سايلاۋشىلار سەنىمى اقتالدى ما؟

سودان بەرى ەكى ايعا جۋىقتاعان ۋاقىت ارالىعىندا اكىم وزىنە جۇكتەلگەن مىندەتتى جەتە سەزىنىپ, سايلاۋالدى باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا بىلەك سىبانا كىرىسىپ كەتكەن. نۇرجان مارات ۇلى بۇگىندە 8,5 مىڭ حال­قى بار قاراكەمەر اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا, تۇر­مىس-تىرشىلىگىنىڭ جاقسارۋىنا جاستىق جىگەرى مەن ءبىلىم-بىلىگىن جۇمىلدىرىپ جاتىر.

«تۋعان اۋىلىمنىڭ گۇلدەنىپ, الەۋ­مەتتىك احۋالىنىڭ جاقسارۋىنا اتسالى­سۋ­دى ازاماتتىق پارىزىم دەپ بىلەمىن. پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ جاستارعا زور سەنىم ارتىپ وتىر. سوعان لايىق جۇمىس ىستەۋگە ءتيىسپىز. «كەلىسىپ پىشكەن تون – كەلتە بولماس» دەگەندەي, اۋىلدىڭ جاي-جاپسارىن, كەم-كەتىگىن قالپىنا كەلتىرۋدە كوپتى كورگەن اقسا­قال­دارمەن, ەڭبەك ارداگەرلەرىمەن, كاسىپكەرلەرمەن كەڭەسىپ, بىرلەسە جۇ­مىستار جاساۋدامىز. ىرگەسى ەرتەدە قالانىپ, تاريحى تاسقا باسىلعان اۋى­لىمىزدا اتقا­رى­لار جۇمىس از ەمەس. اۋىلدىڭ اكىمى اتانعالى بەرگى ءبىر جارىم اي ىشىندە قاراكەمەردە جارىلعان كارىز جۇيەسىن قايتا قالپىنا كەلتىرىپ, ىسكە قوستىق. ءبىر شاقىرىمدىق ەلەكتر جەلىلەرى مەن باعاندارى اۋىستىرىلدى. تالدىبۇلاق پەن ساتاي اۋىلدارىنا جارىقتاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. قىركۇيەك ايىنان اۋىلىمىزدىڭ رۋحاني وشاعى – مادەنيەت ۇيىنە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى باس­تالدى. سونداي-اق قارتتار كۇنىنە وراي 30 وتباسىنا الەۋمەتتىك كومەك كورسەتىلدى. اۋى­لىمىزدا ەكىقاباتتى 15 ءۇي بار. سو­لاردى الداعى جىلدارى ورتالىق­تان­دى­رىلعان جىلىتۋ جۇيەسىنە قوسۋ ءۇشىن بلوكتى-مودۋلدىك قازاندىق ورناتۋعا جو­بالىق-سمەتالىق قۇجاتقا بيۋدجەتتىك ءوتىنىم بەرىلدى», – دەگەن نۇرجان اقانوۆ الداعى جوسپارلارىن دا جىپكە تىزگەندەي ەتىپ جەتكىزدى.

العاشقى ەڭبەك جولىن اۋداندىق «حالىققا قىزمەت ەتۋ ورتالىعىندا» مامان بولىپ باستاعان ول, كەيىن ءبولىم ينسپەكتورى, باس مامان, 2019 جىلى اۋداندىق «حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى» ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىنە تاعايىندالعان. وسى­لاي­شا, حالىقپەن جۇمىس ىستەۋدىڭ قىر-سىرىنا قانىققان ن.اقانوۆ اۋىلدىق وكرۋگتىڭ ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋ ماقساتىندا الداعى جىلعا كوشەلەردى جارىقتاندىرۋعا, اسفالتتاۋعا, 90 پا­يىز توزىعى جەتكەن اۋىزسۋ جۇيەلەرىن جاڭارتۋعا بيۋدجەتتىك ءوتىنىم بەرۋدى جوس­پارلاپ وتىر. اۋىلدى كوگىل­دىر وتىنمەن قامتاماسىز ەتۋ – باستى مىندەت.

وكرۋگ ورتالىعى قاراكەمەردە ۇلتتىق ۇلاننىڭ 6654 اسكەري ءبولىمى بار. ونداعى اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ 80 پايىزعا جۋىعى – اۋىل تۇرعىندارى. سونىمەن قاتار اۋىل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا «تورە جايلاۋ» شارۋا قوجالىعى مەن الەمگە تانىمال «Arba Wine» شاراپ زاۋىتىنىڭ شاپاعاتى تيۋدە. بۇعان قوسا, وكرۋگتە 30-عا جۋىق جەكە كاسىپكەر مەن شاعىن جانە ورتا بيزنەس كەڭ قانات جايىپ, تىنىس-تىرشىلىگىن تۇرلەندىرۋدە.

قاراكەمەر اۋىلىندا سالىنعانىنا 60 جىلدان اسقان پوشتا تورابىنىڭ بۇگىنگى كورىنىسى كوڭىل كونشىتپەيدى. تۇر­عىنداردىڭ پوشتا عيماراتىن جاڭادان سالۋدى سۇراپ جۇرگەندەرىنە بىرنەشە جىلدىڭ ءجۇزى بولعان. اۋىلدىق پوشتا مەن ۋچاسكەلىك پۋنكت جەكەمەنشىك عي­ما­رات­تىڭ 2 بولمەسىن جالعا الىپ وتىرعان جايى بار. جاڭا اكىم جاۋىر بولعان وسى ماسەلەلەردىڭ تۇبەگەيلى شەشىم تابۋىنا ءوزى مۇرىندىق بولماق. بۇگىندە جەر ۋچاسكەسى ءبولىنىپ, كەلەر جىلى ۋچاسكەلىك پۋنكتىڭ قۇرىلىسى باستالادى دەگەن سەنىمدە.

