شىنى كەرەك, جاڭادان سالىنعان جولداردا كەزدەسەتىن كەمشىلىك از ەمەس. ساپالى جول سالۋ ماقساتىندا قىرۋار قارجى ءبولىنىپ جاتقانىنا قاراماستان, كەيدە بارماق باستى, كوز قىستى ارەكەتتىڭ كورىنىسى بايقالىپ تۇرادى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, جاڭا جولداردىڭ باسىم بولىگىنىڭ ساپاسىنا زەر سالساڭىز, لاجسىز كۇرسىنەسىز.
كەيدە جول قۇرىلىسىنا جاۋاپتىلار جول سالۋدى قارجىعا قول سالۋ دەپ تۇسىنەتىندەي كورىنەتىنى بەلگىلى. ساپالى جول سالۋ جۇمىستارى مەملەكەت باسشىسىنىڭ دا نازارىنان تىس قالعان جوق. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ «ادىلەتتى قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق باعدارى» اتتى قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا جول سالۋ جۇمىسىنا قاداعالاۋدى كۇشەيتۋدى شەگەلەپ تاپسىردى. ءتىپتى پرەزيدەنت ەلدەگى جولداردىڭ جايى جۇرتتىڭ جۇيكەسىن شىمىرلاتاتىنىن دا قاداپ ايتتى. شىنىندا دا, جول قۇرىلىسىنداعى جۇمىستاردى جۇيەلەۋدىڭ ماڭىزى زور.
«اۆتوكولىك جولدارىنىڭ قۇرىلىسىنا قاتىستى ماسەلەلەر شەشىمىن تابۋعا ءتيىس. قازىر ونىڭ ساپاسى سىن كوتەرمەيدى. ءتيىستى جۇمىستار ۋاقتىلى جانە ساپالى جاسالمايدى. جەمقورلىق بەلەڭ الىپ تۇر, باسەكە دە جوقتىڭ قاسى. مۇنىڭ ءبارى – وسى سالادا تامىر جايعان كەمشىلىكتەر. سوندىقتان جىل سوڭىنا دەيىن ناقتى شارالار قابىلداۋ قاجەت. مىندەتىن ادال اتقارماعان كومپانيالار زاڭ بويىنشا جاۋاپقا تارتىلادى. بۇل ماسەلەگە باسا نازار اۋدارامىن. باقىلاۋدى كۇشەيتىپ, جاڭا نورماتيۆتىك قۇجاتتار قابىلداۋ كەرەك», دەگەن پرەزيدەنت ءسوزىنىڭ جانى بار.
مەملەكەتىمىزدە جول سالۋ, قايتا قۇرۋ, جوندەۋ جانە كۇتىپ ۇستاۋ, سونداي-اق جول اكتيۆتەرىن باسقارۋ سالاسىنداعى جۇمىستار مەن ماتەريالداردىڭ ساپاسىن سارالاۋ ىستەرى «جول اكتيۆتەرى ۇلتتىق ساپا ورتالىعىنىڭ» نەگىزگى مىندەتى رەتىندە بەلگىلەنگەن.
كاسىپورىننىڭ وڭىرلىك فيليالى جىل ىشىندە از جۇمىس اتقارماعانى انىق. ساپا جانە ەسەپ ءبولىمىنىڭ ينجەنەرى تويشىباي الياحمەتوۆ كەلتىرگەن دەرەككە جۇگىنسەك, «جول اكتيۆتەرى ۇلتتىق ساپا ورتالىعىنىڭ» جامبىل وبلىستىق فيليالى از ۋاقىت ىشىندە 211 نىسانعا ارنايى ات باسىن بۇرىپ, 431 رەت ىسساپارمەن بارعان ەكەن. ناتيجەسىندە, جول قۇرىلىسىنا قاجەتتى ماتەريالداردان 1253 دانا ۇلگى الىنعان. البەتتە, از ەمەس, بىراق ساپا جاعى ءماز ەمەس بولىپ تۇر. نەگە دەيسىز عوي؟ سىناقتان وتكىزىلگەن 123 دانا ماتەريالدىڭ تالاپقا ساي كەلمەيتىنى ناقتىلانىپتى. بۇل ماسەلە كىمدى دە بولسىن ويلاندىرسا كەرەك-ءتى.
