اتىراۋدا داۋىلپاز اقىن, اقبەرەن باتىر ماحامبەت وتەمىس ۇلىنىڭ تۋعانىنا 220 جىل تولۋىنا وراي ءىس-شارالار لەگى ءوتىپ جاتىر. سونىڭ ءبىرى – «ماحامبەت مۇراسى – ەلدىكتىڭ وشپەس رۋحى» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا.
كونفەرەنتسيانى وبلىستىق مادەنيەت جانە تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسى مەن ع.سلانوۆ اتىنداعى وبلىستىق عىلىمي امبەباپ كىتاپحانا ۇيىمداستىردى. ماقسات – ماحامبەتتىڭ ۇلتىنا ۇران بولعان رۋحى بيىك تۋىندىلارىن ناسيحاتتاۋ. جيىنعا ەلىمىزگە بەلگىلى اقىن-جازۋشىلار, ماحامبەتتانۋشى عالىمدار, تاريحشىلار مەن كىتاپحانا قىزمەتكەرلەرى, ءوڭىر جۇرتشىلىعى قاتىستى.
«اتىراۋ – قازاق ەلىنە, تاريحى مەن ادەبيەتىندە بەلگىلى تۇلعالار دۇنيەگە كەلگەن ءوڭىر. سونداي تۇلعانىڭ قاتارىندا ماحامبەت بابامىز دا بار. جىل باسىنان بەرى اقىننىڭ شىعارمالارىن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا بىرنەشە ءىس-شارا وتكىزىلدى. وسى ورايدا تەك كونتسەرتتىك باعدارلامالارمەن, تەاترلىق قويىلىمدارمەن شەكتەلمەي, رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيانى ۇيىمداستىردىق. مۇندا بەلگىلى ادەبيەتشىلەر مەن تاريحشىلاردىڭ, زيالى قاۋىم وكىلدەرىنىڭ باسىن بىرىكتىرىپ, اقىن جىرلارى مەن ءومىرىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋدى كوزدەدىك», دەيدى باسقارما باسشىسى ءابىل جولامانوۆ.
باتىر ماحامبەتتىڭ قىرلارى تۋرالى ءجۇسىپ قادىر, امانگەلدى شامعونوۆ, اقىلبەك شاياحمەتوۆ, بيبىگۇل حايىرجانوۆا, ادىلەت قابىلوۆ, التىنشاش تاجىعاليەۆا سەكىلدى پروفەسسورلار, ماحامبەتتانۋشى عالىمدار بايانداما جاسادى. ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اعا وقىتۋشىسى, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى بيبىگۇل حايىرجانوۆانىڭ «ماحامبەت شىعارمالارى ارقىلى جاس ۇرپاقتى وتانشىلدىق رۋحتا تاربيەلەۋ مەن وقىتۋدىڭ ونەگەسى» اتتى مونوگرافيالىق ەڭبەگى تانىستىرىلدى.
«ەكى عاسىر بويى ومىرشەڭدىگىن جويماعان ماحامبەت جىرلارىنىڭ جاڭا قىرى ءالى تولىق اشىلعان جوق. ماسەلەن, مەن ءوز زەرتتەۋلەرىم ارقىلى اقىننىڭ سيرەك كەزدەسەتىن ولەڭدەرىن تاپتىم. ونىڭ جىرلارىنىڭ ءار شۋماعى مەن تارماعىن, ۇيقاسىن تەرەڭ زەرتتەپ, 2007 جىلى كانديداتتىق ديسسەرتاتسيا قورعادىم. بىرنەشە جىلدان كەيىن بۇل ەڭبەگىم «ماحامبەت شىعارمالارى ارقىلى جاس ۇرپاقتى وتانشىلدىق رۋحقا تاربيەلەۋ مەن وقىتۋدىڭ ونەگەسى» اتتى مونوگرافيالىق كىتاپ بولىپ جارىق كورىپ وتىر. بولاشاقتا تۇرىك ماماندارىمەن بىرگە ماحامبەت ولەڭدەرىن تۇرىك تىلىنە اۋدارساق دەگەن جوسپارىمىز بار. ويتكەنى تۇركيا ەلىندە اقىن شىعارماشىلىعىنا ەرەكشە قىزىعۋشىلىق بار», دەيدى ب.حايىرجانوۆا.
ال ەكىنشى ءىس-شارا – ءبىرىنشى رەسپۋبليكالىق تەاترلار فەستيۆالى. وعان ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن ىرىكتەلگەن جەتى تەاتر قاتىستى. ونەر ۇجىمدارىنىڭ قويىلىمىن باعالايتىن قازىلار القاسىنا قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆ جەتەكشىلىك ەتتى. «ماحامبەت سوزدەرىنىڭ ءبارى دەرلىك – وتكىر ءارى رۋحتى. سول سەبەپتەن ونەر دوداسى تارتىستى ءوتىپ, قويىلىمدار اسقان شەبەرلىكپەن ساحنالاناتىنىنا ۇمىتتەندىك», دەدى ت.جامانقۇلوۆ.
ونەر دوداسىنىڭ شىمىلدىعى ماحامبەت اتىنداعى اكادەميالىق قازاق دراما تەاترىنىڭ تاكەن الىمقۇلوۆتىڭ «قوش بول, قاراوي» رەكۆيەمىن ساحنالاۋمەن باستادى. ءار تەاتردىڭ قويىلىمى وزىندىك ورنەگىمەن كورەرمەندى ءتانتى ەتتى.
قازىلار القاسىنىڭ شەشىمىمەن فەستيۆالدىڭ باس جۇلدەسى «قوش بول, قاراوي» رەكۆيەمىن ساحنالاعان اتىراۋ وبلىستىق ماحامبەت اتىنداعى اكادەميالىق قازاق دراما تەاترىنا بەرىلدى. «جۇبان» سپەكتاكلىن ۇسىنعان باتىس قازاقستان وبلىستىق ح.بوكەەۆا اتىنداعى قازاق دراما تەاترى ءبىرىنشى جۇلدەگە لايىق دەپ تانىلدى. ەكىنشى ورىندى ء«اليحاننىڭ اماناتى» قويىلىمىمەن ن.ءجانتورين اتىنداعى ماڭعىستاۋ وبلىستىق مۋزىكالىق دراما تەاترى يەلەندى. ماحامبەت اتىنداعى ارنايى سىيلىقتى ءى.وماروۆ اتىنداعى قوستاناي وبلىستىق قازاق دراما تەاترى «الجير» قويىلىمىمەن جەڭىپ الدى.
سونداي-اق گاۋحار مانگۋلوۆا «ۇزدىك رەجيسسەر», تەمىربەك مۇحتاروۆ «ۇزدىك ستسەنوگراف» اتاندى. ال «ۇزدىك ەر ادام بەينەسى» اتالىمىن مەدعات ومىراليەۆ, «ۇزدىك ايەل ادام بەينەسى» اتالىمىن نۇرلىگۇل جۇباتوۆا يەلەندى. ال «ەكىنشى پلانداعى ەر ادام بەينەسى» اتالىمىنا راۋان تايماس, «ەكىنشى پلانداعى ايەل ادام بەينەسى» اتالىمىنا جىبەك ۇسەنوۆا يە بولدى. ءبىر توپ ماحامبەت اتىنداعى سىيلىق لاۋرەاتى اتانسا, بىرنەشە قىزمەتكەر «مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى» توسبەلگىسىمەن ماراپاتتالدى.
اتىراۋ وبلىسى