاتىستى», دەدى ول. و.ليۋبيموۆا ماسەلەنى زەردەلەپ, قولدان كەلگەنشە كومەك كورسەتۋگە ۋادە بەردى. ءارى «قازاقفيلمگە» قاتىستى رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ مەملەكەتتىك كينو قورىنىڭ مۇراعاتتارىن تاپسىرۋدىڭ ەرەكشە ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
«بۇل – قازاقستان ءۇشىن ەرەكشە مانگە يە تاماشا مۇرا. ءبىز مۇنى جاقسى تۇسىنەمىز جانە ۇزاققا سوزىلعان ماسەلەنى شەشەمىز», دەپ اتاپ ءوتتى رف مادەنيەت ءمينيسترى. بۇعان قوسا ول بيىل 125 جىلدىعىن اتاپ وتكەن چەحوۆ اتىنداعى ماسكەۋ كوركەم تەاترىنىڭ گاسترولدىك ساپارىن ۇيىمداستىرۋ ارقىلى تەاتر سالاسىن دامىتۋ بويىنشا بىرلەسكەن جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدى ۇسىندى. تاراپتار قازاقستان – رەسەي بالالار شىعارماشىلىعىن دامىتۋ, بالالار ورتالىقتارى مەن مۇراجايلارىن قۇرۋ, كىتاپحانا ءىسى, شىعارماشىلىق يندۋستريا سالاسىندا تاجىريبە الماسۋ مۇمكىندىكتەرىن پىسىقتادى. سونداي-اق ەۋرازيالىق كينەماتوگرافيا ونەرى اكادەمياسىنا قاتىستى ماسەلەلەردى قاراستىردى.
«قازاقستاندا بىرەگەي 12 مۇراجاي-قورىق بار. بۇل – الەمگە ايگىلى قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى عانا ەمەس, حالقىمىزدىڭ مادەني مۇراسىنىڭ باسقا دا قۇندى نىساندارى. ءبىز رەسەيلىك جاس عالىمداردى وسى تاقىرىپتا وقۋعا, جۇمىس جۇرگىزۋگە جانە عىلىمي ماقالالار جازۋعا شاقىرىپ, عىلىمي ۆولونتەرلىك جوبالاردى ۇيىمداستىرۋعا مۇددەلىمىز», دەدى ا.بالاەۆا.
قازاقستان مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترىنىڭ بارلىق ۇسىنىسىنا رەسەيلىك ارىپتەسى ىقىلاس پەن قولداۋ ءبىلدىردى. جالپى, ساپا باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋىندە ەلدەر اراسىنداعى مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستاردىڭ نىعايۋى مەن دامۋىنا ۇلەس قوساتىن ىنتىماقتاستىق پەن تاجىريبە الماسۋدىڭ ماڭىزدىلىعى ءسوز بولدى.
فورۋم اياسىندا 56 رەسمي دەلەگاتسيا باسشىنىڭ قاتىسۋىمەن «مادەني ەگەمەندىك – مەملەكەتتىك بىرەگەيلىكتىڭ نەگىزى» اتتى باسقوسۋ ءوتتى.
«قازاقستان مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «ەل بىرلىگى – ونىڭ ارالۋاندىعىندا!» دەگەن باستى قاعيداتىن ۇستانادى. ءبىز بۇگىندە وسى ديالوگ الاڭىندا وتىرعان كوپتەگەن مەملەكەتپەن ورتاق تاريحىمىز بارىن ماقتان تۇتامىز, وسى باي مۇرانى بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن ساقتاۋعا, دامىتۋعا ۇمتىلامىز. عاسىرلار بويى رۋحاني ءارى تىعىز بايلانىستا ءومىر ءسۇرۋ ارقىلى ۇلتىمىز مادەنيەتتىڭ وزىندىك ەرەكشەلىگىن جيناقتاۋعا جانە دامىتۋعا, مادەني كودتى انىقتاۋعا, ساقتاۋعا, باسقا حالىقتاردان ەڭ جاقسىسىن الۋعا مۇمكىندىك الدى», دەدى ا.بالاەۆا.
مينيستر مادەنيەت سالاسى مەملەكەتارالىق ديالوگتى دامىتۋعا, ەكىجاقتى قاتىناستاردى نىعايتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوساتىنىن ايتتى. وعان قازاقستاننىڭ رەسەي فەدەراتسياسىمەن ىنتىماقتاستىعى ايقىن مىسال بولا الادى. مۇندا مادەني-گۋمانيتارلىق سالا – حالىقتار اراسىنداعى نەگىزگى بايلانىستىرۋشى كوپىردىڭ ءبىرى. ءوزارا قارىم-قاتىناس بىرقاتار مازمۇندى ءارى تابىستى جوباعا نەگىزدەلگەن. ماسەلەن, قازاقستاننىڭ رەسەيدەگى جانە رەسەيدىڭ قازاقستانداعى كۇندەرى اياسىندا «ورىس ماۋسىمدارى», «اباي الەمى» تاعى باسقا باستامالار ارقىلى تىعىز مادەني قارىم-قاتىناس ورنادى.
«مۇنداي جوبالار ۇلكەن سۇرانىسقا يە بولا وتىرىپ, الەۋمەتتىك, ىسكەرلىك باستامالاردى, اقپاراتتىق جانە مادەني بايلانىستاردى ارتتىرۋعا جول اشادى, ەكىجاقتى بايلانىستىڭ تەرەڭدەي تۇسۋىنە ىقپال ەتەدى, دەپ تۇيىندەدى مينيستر.
كەزدەسۋدە دەلەگاتسيا باسشىلارى اراسىندا سىندارلى ديالوگ ءوتتى. قاتىسۋشىلار مادەنيەتتى دامىتۋ, مادەني بىرلىكتى ساقتاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا پىكىر الماستى.