باسپانالى بولۋ – بۇل دا ءبىر ۇلكەن باقىت. ال سول اڭساعان شاڭىراعىڭنىڭ كىلتىن ءدال رەسپۋبليكا كۇنىندە الۋ – اسەر ۇستىنە اسەر ۇستەمەلەيتىندەي. نەگە دەسەڭىز, ۇلتىمىز ءۇشىن قاستەرلى مەيرامدا قۇتتى قونىسقا قول جەتكىزۋ كوڭىلىڭدى ودان بەتەر اسقاقتاتا تۇسەرى انىق. وسى ءساتتى كۇنى كەشە جەتىسۋلىقتار باستان كەشتى. ەڭ عاجابى, بۇل يگىلىكتى ىسكە تەك مەملەكەت قانا ەمەس, اتىمتاي ازاماتتار دا اتسالىسقان. شاتتىققا تولى شارانىڭ ءبىز دە كۋاگەرى بولدىق.
جالپى, جەتىسۋدا مەرەكە سايىن باسپانا كىلتىن تاپسىرۋ ءىس-شاراسى ءجيى ءوتىپ تۇرادى. بيىل وڭىردە 2 مىڭعا جۋىق تۇرعىن پاتەرلى بولۋعا نيەتتى. جىل سوڭىنا دەيىن ءالى تالاي تۇرعىن قونىستويىن تويلايتىن بولادى. ال كەشەگى مەرەيلى مەرەكەدە كەزەكتە تۇرعان 110 وتباسى كوپتەن كۇتكەن باسپانالارىنا قول جەتكىزدى. ناقتىلاپ ايتساق, دەمەۋشىنىڭ قارجىسىنا سالىنعان كوپقاباتتى ءۇيدىڭ جاڭا پاتەرلەرىنە تالدىقورعاندىق 60 وتباسى يە بولدى. ال اقسۋ اۋدانىندا 50 پاتەرلىك ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. ءوڭىر اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, ونىڭ قۇرىلىسىنا بيۋدجەتتەن 855 ملن تەڭگەدەن اسا قارجى بولىنگەن.
تالدىقورعان قالاسىنداعى دەمەۋشى كومپانيانىڭ قاراجاتىنا تۇرعىزىلعان 60 پاتەرلى 5 قاباتتى جاڭا ءۇي «حارەكەت» قايىرىمدىلىق قورى ارقىلى تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە تۇرعان الەۋمەتتىك وسال ساناتتاعى ازاماتتارعا بەرىلدى. ولاردىڭ قاتارىندا تولىق ەمەس جانە كوپبالالى وتباسىلار, مۇگەدەكتىگى بار ادامدار, ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار بالالاردى تاربيەلەپ وتىرعان وتباسىلار, تۇرمىسى اۋىر وتباسىلار بار. بۇل ۇيدە 3 بولمەلى – 30 جانە 2 بولمەلى 15 پاتەر بار.
