ەكى جىلدان بەرى 31 قازاندا ەلىمىزدىڭ قارۋلى كۇشتەرىندە «اسكەري بايلانىسشىلار كۇنى» اتالىپ وتىلەدى. قازىرگى ۋاقىتتا زاماناۋي تەحنولوگيالار دامىعان سايىن اسكەري سالانى بايلانىسشىلاردىڭ قىزمەتىنسىز كوزگە ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس. ويتكەنى كەز كەلگەن شەشىم مەن ءىس-ارەكەتتىڭ جەدەل ورىندالۋى بايلانىس جۇيەسىنىڭ كومەگىمەن جۇزەگە اسادى. اتاۋلى كۇنگە وراي ءبىز قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ باس شتابى بايلانىس دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى, پولكوۆنيك اسان اقىشەۆتى اڭگىمەگە تارتقان ەدىك.
– اسان راحماتۋل ۇلى, بايلانىس اسكەرلەرىنىڭ قارۋلى كۇشتەر قىزمەتىندەگى جانە مايدان دالاسىنداعى ماڭىزى مەن ورنى قانداي؟
– اسكەري ورتادا «بايلانىسسىز اسكەردى باسقارۋ مۇمكىن ەمەس» دەگەن ءسوز بار. ياعني كەز كەلگەن اسكەردى دۇرىس باعىتقا بۇرۋ, تاپسىرمالار بەرۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن بايلانىس جۇيەسىنىڭ تالاپقا ساي بولعانى ماڭىزدى. ال قازىرگى زامانعى تەحنيكالار ساۋاتتى باسقارۋدى, ول ءۇشىن مۇقيات تەحنيكالىق دايىندىق پەن اۆتوماتتاندىرىلعان داعدىنى قاجەت ەتەدى. شتابتار مەن بولىمشەلەر اراسىنداعى اقپارات الماسۋدىڭ جىلدامدىعى مەن ساپاسى قۇرلىقتاعى, اۋەدەگى جانە تەڭىزدەگى اسكەردىڭ ءىس-قيمىلدارىنىڭ ۇيلەسىمدىلىگىنە تىكەلەي بايلانىستى. سوندىقتان جىلدان-جىلعا بايلانىسشىلار قىزمەتىنە سۇرانىس ارتىپ كەلەدى. زاماناۋي تەحنيكالار دامىعان سايىن ولارعا دەگەن قاجەتتىلىك ارتا بەرەدى.
ءبىر اتتەگەن-اي دەيتىن تۇسىمىز بار. ازاماتتىق قوعامدا دا بايلانىس جانە تەلەكوممۋنيكاتسيا باعىتى دامىعان سايىن وسى سالاداعى زاماناۋي تەحنيكالاردىڭ ءتىلىن مەڭگەرگەن ساپالى ءارى ساۋاتتى ماماندار كوبىنە سول جاققا كەتىپ قالادى. ويتكەنى ولارعا جاقسى اقشا تولەنەدى. ءبىز دە ءوز تاراپىمىزدان شارا قابىلداپ, اسكەري بايلانىسشىلارىمىزدىڭ جالاقىسىن كوتەرىپ, ولاردى وزىمىزدە ۇستاۋعا تىرىسىپ جاتىرمىز.
– جالپى, قارۋلى كۇشتەردە اسكەري بايلانىس ماماندارى جەتكىلىكتى مە؟
– تولىق جەتكىلىكتى دەپ ايتا المايمىن. جەتىسپەۋشىلىك بايقالادى. دەگەنمەن ءبىز بۇل پروبلەمانى شەشۋدىڭ جان-جاقتى امالدارىن جاساپ جاتىرمىز. ەلىمىزدە بايلانىس وفيتسەرلەرىن الماتىداعى راديوەلەكترونيكا جانە بايلانىس اسكەري-ينجەنەرلىك ينستيتۋتىندا دايارلايدى. ورتا بۋىن ماماندارى ساعادات نۇرماعامبەتوۆ اتىنداعى استانالىق اسكەري كوللەدجدە ءبىلىم الىپ جاتىر. كىشى دەڭگەيدەگى اسكەري-ەسەپتىك ماماندىقتاردىڭ نەگىزىن مەرزىمدى قىزمەت ساربازدارى الماتى وبلىسىنداعى بايلانىس اسكەرلەرىنىڭ وقۋ ورتالىعىندا يگەرەدى. وسى وقۋ ورىندارىنىڭ كۇشىمەن قارۋلى كۇشتەرىمىزدەگى كادر جەتىسپەۋشىلىگى ماسەلەسىن تولىققاندى شەشۋگە قادامدار جاسالىپ جاتىر.
سوڭعى ۋاقىتتاعى جەتكەن تابىستارىمىزدىڭ ءبىرى – ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا بايلانىس جانە اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك كافەدراسىن قۇردىق. بۇل جەردە كەلەشەكتە بايلانىس سالاسىنداعى ماگيسترانتتار مەن دوكتورانتتار دايارلاناتىن بولادى. اسكەري بايلانىس جوعارى بىلىكتى, ءوز ءىسى مەن تۋعان وتانىنا بەرىلگەن بايلانىس اسكەرلەرىنىڭ ماماندارىنان تۇرادى. سول سەبەپتى ولارعا اسكەردىڭ جاۋىنگەرلىك دايىندىق جۇيەسىندە زور جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلگەن. كەلەسى جىلدان باستاپ اتالعان كافەدراعا تالاپكەرلەردى وقۋعا قابىلدايمىز.
بۇعان قوسا اسكەري بايلانىسشىلار وزدەرىنىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگى مەن شەبەرلىگىن «باتىل تويتارىس-2023», «ايبالتا-2023» ستراتەگيالىق وقۋ-جاتتىعۋلارى مەن باسقا دا ءىس-شارالار بارىسىندا دالەلدەپ كەلەدى.
– زاماناۋي تەحنيكالار دامىپ جاتىر دەدىڭىز. ولاردىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە توقتالىپ وتسەڭىز.
– قازىر الەمدىك دەڭگەيدە راديوبايلانىس تەحنولوگيالارى ۇزدىكسىز دامىپ كەلەدى. ويتكەنى اسكەري سالادا مالىمەت الماسۋ وتە ۇلكەن كولەمدە ءجۇرىپ جاتىر. بايلانىس قۇرالدارى تولىقتاي تسيفرلاندىرىلدى. ءبىز دە زامان كوشىنەن قالماي, اسكەري بايلانىس قۇرالدارىن جەتىلدىرۋگە بار كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمساپ كەلەمىز. قازىرگى بولىپ جاتقان قارۋلى قاقتىعىستارعا, وندا قولدانىلىپ جاتقان بايلانىس قۇرالدارىنىڭ الەۋەتىنە ءجىتى نازار سالىپ, باقىلاپ وتىرمىز. جوعارىدا ايتقانىمداي, اسكەري بايلانىس قۇرالدارىنىڭ دامۋىمەن اسكەردى باسقارۋدىڭ الەۋەتى ارتادى. ياعني اقپاراتتى بەرۋ جىلدامدىعى كەز كەلگەن ءىس-ارەكەتتىڭ تيىمدىلىگىنە ىقپال ەتەدى. سالىستىرمالى تۇردە ايتساق, بۇرىن ءبىز پوشتامەن حات جىبەرسەك, قازىر مەسسەندجەرلەردىڭ كومەگىمەن جازىلعان اقپارات سول ساتتە-اق جەردىڭ ارعى بەتىنە جەتەدى. سول سياقتى مايدان دالاسىندا دا جىلدام حابار الماسۋ كەز كەلگەن قاقتىعىستىڭ وڭتايلى شەشىلۋىنە اسەر ەتەدى. سوندىقتان بايلانىس جۇيەسىن دامىتۋ – قارۋلى كۇشتەرىمىزدىڭ قۋاتىن ارتتىرۋداعى نەگىزگى باعىتتاردىڭ ءبىرى.
قازىرگى زامانعى راديوستانسالار الىس قاشىقتىقپەن بايلانىس ورناتۋ مۇمكىندىگىمەن جانە بەرىلەتىن مالىمەتتەردىڭ قورعالۋىمەن ەرەكشەلەنەدى. ياعني جابىق ارنالار ارقىلى حابار الماسىلادى. ەشقانداي كەدەرگىگە قارامايدى, كەز كەلگەن اۋا رايى جاعدايىندا جۇمىس ىستەي الادى. ءبىزدىڭ اسكەري بايلانىس بولىمشەلەرىمىز كەلەسى جىلى تولىقتاي وسىنداي زاماناۋي قۇرالدارعا كوشەدى. بۇل قۇرالدار شەتەلدىڭ ءونىمى بولعانىمەن, ءوز ەلىمىزدە قۇراستىرىلادى, ياعني ونىڭ قۇرامىندا وتاندىق ءونىم بولشەكتەرى بار.
– مەرەكەگە وراي ارىپتەستەرىڭىزگە قانداي تىلەگىڭىزدى ارنايسىز؟
– مەملەكەتىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ جانە تاۋەلسىزدىگىمىزدى نىعايتۋ – ءبارىمىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز. وتان ءۇشىن قاجىرلى ەڭبەك ەتە بەرەيىك. ارىپتەستەرىمە كاسىبي شەبەرلىكتەرىن شىڭداپ, زامان تالاپتارىنا ساي بىلىمدەرىن جەتىلدىرە بەرۋلەرىن تىلەيمىن.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن –
ەسكەندىر زۇلقارناي,
«Egemen Qazaqstan»