ەكونوميكالىق مۇمكىندىك, ورتاق الەۋەت

قازاق دەلەگاتسياسى ءوز جۇمىسىن ءماجىلىس سپيكەرىنىڭ كورەيا رەسپۋبلي­كا­سىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى حان دوك سۋ­مەن كەزدەسۋىنەن باستادى. ەرلان قوشانوۆ قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2021 جىلى كورەياعا مەملەكەتتىك ساپارى ەكى ەل اراسىنداعى كەڭەيتىلگەن ستراتەگيالىق ارىپتەستىككە جول اشقانىن اتاپ ءوتتى. بۇگىندە كورەيا قازاقستان ەكونوميكاسىنداعى ەڭ ءىرى التى ينۆەستوردىڭ قاتارىندا.

«جۋىردا پرەزيدەنتىمىز حالىققا جولداۋىن جاريالادى. ول ەل ەكونوميكاسىن جاڭا مودەلگە كوشىرۋ تۋرالى مىندەت قويدى. ءوندىرىس, ەنەرگەتيكا, بانك پەن IT سەكتورىن دامىتۋعا باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. كورەيا وسى سالالاردا الەمدىك كوشباسشى ەل جانە بىزگە سىزدەردىڭ تاجىريبەلەرىڭىز قىزىقتى. مۇنىڭ ءبارى قازاقستان مەن كورەي ىنتىماقتاستىعىن نىعايتۋ ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشادى», دەدى ءماجىلىس توراعاسى.

ساپار اياسىندا ەرلان قوشانوۆ كورەيا رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى كيم چجين پحيومەن كەزدەستى. ءماجىلىس سپيكەرى ارىپتەسىنە ەلىمىزدەگى ساياسي جانە ەكونوميكالىق وزگەرىستەر تۋرالى مالىمەت بەرىپ, كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردىڭ ناتيجەسىندە پارلا­مەنتتىڭ ءرولى كۇشەيگەنىن ايتتى. ء«بىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ پارلامەنتتەرى اراسىندا بەرىك سەرىكتەستىك قاتىناس ورناعان. پارلامەنتتىك دوستىق توپتارى بەلسەنە جۇمىس ىستەپ جاتىر. كوميتەتتەر دەڭگەيىندە سىندارلى ديالوگ پەن زاڭ شىعارۋ سالاسىندا تاجىريبە الماسۋ ارتا ءتۇستى», دەدى ءماجىلىس سپيكەرى.

ەلگە ساپارى كەزىندە قازاقستان دەلەگاتسياسى «Samsung Electronics» كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى پاك سۋنگ حيمەن كەزدەستى. كەزدەسۋ بارىسىندا كومپانيانىڭ ەلىمىزدەگى قازىرگى جانە الداعى اۋقىمدى جوبالارى تالقىلاندى. سونداي-اق ەرلان قوشانوۆ سەۋل ۇلتتىق عىلىمي-تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە بولىپ, جاقىن ارادا وقۋ ورنىنىڭ فيليالىن قىزىلورداداعى قورقىت اتا ۋنيۆەرسيتەتىندە اشۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن ايتتى. سەۋل تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە وقيتىن قازاقستاندىق ستۋدەنتتەرمەن دە كەزدەسۋ ءوتتى.

پالاتا توراعاسى سونداي-اق ەرلان قوشانوۆ باستاعان ءماجىلىس دەپۋتات­تارى ورتالىق ازيا ەلدەرى مەن كورەيا رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى ىنتىماق­تاستىق ماسەلەلەرى جونىندەگى پارلامەنت سپيكەرلەرىنىڭ I كەڭەسىنە قاتىستى. ءىس-شارادا قازاقستان, كورەيا, قىرعىزستان, تاجىكستان, تۇرىكمەنستان جانە وزبەك­ستان پارلامەنتتەرىنىڭ سپيكەرلەرى ءسوز سويلەدى.