جاڭا قونىس يەلەرىن رەسپۋبليكا كۇنىمەن قۇتتىقتاعان وبلىس اكىمى بەيبىت يساباەۆ بيىل وڭىردە 2000-عا جۋىق وتباسى جاڭا پاتەرگە يە بولاتىنىن, سولاردىڭ بىرقاتارى بۇگىن باسپاناسىنا كىرەتىنىن اتاپ ءوتتى. قۇرىلىستىڭ وسىنداي قارقىنىن ساقتاي وتىرىپ, 3-4 جىل ىشىندە وبلىس ورتالىعىنداعى كەزەكتى 50%-عا قىسقارتۋعا بولاتىنىن ايتتى:
«سوڭعى جىلدارى تالدىقورعاندا پاتەر ماسەلەسى وزەكتى بولدى. ءبىز قالىپتاسقان جاعدايدى جاقسارتۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالاردى قابىلدادىق. وكىنىشكە قاراي, مەملەكەتتىك قوردان بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە 15-20 جىل بويى تۇرۋ – تەك ءبىزدىڭ وبلىستا عانا ورىن الىپ وتىرعان جايت ەمەس. بۇل – ءبىزدىڭ كىنامىز, ول ءۇشىن كەشىرىم سۇرايمىن. ەندى ەلەكتروندىق كەزەكتى ەنگىزۋدىڭ ارقاسىندا ءبىز ادىلدىك پەن اشىقتىق قاعيداتىن قاتاڭ ساقتاي وتىرىپ, پاتەر ءبولۋدىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتتىك. بۇل تۋرالى پرەزيدەنت ۇنەمى ايتىپ كەلەدى. ال بۇگىن مەرەكەدە قابىلدانىپ جاتقان شارالاردىڭ ارقاسىندا حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنىڭ ىشىنەن تالدىقورعاندىق 60 وتباسى دەمەۋشى كومپانيا مەن قايىرىمدىلىق قوردىڭ قولداۋىمەن قونىستوي قۋانىشىنا كەنەلىپ وتىر. جىل باسىندا مەتسەناتتاردىڭ كومەگىمەن ءبىر 60 پاتەرلى ءۇيدى قولدانىسقا بەردىك, بۇگىن تاعى بىرەۋىن, ەكى اپتادان كەيىن 60 پاتەرلىك تاعى بىرەۋىن پايدالانۋعا بەرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. وسىلايشا, ومىرلىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنان كەزەكتە تۇرعان 180 ازامات كوپتەن كۇتكەن باسپانالارىنا دەمەۋشىلەردىڭ قولداۋىنىڭ ارقاسىندا تەگىن قول جەتكىزدى. ءۇيدى سالعان دەمەۋشى كومپانيا – «Eurotranzit Terminal» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنە جانە «حارەكەت» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ وكىلدەرىنە العىسىمدى بىلدىرەمىن. بارشاڭىزدى رەسپۋبليكا كۇنىمەن جانە قونىستويلارىڭىزبەن تاعى دا قۇتتىقتايمىن! شاڭىراقتارىڭىز شاتتىققا تولسىن!», دەدى ب.يساباەۆ.
وبلىس باسشىسى جاڭا ءۇيدىڭ جانىندا بالالار الاڭىن ورنالاستىرۋعا ارنالعان ورىن بار ەكەنى, ونى كەلەسى جىلى سالۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن دا تىلگە تيەك ەتتى.
«Eurotranzit Terminal» جشس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى سەرگەي گورديەنكو تۇرعىندارعا قۇتتىقتاۋ تىلەگىن ءبىلدىردى: ء«بىزدىڭ كومپانيا الەۋمەتتىك ماڭىزدى جوبالارعا ۇنەمى قاتىسادى. تالدىقورعان قالاسىنىڭ اكىمدىگىمەن جاسالعان مەموراندۋمعا سايكەس 60 پاتەرلىك ءۇي سالىپ, بۇل ءۇي بۇگىن كەزەكتە تۇرعاندارعا تەگىن بەرىلىپ وتىر. تۇرعىن ءۇي دەگەن – جاي عانا قابىرعادان, توبەدەن, شاتىردان تۇراتىن عيمارات ەمەس, بۇل – كومەككە مۇقتاج وتباسىلار ءۇشىن ءۇمىت شىراعى, قۇتتى قونىس», دەدى ول.
قور وكىلدەرىنىڭ اتىنان ونىڭ قۇرىلتايشىلارىنىڭ ءبىرى ماديار سەرىكباەۆ ءسوز الدى. قوردىڭ جۇمىسىنا توقتالعان ول 6 جىل ىشىندە قور مۇقتاج جاندارعا 1 000-نان اسا پاتەر بەرگەنىن ايتتى: «قۋانىشىمدى سوزبەن ايتىپ جەتكىزە المايمىن. بۇگىن تاعى 60 وتباسىنىڭ شەكسىز قۋانىشىنا كۋا بولىپ وتىرمىز. جەتىسۋ وبلىسىندا ءبىزدىڭ قولداۋىمىزبەن وسى الپىس وتباسىن قوسقاندا بارلىعى 182 وتباسى جاڭا قونىسقا كىردى», دەدى ول.
