بۇدان بىلاي ازاماتتارعا سەنىمحاتتاردى, ەرلى-زايىپتىلاردىڭ كەلىسىمىن نوتارياتتىق راستاۋ ءۇشىن ارنايى كەڭسەلەرگە بارۋدىڭ قاجەتى جوق. ەندى بۇل قىزمەتتەردى ۇيدەن شىقپاي-اق سمارتفون ارقىلى جۇزەگە اسىرۋعا بولادى. ول ءۇشىن بيومەتريالىق سايكەستەندىرۋ تەحنولوگياسى, سمس-كود جانە ەلەكتروندىق-تسيفرلىق قولتاڭبا تۇرىندەگى ەكىفاكتورلى اۋتەنتيفيكاتسيا قولدانىلادى. بۇل تۋرالى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار الاڭىندا وتكەن بريفينگتە ادىلەت ۆيتسە-ءمينيسترى بەكبولات مولدابەكوۆ حابارلادى.
تەحنولوگيا جاڭالىقتىڭ جارشىسىنا اينالعان تۇستا ادىلەت مينيسترلىگى مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋدى تسيفرلاندىرۋ باعىتىندا جۇيەلى جۇمىس اتقارىپ كەلەدى. بۇل ءبىر جاعىنان جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن مەيلىنشە ازايتادى. ەكىنشى وڭتايلى تۇسى – ازاماتتاردىڭ ۋاقىتىن ۇنەمدەۋىنە سەپ بولادى. بۇگىندە «ەGov mobile» قوسىمشاسىندا مينيسترلىكتىڭ 29 مەملەكەتتىك قىزمەتى قولجەتىمدى. ولار – 14 سەرۆيستىك قىزمەت جانە 5 تسيفرلىق قۇجات.
– تەحنولوگيالىق ۇدەرىستە مەملەكەتتىك اپپاراتتى تسيفرلاندىرۋ قازىرگى زامانعى باسقارۋدىڭ جانە ازاماتتاردى ساپالى مەملەكەتتىك قىزمەتتەرمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالىپ كەلەدى. بۇگىندە مينيسترلىك «Digital Justice» – تسيفرلىق ادىلەت جوبالارىنىڭ پورتفەلىن ىسكە اسىرىپ جاتىر. تاياۋدا وتكەن «Digital bridge 2023» فورۋمىندا ادىلەت مينيسترلىگى مەملەكەت باسشىسى مەن پرەمەر-مينيسترگە «تسيفرلىق نوتاريات» جوباسىن تانىستىردى. ىسكە قوسىلعان ساتتەن باستاپ 20 مىڭنان اسا سەنىمحات راستالدى. بۇعان 4 800 نوتاريۋس جۇمىلدىرىلدى. بۇل قىزمەت تەك وسى جىلدىڭ 25 قىركۇيەگىنەن باستاپ ەنگىزىلگەنىن ەسكەرسەك, وسى ارالىقتا ەرلى-زايىپتىلاردىڭ 609 ونلاين كەلىسىمى راستالدى. بۇگىندە مينيسترلىك م ۇلىك يەلەرى بىرلەستىگىن (ميب) قۇرۋ جانە ونىڭ قىزمەتى شەڭبەرىندە ەلەكتروندىق داۋىس بەرۋ بويىنشا قاناتقاقتى جوباعا باستاماشىلىق جاسادى. بۇعان دەيىن ميب-ءىن تىركەۋ نەمەسە ونىڭ توراعاسىن اۋىستىرۋ ءۇشىن بىزگە داۋىس بەرۋ حاتتامالارى, ءتيىستى وتىنىشتەر مەن حابارلامالار جىبەرىلەتىن ەدى. داۋىس بەرۋ ۇردىسىندەگى زاڭ بۇزۋشىلىق پەن جينالىس حاتتامالارىنداعى قولداردى بۇرمالاۋعا بايلانىستى داۋلى جاعدايلار ءجيى تۋىنداۋىنا بايلانىستى بۇل ماسەلەنى ەلەكتروندىق-تسيفرلىق قولتاڭبانى پايدالانا وتىرىپ, ەلەكتروندىق داۋىس بەرۋ راسىمىنە اۋىستىردىق. ۇدەرىس بارىسىندا بارلىق وقيعا تيىسىنشە تىركەلەدى جانە حاتتاما اۆتوماتتى تۇردە ونلاين جاسالادى, – دەدى ب.مولدابەكوۆ.
