اتىراۋ وبلىسىندا قۇپياسى اشىلماعان ەجەلگى قورعاندار از ەمەس. كونە تاريحتىڭ قۇپياسىن بۇككەن مۇنداي نىساندار قىزىلقوعا اۋدانىندا دا بار. بىراق وسى كەزگە دەيىن تولىق زەرتتەلمەي كەلگەن.
وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى مۇحامبەتقالي كيپيەۆتىڭ ايتۋىنشا, قاراباۋ اۋىلىنان 8 شاقىرىم جەردە «قاراقۇدىق-1», «قاراقۇدىق-2» قورعاندارى بار. بيىل مۋزەي جانىنان ارنايى قۇرىلعان ەكسپەديتسيا مۇشەلەرى اتالعان قورعاندارعا قازبا جۇمىسىن جۇرگىزگەن.
– ارحەولوگيالىق قازبا كەزىندە قوس قورعاندا ەرتە تەمىر داۋىرىنە جاتاتىن جەرلەۋ ورنى بار ەكەنى انىقتالدى. تونالماعان جەرلەۋ ورىندارىنان ەكى ايەل مەن ءبىر ەر ادامنىڭ مۇردەسى تابىلدى. جەرلەۋ ورىندارى ءبىزدىڭ زامانىمىزعا دەيىنگى V عاسىرعا سايكەس كەلەدى. ويتكەنى ءبىر مۇردەنىڭ جانىنان ءۇش التىن بىلەزىك, ەكى التىن ساقينا مەن سىرعا, كۇمىس القا جانە جەبە, ال ەكىنشى قابىردەن بال اشۋعا قاجەتتى زاتتار مەن قۇربان شالۋعا ارنالعان قۇرباندىق تاسى شىقتى. ال شامامەن 2,5 مىڭ جىل بۇرىن ءومىر سۇرگەن ەر ادام جەرلەنگەن قابىردەن قانجار, نايزا, قايراق, ەر توقىمنىڭ تىرەۋىشى, 100-گە جۋىق جەبە مەن سىنعان قازاننىڭ قالدىعى تابىلىپ وتىر, – دەيدى مۇحامبەتقالي كيپيەۆ.
ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, مۋزەي ەكسپەديتسياسى الداعى ۋاقىتتا قىزىلقوعا اۋدانىندا تاعى ءبىر قورعانعا زەرتتەۋ جۇرگىزەدى. بۇل – قاراباۋ قورعانى.
– اتىراۋ وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى بيىل ناۋرىز ايىندا جاڭا ليتسەنزياعا يە بولدى. ادەتتە ەجەلگى قورعانداردىڭ دەنىن التىن ىزدەۋشىلەر مەن تايپالار تونايدى. مۇنداي ارەكەت «قاراقۇدىق-1» قورعانىنان دا بايقالدى. قازبا جۇمىستارى كەزىندە قورعاننان شاشىلعان باس سۇيەكتەرى مەن التىن اشەكەيلەر تابىلعان ەدى. ادامنىڭ باس سۇيەكتەرى بۇگىنگى كۇنگە دەيىن جەتكەنىمەن, ساقتالۋى وتە ناشار. بۇل قورعانداردىڭ ءبارى الدىن الا زەرتتەۋ جۇمىستارىنا قاراعاندا, ءبىزدىڭ ەرامىزعا دەيىنگى بەس عاسىردى قامتيدى, – دەدى مۇحامبەتقالي كيپيەۆ.
مۋزەيدىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى, ارحەولوگ عالامات بازارباەۆتىڭ پىكىرىنشە, قورعانداردان تابىلعان تەمىر بۇيىمدار ساۋدا-ساتتىق كەرۋەندەرىنەن قالعان بولۋى مۇمكىن. قورعانداردا جەرلەنگەن ادامداردىڭ جاسىن, كىم بولعانىن انىقتاۋ ءۇشىن سۇيەكتەرىن الماتى قالاسىنداعى انتروپولوگيا ينستيتۋتىنا جىبەرۋ كوزدەلىپ وتىر. «بۇل ءوڭىردى تەك مۇنايىمەن عانا تانىمال دەۋگە بولمايدى. مۇندا 1 700-گە جۋىق تاريحي-مادەني ورىن بار. ونىڭ 700-گە جۋىعى قىزىلقوعا اۋدانىنداعى قاراباۋ اۋىلىنىڭ ماڭىندا ەكەنى انىقتالدى. دەمەك, بۇل اۋىلدىڭ كونە تاريحتان سىر شەرتەر جادىگەرلەر تابىلارى انىق. سونداي تاريحي ورىندارعا ارحەولوگيالىق زەرتتەۋ جالعاسىن تابادى», دەيدى ع.بازارباەۆ.
اتىراۋ وبلىسى