باسپاناعا قول جەتكىزگەندەردىڭ ءبىرى – جەتى بالا تاربيەلەپ وتىرعان ءاليا تازابەكوۆا. ول وسىدان 12 جىل بۇرىن تۇرعىن ءۇي كەزەگىنە تۇرعان:
«بۇگىن مەرەكەدە ءۇش بولمەلى پاتەردىڭ كىلتتەرىن قولىما الدىم. بۇل – ءبىزدىڭ ۇلكەن وتباسىمىز ءۇشىن ەڭ باقىتتى كۇندەردىڭ ءبىرى. ۇلكەن قىزىم – 18 جاستا, كەنجە ۇلىم – نەبارى 5 ايلىق. ۇيلەنگەنىمىزگە 20 جىل بولدى. ءوزىمنىڭ ماماندىعىم – اسپاز. كۇيەۋىم جۇمىس ىستەيدى. ءۇي ساتىپ الۋعا مۇمكىندىگىمىز جوق. جالدامالى پاتەردىڭ بىرىنەن-بىرىنە كوشىپ جۇرۋدەن شارشادىق, ءارى قيىن, ءارى قىمبات. بۇگىن كوپتەن كۇتكەن قۋانىشتى ءساتىمىز تۋدى. شىن جۇرەكتەن ريزامىز», دەيدى جاڭا قونىس يەسى.
تاعى ءبىر تۇرعىن ريزاشىلىق كەيىپپەن ىزگى تىلەگىن ءبىلدىردى: «11 جىل كەزەكتە تۇردىق. ۇلىم مەن كەلىنىم جول اپاتىنان قازا تاپتى. ولاردىڭ قىزى, نەمەرەم اياندى ءوزىم تاربيەلەدىم. ونىڭ ءبىرىنشى توپ مۇگەدەكتىگى بار, وتە قيىن, وعان تۇراقتى كۇتىم كەرەك. قازىر ونىڭ جەكە پاتەرى بار. ەندى ەكەۋمىزگە دە الدەقايدا جەڭىل بولادى, جىلى, جايلى قونىستا تۇراتىن بولدىق», دەيدى كۇلاش اپاي.
اتاپ وتسەك, كەشە اقسۋ اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى دا مەرەكەلىك قونىستويىن اتاپ ءوتتى. كەزەكتە تۇرعاندارعا 50 پاتەردىڭ كىلتى بەرىلدى. ولاردىڭ اراسىندا جەتىم بالالار, كوپبالالى جانە تولىق ەمەس وتباسىلار, مۇگەدەك ادامدار, اپاتتى ۇيلەردە تۇراتىن وتباسىلار جانە ت.ب. بار.
ايتا كەتەيىك, جانسۇگىروۆ اۋىلىنداعى بۇل جالگەرلىك كوپپاتەرلى ءۇيدى سالۋعا بيۋدجەتتەن 855 ملن 709 مىڭ تەڭگە بولىنگەن. تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن «ريتم ستروي» جشس وتكەن جىلدىڭ ماۋسىم ايىنان باستاپ جۇرگىزدى.
جىل باسىنان بەرى جەتىسۋ وبلىسىندا ءارتۇرلى قارجىلاندىرۋ كوزدەرى ەسەبىنەن 198,4 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇل رەتتە 1 100-گە جۋىق وتباسى, ونىڭ ىشىندە 145 كوپبالالى جانە 158 از قامتىلعان وتباسى جاڭا قونىسقا يە بولدى.
جەتىسۋ وبلىسى