ازاماتتار ءۇشىن جاسالعان تاعى ءبىر مۇمكىندىك – «eGov mobile» قوسىمشاسى ارقىلى ونلاين فورماتتا كەڭەس الۋ. ياعني پلاتفورمادا وتانداستارىمىز نوتارياتتىق ءىس-ارەكەتكە بايلانىستى كەز كەلگەن زاڭدى سۇراقتاردى قويا الادى. ايتا كەتەرلىگى, بۇل قىزمەت اقىلى. شامامەن قۇنى 1 اەك مولشەرىندە بولادى. بۇعان قوسا بورىشتىق جۇكتەمەنى ازايتۋ ءۇشىن اتقارۋشىلىق قۇجاتتى اۆتوماتتى تۇردە قوزعاۋ جانە بورىشكەرگە حابارلاما جىبەرۋ بويىنشا ارنايى روبوت ازىرلەنگەن. بۇل سوت ورىنداۋشىنىڭ قىزمەتىنە اقى تولەۋگە جانە قوسىمشا قارجىلىق شىعىنداردى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇعان دەيىن جەكە سوت ورىنداۋشىسى اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋدى ماجبۇرلەپ ورىنداعان كەزدە بورىشكەرلەردەن نەگىزگى بورىش سوماسى جانە ءوندىرىپ الۋ سوماسىنىڭ 3%-دان 25%-عا دەيىنگى مولشەردە قوسىمشا كوميسسيا الىناتىن-دى.
– بورىشكەرلەردى ولاردىڭ تابىسىنا تەڭ-پروپورتسيونالدى اليمەنت تولەۋگە ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا «Smart Data Ukimet» پلاتفورماسىندا تالدامالىق كەيس ىسكە اسىرىلدى. تالداما ارقىلى جۇمىس بەرۋشىنىڭ جالاقىنىڭ دۇرىس ەسەپتەلۋىن تەكسەرە وتىرىپ, بورىشكەردىڭ تابىسىن ۇيىمداعى باسقا مامانداردىڭ ورتاشا جالاقىسىمەن سالىستىرۋ نەگىزىندە جۇرگىزىلەدى. بۇل تەتىك اليمەنت تولەۋ سوماسىن ازايتۋ ءۇشىن بورىشكەردىڭ تابىسىن جاسىرۋ فاكتىلەرىن انىقتاۋعا جول اشادى. سونداي-اق «اتتەستاتتاۋ رەينجينيرينگى» بار. مينيسترلىك كاسىپتىك قىزمەتتىڭ بەس سالاسىندا (جەكە سوت ورىنداۋشىلار, نوتاريۋستار, ادۆوكاتتار, سوت ساراپشىلارى جانە پاتەنتتىك سەنىم بىلدىرىلگەن وكىلدەر) اتتەستاتتاۋدى جۇزەگە اسىرادى. قولدانىستاعى ءۇردىس كومپيۋتەرلىك تەستىلەۋدەن باسقا كوميسسيالىق باعالاۋ كەزەڭىن (اڭگىمەلەسۋ), سونداي-اق كوميسسيادان قايتا ءوتۋ قاجەت بولعان جاعدايدا كوميسسيانىڭ كەزەكتى وتىرىسى 3 ايدان كەيىن وتەتىن بولادى. وسى جىلدىڭ مامىر ايىندا اتتەستاتتاۋ بويىنشا قىزمەتتەردىڭ رەينجينيرينگى وتكىزىلدى. كوميسسيالىق اڭگىمەلەسۋ كەزەڭى سيتۋاتسيالىق سۇراقتارعا اۋىستىرىلدى. بۇل اتتەستاتتاۋ ءراسىمىنىڭ اشىقتىعىن ارتتىردى. ادامي فاكتور جويىلىپ, ءبىرشاما ۋاقىت ۇنەمدەلدى. قاناتقاقتى جوبا ىسكە قوسىلعان ساتتەن باستاپ 326 ازامات اتتەستاتتاۋدان ءساتتى ءوتتى, – دەدى ادىلەت ۆيتسە-ءمينيسترى.