ەرلان قوشانوۆ قازاقستان دەلەگا­تسياسىنىڭ اتىنان كورەيا رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى كيم چجين پحيوگە ءسامميتتى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرعانى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى. ول ورتالىق ازيا ەلدەرىمەن جان-جاقتى ىقپالداستىقتى ارتتىرۋ جانە ءوڭىردىڭ الەۋەتىن نىعايتۋ ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياساتتاعى باسىم باعىتىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ الداعى ونجىلدىق ورتالىق ازيا ءوڭىرى ءۇشىن ماڭىزدى كەزەڭگە اينالادى دەپ سانايدى. بۇل رەتتە بىزگە ءوز ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەرىمىزدى, ورتاق الەۋەتىمىزدى بارىنشا پايدالانۋ وتە ماڭىزدى», دەدى ەرلان قوشانوۆ.

كەزدەسۋدىڭ نەگىزگى وتىرىسى ور­تالىق ازيا ەلدەرى مەن كورەيا اراسىن­داعى وڭىرلىك ىنتىماقتاستىقتىڭ باسىمدىقتارىنا ارنالدى. ءماجىلىس سپيكەرى وڭىردەگى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ باستى ماسەلەنىڭ ءبىرى ەكەنىنە نازار اۋدارىپ, قازاقستان پارلامەنتشىلەرى ايماقتاعى تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا بار كۇش-جىگەرىن سالىپ جاتقانىن ايتتى. «ىنتىماقتاستىعىمىزدىڭ وزەك­تى ماسەلەلەرى قاتارىندا كليماتتىڭ وزگەرۋىنە قارسى كۇرەس, قورشاعان ورتا مەن بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋ, سۋ رەسۋرستارىن, سونىڭ ىشىندە ترانسشە­كارا­لىق رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋ مەن قورعاۋ بولۋعا ءتيىس», دەدى ەرلان قوشانوۆ.

ءماجىلىس توراعاسى قازىردىڭ وزىندە ورتالىق ازيا تۇرعىندارى ارال تەڭىزىنىڭ ەكولوگيالىق اپاتىنىڭ, مۇزدىقتاردىڭ ەرۋى جانە جەردىڭ توزۋىنىڭ تەرىس اسەرىن سەزىنىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. وسى ورايدا ەرلان قوشانوۆ كورەيلىك جەتەكشى ماماندارمەن تاجىريبە الماسۋعا شاقىردى. تالقىلاۋ ارناۋلى ەكى سەسسيادا ءارى قاراي جالعاسىن تاپتى. قاتىسۋشىلار ورتالىق ازيا مەن كورەيا رەسپۋبليكاسى اراسىن­داعى ۇزدىكسىز وڭىرلىك ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ مۇمكىندىكتەرى مەن تسيفرلىق ترانسفورماتسيا سالاسىنداعى قارىم-قاتىناس تۋرالى پىكىر الماستى.

ءماجىلىس سپيكەرى ەلىمىزدىڭ مەملە­كەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن جۋىر­داعى جولداۋىندا ايتىلعان جاڭا ەكونوميكالىق مودەلدى ىسكە اسىرۋعا كىرىسكەنىن اتاپ ءوتتى. مۇندا ەلىمىز كورەيا رەسپۋبليكاسىمەن يننوۆاتسيا, جاسىل تەحنولوگيالار, ەنەرگەتيكا, ونەركاسىپتىك ءوندىرىس, IT جانە بانك سەكتورىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ زور پەرسپەكتيۆالارىن اڭعارىپ وتىر. ءسوز سوڭىندا ەرلان قوشانوۆ قازىرگى ۋاقىتتا ورتالىق ازيا وڭىرىندە ەكونوميكا, ساياسات جانە مادەني بايلانىستار قارقىندى دامىپ جاتقانىنا نازار اۋداردى. مۇنىڭ ءبارى كورەيا رەسپۋبليكاسىمەن وڭىرلىك ىقپالداستىقتى ارتتىرۋ ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشادى.

ءىس-شارا قورىتىندىسىندا ورتالىق ازيا ەلدەرى مەن كورەيا رەسپۋبليكاسى پارلامەنتتەرى توراعا­لارىنىڭ «بولا­شاققا باعدارلانعان ءوزارا ءتيىمدى قاتى­ناستاردى دامىتۋ» تاقىرىبىنداعى العاشقى كەزدەسۋىنىڭ بىرلەسكەن دەكلاراتسياسى قابىلداندى.