قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ پارلامەنتتە «ادىلەتتى قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق باعدارى» اتتى حالىققا جولداۋىن جاريالادى. مەملەكەت باسشىسى ەلدە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ساياسي رەفورمالارعا توقتالدى.
ونىڭ ايتۋىنشا, «كۇشتى پرەزيدەنت – ىقپالدى پارلامەنت – ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەت» فورمۋلاسى نىعايىپ, ادام قۇقىعىن قورعاۋ سالاسىندا ماڭىزدى قادامدار جاسالىپ, زاڭ ۇستەمدىگى مەن ادىلدىكتى قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
جولداۋدا ساياسي جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق قايتا قۇرۋعا قاتىستى كوپتەگەن ماسەلە قامتىلدى. وسى ورايدا مازمۇنى ەرەكشە كەلەسى تارماقتاردى اتاپ وتكىم كەلەدى.
اقوردا مەن ۇكىمەتتىڭ قۇزىرەتى. پرەزيدەنت توقاەۆتىڭ پايىمداۋىنشا, ۇكىمەت بيۋروكراتياعا جانە سوزبۇيداعا سالىنباي, پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە جالتاقتاماي, ەكونوميكانى دەربەس باسقارۋدىڭ بارلىق ءادىس-ءتاسىلىن قولىندا ۇستاۋعا ءتيىس. توقاەۆ پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باستى «ساياسي شتاب» رەتىندە مەملەكەتتى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامىتۋدىڭ ستراتەگيالىق باعىتتارىنا, ىشكى جانە سىرتقى ساياسات, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك, قۇقىق جانە كادر ساياساتى ماسەلەلەرىنە بارلىق كۇش-جىگەرىن جۇمىلدىراتىنىن اتاپ ءوتتى.
اكىمدەردى سايلاۋ. اۋداندار مەن وبلىستىق ماڭىزى بار قالالار اكىمدەرىن تىكەلەي سايلاۋ وتەدى. جوسپار بويىنشا ولاردىڭ 45-ءى قاناتقاقتى رەجىمدە تاڭدالادى. پرەزيدەنت اۋدان اكىمدەرىنە بيۋدجەتتى دەربەس قالىپتاستىرۋ قۇقىعىن بەرۋ تۋرالى نۇسقاۋ بەرەدى.
اتوم ەنەرگەتيكاسىنىڭ دامۋى. قازاقستان پرەزيدەنتى ەلدە اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋدىڭ قاجەت ەكەنىنە كۇمان كەلتىرگەن جوق. «اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋ نەمەسە سالماۋ ماسەلەسى – ەلىمىزدىڭ بولاشاعىنا قاتىستى اسا ماڭىزدى ماسەلە. سوندىقتان ونى جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋم ارقىلى شەشكەن ءجون دەپ سانايمىن. ناقتى مەرزىمىن كەيىن انىقتايمىز», دەدى ق.توقاەۆ.
قورعانىس-ونەركاسىپ كەشەنىن نىعايتۋ. بۇل سالا دامىعان ەلدەردىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ىسىندە باستى ءرول اتقارادى. «وسى ورايدا يمپورتقا تاۋەلدىلىكتى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن, جەرگىلىكتى ءونىم ۇلەسى جوعارى ءوندىرىس كەشەنىن قۇرۋ – اسا ماڭىزدى مىندەت. ءبىزدىڭ ارميامىز جوعارى تەحنولوگيالى قارۋ-جاراقپەن جانە اسكەري تەحنيكامەن, سونىڭ ىشىندە بروندى تەحنيكامەن, ۇشقىشسىز باسقارىلاتىن ۇشۋ اپپاراتتارىمەن, قازىرگى زامانعى اتىس قارۋلارىمەن جابدىقتالۋعا ءتيىس», دەپ تاپسىرما بەردى قازاقستان پرەزيدەنتى.
جاڭا مينيسترلىكتەر قۇرۋ. مەملەكەت باسشىسى سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگىن قۇرۋدى ۇسىندى. «ەلىمىز ءۇشىن سۋدىڭ ماڭىزى مۇناي, گاز نەمەسە مەتالدان كەم ەمەس. سۋ شارۋاشىلىعى جۇيەسىن ءتيىمدى دامىتۋ ماسەلەسىمەن دەربەس مەكەمە اينالىسۋى قاجەت دەپ سانايمىن», دەدى ق.توقاەۆ. تاعى ءبىر جاڭا ۆەدومستۆو رەتىندە كولىك مينيسترلىگى قۇرىلماق. قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ پايىمداۋىنشا, كولىك-لوگيستيكا سالاسى ەكونوميكانى العا باستايتىن باستى كۇشتىڭ بىرىنە اينالۋعا ءتيىس. «قازاقستان سولتۇستىك پەن وڭتۇستىكتى, باتىس پەن شىعىستى بايلانىستىراتىن جاھاندىق جولايرىقتا ورنالاسقان. بۇل ءبىزدىڭ ەلىمىزگە زور مۇمكىندىك بەرىپ وتىر», دەيدى مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت توقاەۆتىڭ جولداۋى قازاقستانداعى اتقارۋشى بيلىك جۇيەسىن قايتا قۇرۋدى كوزدەيدى. ويتكەنى رەفورمالاردىڭ نەگىزگى مىندەتى اتقارۋشى بيلىك جۇيەسىنە جۇكتەلەدى. ۇكىمەتتىڭ كادرلىق ترانسفورماتسياسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىنان كەيىن بىردەن باستالدى. ەل ۇكىمەتىندە دە, پرەزيدەنت اكىمشىلىگىندە دە كادرلىق وزگەرىستەر بولدى.
الەكساندر تسينكەر,
شىعىس ەۋروپا جانە تمد ەلدەرى ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى