ەلىمىزدە حالىق سانى 14 قاراشا كۇنى 20 ميلليونعا جەتتى. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسى دەموگرافيالىق دەرەكتەردى ەسكەرىپ, ياعني ەلىمىزدە تۇراقتى مەكەن ەتەتىندەردى, كوشىپ كەتكەندەر مەن ومىرگە كەلگەن سابيلەردى, قايتىس بولعان جانداردى ەسەپكە الىپ حالىق سانىن شىعارادى.
1991 جىلى تاۋەلسىزدىگىن جاريالاعان قازاقستانداعى حالىق سانى 16,4 ميلليون بولاتىن. 32 جىلدىڭ ىشىندەگى ءوسىم 22,3%-عا جەتتى. تاۋەلسىزدىگىمىزدى جاريالاعان جىلى بالا تۋ كورسەتكىشى 353,2 مىڭ بولسا, 2022 جىلى 403,9 مىڭعا ارتتى. قازاقستاننىڭ تاريحىندا بالا تۋدىڭ رەكوردتىق ناتيجەسى 2021 جىلى تىركەلدى. سول جىلى ەلىمىزدە 446 مىڭ بالا دۇنيەگە كەلدى. «قازاقستان حالقىنىڭ سانى 25 ميلليونعا جەتتى» دەگەن اقجولتاي جاڭالىقتى قاشان ەستيمىز؟ دەموگراف اياۋلىم ساعىنباەۆا ءبۇي دەيدى.
«بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ زەرتتەۋى بويىنشا قازاقستان حالقىنىڭ سانى 2050 جىلى ياعني 27 جىلدان كەيىن 25 ميلليونعا جەتۋى مۇمكىن. ال 30 ميلليونعا 2100 جىلى جەتەمىز. بۇل بولجامدى دا بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى زەرتتەۋ جاساۋ ارقىلى مالىمدەگەن. قازاقستان حالقىنىڭ سانى 1 ميلليونعا ءوسۋ كورسەتكىشىنە ەكى جىلدا جەتتى. بۇل دەموگرافيالىق ءوسىمنىڭ جوعارى بولۋىنا بايلانىستى بولىپ وتىر. 2020, 2021, 2022 جىلى «بەيبي بۋم» بولدى. سونى ناتيجەسىندە 19 ميلليون حالىق سانى 20 ميلليونعا جەتتى. ال بۇگىنگى قازاقستان حالقىنىڭ سانىن 20 ميلليونعا جەتكىزگەن سابيلەردىڭ كەيبىرى كوپبالالى وتباسىنىڭ مۇشەسى. مىسالى تالدىقورعان قالاسىندا تۋعان ءسابي ءبىر ءۇيدىڭ ءتورتىنشى بالاسى. دەموگرافيالىق احۋالعا قارايتىن بولساق, كوپبالالى وتباسى ستاتۋسىنا يە انالاردىڭ باسىم كوپشىلىگى 1980-1990 جىلدار ارالىعىندا ومىرگە كەلگەن ۇرپاق. ولاردىڭ رەپرودۋكتيۆتىك الەۋەتى سارقىلىپ كەلەدى, ارى كەتكەندە ەكى-ءۇش جىل عانا. مىسالى 4-5 بالا ومىرگە اكەلگەن انالاردىڭ كوبىنىڭ جاسى 35-تەن اسقان. سوسىن تاعى ءبىر الاڭدايتىن جايت, 1990 جىلى ومىرگە كەلگەن جاستاردىڭ سانى از. ودان سىرت 1990 جىلدان بەرى قاراي ومىرگە كەلگەن انالاردىڭ رەپرودۋكتيۆتىك كوزقاراسى 1980 جىلدارى تۋعان ادامدارعا قاراعاندا وزگەشە. جەكەشە ويلاۋعا بەيىم, 1-2 بالامەن شەكتەلۋدى كوزدەيدى, قىزمەتىندە ورلەگەندى, عىلىم, ءبىلىم قۋعا ىنتالى قىزداردىڭ سانى كوپ. ۋربانيزاتسيانىڭ قارقىن الۋى, گەندەرلىك ساياساتتىڭ دا اسەرى تيەدى. سوندىقتان دا الداعى ۋاقىتتا تۋ كورسەتكىشىنىڭ دەڭگەيى ءدال قازىرگىدەي بولماۋى مۇمكىن. 2000 جىلدان بەرى تۋعان ۇرپاق, ياعني قىز بالالاردىڭ اراسىندا دا انا اتانىپ بالا ءسۇيىپ وتىرعاندارى بار. ول ۇرپاقتىڭ اكە-شەشەسى 1970 جىلدارى ومىرگە كەلگەن, جاستىق شاعىن 1990 جىلداردىڭ توقىراۋىندا وتكىزگەن بۋىن. ولاردىڭ 2000 جىلدارى تۋعان بالالارىنىڭ دا دەموگرافيالىق احۋالعا دەگەن كوزقاراسى وزگەشە. وسىنداي سەبەپتى سارالاي كەلە كەلەشەكتە قازاقستاندا بالا تۋ كورسەتكىشى ءدال قازىرگىدەي قارقىندا بولمايتىنىن بولجايمىز», دەيدى دەموگراف.