«ماماندار انىقتاعان كەمشىلىكتەر بويىنشا تاپسىرىس بەرۋشى تاراپ پەن مەردىگەر ۇيىمدارعا ءتيىستى حاتتار جولداندى. مەردىگەر كومپانيالار جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن سەزىنىپ, جۇمىستىڭ ساپالى اتقارىلۋىنا دەن قويسا دەگەن تىلەك كوكەيدە اتويلاپ تۇر. اسىرەسە اسفالت-بەتون جابىندىسىن ورناتۋ تەحنولوگياسىنا ايرىقشا نازار اۋدارسا دەيمىز. ساپاسىز سالىنعان جول تالاي وقيعانىڭ سەبەبىنە اينالۋى ىقتيمال ەكەنىن ەستەن شىعارماعان ابزال. وكىنىشكە قاراي, بۇگىندە ەل ىشىندەگى تاس جولداردىڭ ساپاسى سىن كوتەرمەي تۇر. بۇل ماسەلەگە مەملەكەت باسشىسى دا ايرىقشا دەن قويعانى بارشامىزعا ءمالىم. الداعى ۋاقىتتا مەردىگەرلەردىڭ جۇمىسىنا باقىلاۋدى كۇشەيتۋ كەرەك سەكىلدى. سوندا عانا ءتيىستى جۇمىستار لايىقتى دەڭگەيدە اتقارىلماق», دەيدى ت. الياحمەتوۆ ماسەلەنىڭ مانىسىنە ءۇڭىلىپ.
باسقانى بىلاي قويعاندا, جول سالۋ جۇمىستارىنا ميللياردتاعان قاراجات قاراستىرىلاتىنى انىق. قىرۋار قارجى جۇمسالسا دا, جول ماسەلەسى ءالى كۇنگە دەيىن شەشىمىن تاپپاي تۇرعانى اقيقات. اقىلى جولعا اقشا تولەپ جۇرگەن اقىلدى كولىك جۇرگىزۋشىلەرىنىڭ دە ايتارى از ەمەس. حالىقتان تۇسكەن سالىق ەسەبىنەن سالىنعان جولدىڭ ساپالى بولعانىن قالايدى ولار. الايدا سالادا قالىپتاسقان ولقىلىق تىيىلار ەمەس. بۇل ماسەلەنى كىم, قالاي شەشەدى؟ الدە جابۋلى قازان جابۋلى كۇيىندە قالا بەرە مە؟
«جول اكتيۆتەرى ۇلتتىق ساپا ورتالىعى» وڭىرلىك فيليالىنىڭ قىزمەتكەرلەرى بيىلعى جىلدىڭ 9 ايىندا 309 نىسانعا 559 رەت ىسساپارمەن ارنايى بارعان. جۇمىس ۇدەرىسىندە جول-قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ 1736 داناسىنان ۇلگى الىنىپ, ونىڭ 266-سى نورماتيۆتىك تالاپتارعا ساي كەلمەيتىنىن انىقتاعان. جۇرگىزىلگەن جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە ءتيىستى تاراپتارعا 121 حات جولداپتى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, جۇمىس ۇدەرىسى بارىسىندا اسفالت-بەتون جامىلعىسىن ءتيىستى دەڭگەيدە تىعىزداماۋ ماسەلەسى كوزگە ۇرىپ تۇر ەكەن.
وڭىرلىك فيليالداعى ماماندار ومىرلىك ماسەلەنى العا تارتىپ وتىرعانى تۇسىنىكتى. قىسقاسى, وسى قۇرىلىسقا جاۋاپتى بارلىق تاراپ جول سالۋدى قارجىعا قول سالۋمەن شاتاستىرماۋى كەرەك. سوندا عانا پرەزيدەنت تاپسىرماسى تولىقتاي ورىندالماق.
جامبىل وبلىسى