• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ەگەمەن قازاقستان 08 قاراشا, 2023

قالامگەر ەلشىنىڭ ەلەۋلى كىتابى

200 رەت
كورسەتىلدى

ەلوردا تورىندە – «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ باس عيماراتىندا پولشانىڭ قازاقستانداعى جانە قىرعىزستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى, پروفەسسور سەليم حازبيەۆيچپەن كەزدەسۋ ءوتتى. جيىندا «پولشا-ليتۆا تاتارلارى – التىن وردانىڭ مۇراگەرلەرى» اتتى كىتابى تانىستىرىلدى. اتالعان جيناق «قازاق ۋنيۆەرسيتەتى» باسپاسىنان شىققان.

تۇساۋكەسەر ءراسىمنىڭ مودەراتورى «قازاق گازەتتەرى» جشس باس ديرەكتورى, اكادەميك ديحان قامزابەك ۇلى التىن وردانىڭ 750 جىلدىعىنا ار­نالعان كىتاپتىڭ مازمۇنىن بايانداپ, تاريحي ماڭىزىنا توقتالدى.

«كوپتەگەن ەۋرازيا حالىقتارى ءوزىنىڭ شىعۋ تەگى ءۇشىن التىن ورداعا نەمەسە جوشى ۇلىسىنا قارىزدار. ­ال­تىن وردا كوشپەلىلەرىنىڭ مۇرا­گەر­لەرى – بۇگىنگى قازاقتار, تاتارلار, نوعايلار, قاراقالپاقتار, پولياك-ليتۆا­لىق تاتارلار. التى عاسىر بۇرىن التىن وردادان ءبولى­نىپ شىق­قان كوشپەلى حالىقتىڭ ءبىر بولى­گى ليتۆا ۇلى گەرتسوگتىگىنىڭ اۋماعىنا كەلدى. پول­شادا ولاردىڭ بارلىعىن «تاتار­لار» دەپ اتاعان», دەپ ءتۇسىندىردى سەرىكتەستىك باسشىسى.

قازىر پولشادا ەكى مىڭنان اسا تاتار تۇرادى. ولار وزدەرىنىڭ تۇركى ەكەنىن ۇمىتپاۋعا تىرىسادى. جاڭا جي­ناق­تىڭ اۆتورى, اقىن, جۋرناليست, تاريح دوكتورى سەليم حازبيەۆيچ تە – پولياك تاتارى. جيىن بارىسىندا ول كىتابى تۋرالى تەرەڭىنەن بايانداپ, كەشەگى تاريحتان تولعادى.

«مەنىڭ انامنىڭ بابالارى نوعاي ورداسىنان تارايدى. XV عاسىردا ازا­مات­تىق قاق­تىعىستار مەن سوعىستىڭ اسە­رىنەن ليتۆا ۇلى گەرتسوگتىگىنە التىن وردا­دان بوس­قىندار كەلەدى. بۇل جەر ءبارىن قابىل­دادى: مۇسىلماندار, پراۆوسلاۆ­تار, كاتوليكتەر, ەۆرەيلەر. بۇل ءبىر تاڭعاجايىپ مەملەكەت بولدى», دەيدى اۆتور. ءيا, وسىدان سوڭ پولياك-ليتۆا تاتار­لا­رى ءوز مادەنيەتىن ساقتاۋعا جاع­­داي جاسالعان كنيازدىكتە تامىر جايا باس­تاعان.

«XVII عاسىردىڭ اياعىندا تاتارلار پولياك تىلىندە سويلەپ, ءوز دىندەرىن ساقتاپ قالدى. بۇل تۇرعىدا پولشا ارقاشان تولەرانتتى جانە اشىق بولدى. كاتوليكتىك ەل بولعانىمەن, وزگە ءدىن وكىلدەرىنە تۇسىنىستىك تانىتا ءبىلدى», دەدى سەليم حازبيەۆيچ.

تۇساۋكەسەر بارىسىندا قازۇۋ پرو­­فەسسورى جەتپىسباي بەكبولا­ت­ ۇلى­­نىڭ «پولياك-قازاق باۋىر­لاس­­تى­عى تۋ­رالى ويلار» جانە مارقۇم جۋر­نا­­­ليست حاميدوللا ءراح­ماتۋللين­نىڭ ء«جۋر­­ناليستىڭ تۇسىندىرمە ەكونوميكا­لىق سوز­دىگى» اتتى كىتاپتارى دا تانىس­تىرىلدى. ايتا كەتەيىك, جەت­پىسباي بەك­بولات ۇلى بىرنەشە جىل پول­شادا عىلىمي جۇمىستارمەن اينا­لىسقان.

«پولشادا 2,5 مىڭعا جۋىق تاتار تۇرادى. سانى از بولعانىمەن, ولار كوش­پەلى مادەنيەتتى بەلسەندى تۇردە زەرتتەپ, ناسيحاتتاپ ءجۇر. حح عاسىردىڭ باسىندا جازۋشى, پولياك تاتارى حەنريك سەنكەۆيچ نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اتاندى. ونىڭ «وگنەم ي مەچوم» تريلوگياسى ميلليونداعان وقىرماندى تامساندىردى. پولياك سپورتىنىڭ تاريحىنداعى العاشقى وليمپيادا چەمپيونى, جەڭىل اتلەت حالينا كونوپاتسكايا دا – پولياك تاتارى. بۇل شاعىن حالىقتىڭ ادام­­زات تاريحىندا الاتىن ورنى زور», دەپ اتاپ ءوتتى جەتپىسباي بەكبولات ۇلى.

القالى جيىنعا قاتىسۋشىلار پو­لياك-ليتۆا تاتارلارى تاقىرىبى قوسىم­شا زەرت­تەۋدى قاجەت ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. وسى ورايدا قازاقستان مەن پولشا زيا­لى­لارىنىڭ ىنتىماقتاستىعى نىعايا تۇسپەك.

 

سوڭعى جاڭالىقتار