ال اۋىلدىق وكرۋگتىڭ ساتاي اۋى­لىندا جاڭا قۇرىلىس بوي كوتەرىپ, قو­نىس­تانۋشىلار قاتارى جىلدان جىل­عا كوبەيىپ كەلەدى. بۇل اۋىلدىڭ 350-گە جۋىق وقۋشىسى بىرنەشە جىل بويى قارا­كە­مەردەگى قۇدايبەرگەن ورىم­بەتوۆ اتىن­دا­عى ورتا مەكتەپكە تاسىمال­دا­نىپ وقى­تى­لادى. وزەكتى ماسەلە ەسكەرۋسىز قال­ماي, «جايلى مەكتەپ» باع­دار­لا­ما­سى بويىنشا 900 ورىندىق مەك­تەپ­تىڭ قۇرىلىسى باستالىپتى. اۋىل تۇر­عىن­دارى ءۇشىن اسا ماڭىزدى نىسان قۇ­رىلىسى 2024 جىل­دىڭ جەلتوقسان ايىندا اياقتالادى دەپ جوسپارلانعان.

وكرۋگكە قاراستى تالدىبۇلاق اۋى­لىن­­داعى فەلدشەرلىك اكۋشەرلىك پۋنكت ما­ماندارى دا تۇرعىن ءۇيدى جالعا الىپ, جالپاق جۇرتقا مەديتسينالىق قىز­مەت كورسەتىپ وتىر. تالبۇلاقتىقتاردىڭ تاعى ءبىر پروبلەماسى – سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيە­سى­نىڭ 80 پايىزىنىڭ توزىعى جەتكەن. 1986 جىلى سالىنعان سۋ قۇبىرىنىڭ جالپى ۇزىندىعى 13 شاقىرىمدى قۇرايدى. سۋ قۇبىرىن جوندەۋ ءۇشىن ءوتىنىم بەرىلگەن. بۇدان وزگە قىسقى وتىن-سۋ قامى, قاڭعىباس يتتەردى اۋلاۋ, كۇزگى سانيتارلىق تازالىق جۇمىستارى دا اكىم نازارىندا.

اۋىل حالقىنىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ جولىنداعى تولعاۋى توقسان ماسەلەلەر­دىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋدى دىتتەگەن نۇرجان مارات ۇلىنىڭ الداعى اتقارار شارۋاسى­نىڭ از ەمەستىگى ايقىن. سونداي-اق ول, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ مەملەكەتتىك باع­دار­لا­ما­لار بويىنشا كاسىپ اشىپ, شا­عىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا دەن قويۋ قاجەتتىگىن قۇ­لاقتاندىرۋدى ۇمىت قالدىرمايدى. سەبەبى جىل سوڭىندا جوعارىدا اتالعان اسكەري ءبولىم «كوشەدى» دەگەندى ەستىگەن جۇرت «جۇمىسسىز قالامىز با؟» دەپ الاڭ­داۋلى.

دەسە دە, ەڭبەكپەن نان تاۋىپ, ىرىزعى-نەسىبەسىن مولايتىپ وتىرعان اۋىلدا مادەنيەتتىڭ وتى مازداپ, جاستاردى رۋحاني بايىتۋ جولىنداعى جۇمىستار جاندانا تۇسكەن. اۋىلدىق مادەنيەت ۇيىندە «قاراكەمەر» بالالار تەاترى, «ۇكى» بي ءانسامبلى, «قاراكەمەر» ۆوكالدى ءانسامبلى تۇراقتى جۇمىس ىستەسە, ونىڭ قاتارى بيىل توقتاسىن ابلەزوۆ اتىنداعى جىر-تەرمە ورتالىعىمەن تولىققان. اۋىل اكىمى مادەنيەت پەن رۋحانياتتىڭ جالا­ۋىن كوتەرىپ جۇرگەن ونەر جاناشىرلارىنا قولداۋ ءبىلدىرىپ, ءورىسىن كەڭەيتۋگە ءجىتى كوڭىل بولەتىندىگىن تىلگە تيەك ەتتى.

مال مەن ءجۇزىم شارۋاشىلىعىن دا­مىتۋدىڭ وزىق ۇلگىسىنە اينالعان قارا­كەمەر اۋىلى كەڭەس وداعىنىڭ باتىر­لارى راقىمجان توقاتاەۆ, قاشاعان جا­مانعاراەۆتىڭ ەسىمدەرىمەن تىعىز باي­لانىستى. قوس باتىردىڭ ءمۇسىنى قاتار قويىلىپ, ورتاسىنداعى ەسكەرتكىش تاقتاعا ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاتىسقان مايدانگەرلەر ءتىزىمى جازىلعان ەكەن. سول تىزىمدە ءتورتىنشى تۇرعان امانباي ۇلى ىبىرايىم اتاسىنىڭ جولىن قۋىپ, حالىققا قالتقىسىز قىزمەت ەتۋگە نۇرجان اقانوۆ تا ۋادە ەتكەن.

الماتى وبلىسى