ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە «Kieli tabigat» ەكولوگيالىق اكتسياسى ۇيىمداستىرىلدى. سەنبىلىك رەسپۋبليكانىڭ ساكرالدى نىساندارى مەن ۇلتتىق تابيعي پاركتەرىنىڭ اۋماعىن قوقىستان تازالاۋعا باعىتتالعان. مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ بۇل باستاماسىن استانالىق بەلسەندىلەر دە قولدادى.
بۇكىلالەمدىك تازالىق كۇنىنە ورايلاستىرىلعان ءىس-شارا ەلوردادا ەجەلگى تۇركى عيباداتحاناسى, قىپشاق مۇراسى ورتاعاسىرلىق «بوزوق» قالاشىعى ماڭىندا ءوتتى. كەزىندە ارحەولوگ كەمەل اقىشەۆ عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەن كونە مەكەن استانادان شامامەن ون شاقىرىمنان اساتىن جەردە ورنالاسقان.
– اكتسيانىڭ ماقساتى – حالىق اراسىندا تاريحي-مادەني ورىندارداعى ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ. وسىلايشا مادەني مۇرالارىمىزدى ساقتاي وتىرىپ, جاستار ارقىلى مادەنيەت دەڭگەيىن ارتتىرۋدى كوزدەپ وتىرمىز. الدىڭعى قاتارلى ەلدەردىڭ قاتارىنا قوسىلعىمىز كەلسە, ءبىرىنشى كەزەكتە مادەنيەتىمىزدىڭ دەڭگەيىن كوتەرۋىمىز قاجەت, – دەدى مادەنيەت جانە اقپارات ۆيتسە-ءمينيسترى ەۆگەني كوچەتوۆ.
«بوزوق» قالاشىعىندا ادامداردىڭ تىرشىلىك ەتۋى وسىدان ءحىى عاسىر بۇرىن باستالعان. قازىر مۇندا «ۇلتتىق ساياباق قۇرۋ» جوباسى جۇزەگە اسىپ جاتىر.
– 15 جىل بويى ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. وسى ارحەولوگيالىق جانە لابوراتوريالىق جۇمىستاردىڭ نەگىزىندە «بوزوق» قالاشىعىنىڭ ماتەريالدارى عىلىمي اينالىمعا ەندى دەپ ايتۋعا بولادى. «بوزوقتاعى» ساياباقتىڭ اشىلۋى ەل تاريحىنىڭ ماڭىنا يە. ويتكەنى وسى كونە مەكەننىڭ تاريحى ارقىلى سولتۇستىك سارىارقا تەرريتورياسىنىڭ رۋحاني-مادەني, ساياسي-ەكونوميكالىق تۇرعىدان ورتاعاسىردىڭ كەزىندە تۇراقتى بولعانىن زەردەلەۋ بارىسىندا قانىقتىق. ۇلتتىڭ ۇپايى وسى اتا-بابادان مۇرا بولىپ قالعان دۇنيەلەر ارقىلى كورىنەدى, – دەدى «بوزوق» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني مۋزەي-قورىعىنىڭ عىلىمي حاتشىسى ايناگۇل عانيەۆا.
وسى كونەنىڭ كوزىن تازالىعىن ساقتاۋ ءۇشىن اكتسياعا قولدارىنا دوربا, تىرمالارىن ارقالاعان 200-دەن اسا بەلسەندى قاتىستى. اراسىندا ەكولوگيالىق مادەنيەتتى ناسيحاتتاپ جۇرگەن «استانا جاستارى», «اسسامبلەيا جاستارى», «قازاقستان ستۋدەنتتەر اليانسى», «جاس ۇلان» بىرىڭعاي بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر ۇيىمى, جاستار رەسۋرستىق ورتالىقتارى قاتىستى.
– بۇل ءبىزدىڭ العاشقى سەنبىلىگىمىز ەمەس. وسىنداي كيەلى جەرلەرگە, كونە مەكەندەرگە بارىپ, تابيعاتىمىزدى تازا ۇستاۋعا ۇلەسىمىزدى قوسامىز. تۇراقتى تۇردە ءار سەنبى-جەكسەنبى كۇندەرى قالا ءىشىن, ماڭىن قوقىستان تازارتۋعا, قىس مەزگىلىندە قاردان تازالاۋعا ءجيى شىعىپ تۇرامىز. «Taza álem» جوباسى اياسىندا دا قالا ىشىندەگى 20-عا جۋىق جەكە سەكتوردا تازالىق اكتسيالارىن وتكىزەمىز. وندا كوبىنەسە ارداگەرلەرىمىز, جالعىزباستى اتا-اجەلەرىمىز تۇرادى. سول ۇلكەن كىسىلەرىمىزگە قولعابىس جاسايمىز. اكتسياعا قاجەتتى قولعاپ, كۇرەك, دوربا, تاسىمالدايتىن اۆتوبۋس جانە تاعى باسقالارىن «استانا جاستارى» كمم قارجىلاندىرادى, – دەدى «استانا جاستارى» كمك مامانى ولجاس امانگەلدى.
سونداي-اق ءىس-شارادا مادەنيەت سالاسىنىڭ قايراتكەرلەرى مەن ەسترادا جۇلدىزدارى دا بولدى. كوپكە جول باستاعانداردىڭ قاتارىندا قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ءلايلا بەكنازار بار.
– تاريحي-مادەني دۇنيەلەر – كەز كەلگەن ەلدىڭ باعا جەتپەس قۇندى جادىگەرى. ال ونى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ, كەيىنگى ۇرپاققا اماناتتاۋ – پارىز. ول ءۇشىن كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ, جۇرەگى قازاق دەپ سوققان ءار ازامات وزىنەن باستاۋى كەرەك. ءارى «وتان – وتباسىنان باستالادى» دەپ بەكەر ايتىلمايدى. سەبەبى ەلدىڭ قازىرگى باعىت-باعدارى مىنا بالاقايلاردىڭ ەرتەڭى. سوندىقتان ۇرپاققا اسىل مۇرالارىمىزدىڭ قاز-قالپى ساقتالۋى ءۇشىن ەل بولىپ جۇمىستانۋىمىز كەرەك. بۇل ەكواكتسيا سول ىزگىلىكتىڭ باسى, – دەدى ول.
ەكواكتسيا اياسىندا تازالاۋ جۇمىستارى تۇركىستان وبلىسىداعى قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى, جامبىل وبلىسىنداعى ايشا ءبيبى كەسەنەسى, قىزىلوردا وبلىسىنداعى «سىعاناق» قالاشىعى, «بوزوق» قالاشىعى استانا قالاسى جانە شارىن, قارقارالى, باياناۋىل, بۋراباي, ۇلىتاۋ ۇلتتىق تابيعي پاركتەرى جانە مەموريالدى كەشەندەرىندە ءوتتى.