ەلىمىزدە شەكارادان وتكەن سوڭ كەرى ورالۋعا اسىقپايتىن, ءتىپتى جالتاراتىن شەتەلدىكتەردى تارتىپكە سالاتىن تالاپ بار. بىراق اتىراۋعا كەلگەن شەتەلدىكتەردىڭ دەنى بۇل ەرەجەنى ەسكەرمەيتىنى بايقالادى. شەتەلدىكتەردىڭ كەيبىرى ەل شەكاراسىنان زاڭسىز ءوتىپ, زاڭ تالابىن بۇزىپ ءجۇر.
ماسەلەن, ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتى مۇنايلى شاھارعا 2019 جىلى قاراشادا كەلگەن. كوشى-قون زاڭدىلىعىندا بەلگىلەنگەن مەرزىم وتكەننەن كەيىن 10 تاۋلىكتەن اساتىن كەزەڭ ىشىندە ەل اۋماعىنان شىعۋعا ءتيىس ەدى. الايدا شەتەلدىك ايەل ءوز ەركىمەن ەلدەن كەتۋدەن جالتارعان. شەتەلدىكتىڭ زاڭسىز ارەكەتىنە قاتىستى ءىس اتىراۋ قالاسىنىڭ اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار جونىندەگى مامانداندىرىلعان سوتىندا قارالدى.
«ەلىمىزدىڭ كوشى-قون تۋرالى زاڭناماسىن بۇزعان ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتى كىناسىن مويىنداپ, جاساعان ارەكەتىنە وكىنەتىنىن ءبىلدىردى. سوت قاۋلىسىمەن ول اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساعانى ءۇشىن كىنالى دەپ تانىلىپ, وعان 86 مىڭ 250 تەڭگە مولشەرىندە اكىمشىلىك ايىپپۇل سالۋ جازاسى قولدانىلدى», دەپ حابارلادى سوتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 44 جاستاعى ازاماتى دا بيىل 21 ساۋىردە ەل شەكاراسىنان زاڭسىز وتكەن. ونىڭ زاڭعا قايشى ارەكەتىن قۇرمانعازى اۋداندىق پوليتسيا ءبولىمى قىزمەتكەرلەرى انىقتاپ وتىر. ءتىپتى شەتەلدىكتىڭ جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجاتى دا بولماعان. ءسويتىپ, ول كودەكستىڭ 517-بابىنىڭ 7-بولىگىنىڭ تالابىن بۇزعان. شەتەلدىكتىڭ بۇرىن ەل اۋماعىنان 5 جىلعا تىسقارى شىعارىلعانى انىقتالدى. سول سەبەپتەن, كورشى ەل ازاماتىنا قاتىستى قىلمىستىق كودەكستىڭ 392-بابىمەن قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. قۇرمانعازى اۋداندىق سوتىنىڭ ۇكىمىمەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتى كىنالى دەپ تانىلىپ, 6 اي مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. شەتەلدىككە ەل اۋماعىنا 5 جىل مەرزىمگە كەلۋگە تىيىم سالىندى.
ەلىمىزگە تابان تىرەگەن شەتەلدىكتەر جۇمىس ىستەپ, تابىس تابۋدى كوزدەيدى. الايدا بۇل ءۇشىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ رۇقساتىن الۋعا ءتيىس. بىراق ماحامبەت اۋدانىنا كەلگەن وزبەكستاننىڭ 19 ازاماتى بۇل تالاپتى بەلدەن باسىپ, قۇرىلىستا, شارۋا قوجالىعىندا, كولىك جوندەۋ ورتالىعىندا, اسحانالاردا رۇقساتسىز جۇمىس ىستەگەن. سول سەبەپتەن, اۋداندىق سوتتا شەتەلدىكتەر تاراپىنان اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىققا قاتىستى 19 اكىمشىلىك ءىس قارالدى. شەتەل ازاماتتارىنا اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 517-بابىنىڭ 5-بولىگىمەن اكىمشىلىك ايىپ تاعىلعان. سوت قاۋلىسىمەن 19 شەتەلدىك كىنالى دەپ تانىلىپ, ارقايسىسى 86 مىڭ 250 تەڭگەدەن اكىمشىلىك ايىپپۇل ارقالادى.
وسى اۋدانعا كەلگەن تاعى ءبىر وزبەكستاندىقتىڭ ءىسى سوتتا قارالدى. ول بۇرىن ەلىمىزدىڭ كوشى-قون سالاسىنداعى زاڭناماسىن بۇزعانى ءۇشىن اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 517-بابىنىڭ 5-بولىگىمەن اكىمشىلىك جاۋاپقا تارتىلعان. الايدا ول 2023 جىلدىڭ 17 ناۋرىزىندا قازاقستان اۋماعىنا جەكە ماقساتپەن كەلىپ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ رۇقساتىنسىز سەرىكتەستىككە جۇمىسقا ورنالاسقان. ءسويتىپ, زاڭسىز ەڭبەك قىزمەتىن جۇزەگە اسىرعان.
اۋداندىق سوت اكىمشىلىك ءىستى قاراۋ كەزىندە شەتەلدىكتىڭ جاسى 63-تە ەكەنىن ەسكەردى. سول سەبەپتەن, شەتەلدىككە اكىمشىلىك قاماۋعا الۋ جازاسى قولدانىلعان جوق. بىراق سوت قاۋلىسىمەن وزبەكستان ازاماتى كىنالى دەپ تانىلىپ, وعان ەل اۋماعىنان اكىمشىلىك جولمەن شىعارىپ جىبەرۋ تۇرىندەگى جازا تاعايىندالدى.
پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى 2 قازاندا كوشى-قون زاڭناماسىن بۇزعان 200-گە جۋىق شەتەل ازاماتىن انىقتادى. ونىڭ ىشىندە 151 شەتەلدىك اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 517-بابىنىڭ 3, 4, 5, 6 جانە 7-ءبولىمىن بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپقا تارتىلدى. اتالعان قۇجاتتىڭ 518-بابىمەن 46 شەتەلدىك جازالاندى. قۇقىق بۇزعان 6 شەتەلدىك ازاماتتىق ءىس جۇرگىزۋ جانە اكىمشىلىك تارتىبىمەن ەل اۋماعىنان شىعارىلدى. ال جەكە باسىن انىقتايتىن قۇجاتتىڭ بولماۋىنا بايلانىستى وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 16 ازاماتى قابىلداۋ-تاراتۋ ورنىنا ورنالاستىرىلدى.
شەكتەن شىققان شەتەلدىكتىڭ ءبىرى – 1984 جىلعى ازاماتتىڭ ءوز ەلىندە اليمەنت تولەۋدەن جالتارعانى انىقتالدى. ول 2 قازاندا تۇنگى مەزگىلدە قوعامدىق ورىندا ماس كۇيىندە جۇرگەن. «پاترۋلدىك پوليتسيا باتالونىنىڭ قىزمەتكەرلەرى شەتەلدىكتىڭ جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجاتىن تەكسەردى. سول كەزدە وعان وزبەكستاندا اليمەنت تولەۋدەن جالتارعانى ءۇشىن حالىقارالىق ىزدەۋ جاريالانعانى انىقتالدى», دەپ مالىمدەدى پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنەن.
اتىراۋ وبلىسى