ءبىر اۋىلدا تۋىپ, ءبىر مەكتەپتە وقىپ, ق ۇلىن-تايداي شۇرقىراسىپ وسكەن سىنىپتاس دوستارمەن باسىمىز قوسىلا قالعاندا وسى ءاندى شىرقاي جونەلەمىز. ءان شۋماقتارىن ءبارىمىز دە جاتقا بىلەمىز. ونى بىزگە دەيىن اكە-شەشەمىز دە, اعا-اپالارىمىز دا تالاي مارتە شىرقاعان ەدى. ءتىپتى مۇقىم قازاق شىرقايدى دەسەك ارتىق ايتپايمىز. سوندا بۇل ءاننىڭ قانداي قۇدىرەتى بار؟ كەيدە ادامنىڭ وي-قيالى, ۇعىمى جەتپەيتىن دۇنيەلەر بولادى عوي. الدە سونداي ما ەكەن؟
بۇل تۋىندىنى ءسىز دە جاقسى بىلەسىز, مۇمكىن ونى تالاي مارتە ورىنداعان بولارسىز. ءيا, سولاي بولۋى كەرەك. وعان ەشقانداي كۇمانىم جوق. ءجا, جۇمباقتاپ قايتەمىز. ول ءاننىڭ اتى – «ارمانداستار». ەندى ەسىڭىزگە ءتۇستى مە؟ اۋەزدى سازىن كورنەكتى كومپوزيتور اسەت بەيسەۋوۆ شىعارسا, ءسوزىن بەلگىلى اقىن نۇرسۇلتان الىمقۇلوۆ جازعان. ەكى تالانتتى تۇلعانىڭ تاندەمىنەن تۋعان دۇنيە قالاي ولقى بولسىن. بۇل ءاننىڭ جارىققا شىققانىنا 50 جىلدان اسا ۋاقىت ءوتىپتى. ۋاقىت شاڭىنا كومىلىپ قالماعان شىعارما ءالى دە جاساي بەرەرى حاق. ونى ءجۇز جىلدان, مۇمكىن مىڭ جىلدان كەيىن قازاق بالاسى شىرقايدى دەپ ويلايمىز.
«ارمانداستار» – ومىردە جانى ۇندەس, سىرى ءبىر ادال دوستاردىڭ ءانۇرانىنا اينالعان تۋىندى. ەكپىندى, اۋەزدى جازىلعان ءان العاشقى شۋماعىنان باستاپ بىردەن تارتا جونەلەدى. نانباساڭىز, ءبىرىنشى شۋماعىن وقىپ كورەيىك.
ء«بىر اۋىلدىڭ تۇلەپ ۇشقان
جاستارى ەدىك,
ءبىر ءداۋىردىڭ مولدىرەگەن اسپانى ەدىك.
ءبارىمىز دە جازىلماعان داستان ەدىك,
ارمانداستار – قۇرداستار!
ال قايىرماسى ءتىپتى كەرەمەت...
ءبىر ءداۋىردىڭ مولدىرەگەن اسپانى ەدىك,
ءبارىمىز ءبىر ءومىر جولىن باستاپ ەدىك.
ارمانداستار قايدا؟
ابزال دوستار قايدا؟
زامانداستار, قارلىعاشتار
قايدا ەكەن؟»
وسىنداي عاجاپ ءاننىڭ شىعۋ تاريحى دا قىزىق. 1972 جىلى اسەت اعامىز ومىردە وزىمەن بىرگە جۇرگەن دوستارىنا ارناپ, ءبىر ءان جازۋعا نيەتتەنەدى. ونىڭ ءسوزىن جاقىن دوسى دوسان جانبوتاعا «جازىپ بەر» دەپ قولقا سالادى. دوسان اعامىز ءان ءماتىنىن ەندى جازامىن دەپ جۇرگەندە, كومپوزيتور اۋەنىن شىعارىپ, ونى جاقىن دوستارىنا ورىنداپ بەرەدى. ولار ءالى ىستىعى باسىلماعان جاڭا شىعارماعا ءتانتى بولىپ, جوعارى باعاسىن بەرەدى. سول دوستارىنىڭ ورتاسىندا اقىن نۇرسۇلتان الىمقۇلوۆ تا بولعان. ول دا ءاندى بىردەن ۇناتىپ, سازگەردەن ء«ان ءماتىنىن مەن جازىپ بەرەيىن» دەپ كەلىسىمىن الادى. ءسويتىپ, ومىرگە تاماشا تۋىندى كەلدى.
بۇل ءاندى ساحنادا العاش رەت كەرەمەت ءانشى, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى سارا تىنىشتىعۇلوۆا ورىنداعان. ءبىر كۇنى اسەت بەيسەۋوۆ سول كىسىگە حابارلاسىپ, جاڭا ءان جازعانىن ايتادى. ول كەزدە ءانشى «گۇلدەر» انسامبلىندە ىستەيدى. سارا اپامىز ونى الماتىداعى رەسپۋبليكا سارايىندا وتكەن ءبىر كونتسەرتتە وركەستردىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن جاندى داۋىستا ورىندايدى. سودان باستاپ ءاننىڭ باعى جانىپ, ەل اراسىنا بىردەن تارالدى. بۇل ءاندى نۇرعالي ءنۇسىپجانوۆتان باستاپ, سۇلۋشاش نۇرماعامبەتوۆا, ماقپال ءجۇنىسوۆا, قۇدايبەرگەن بەكىش سەكىلدى ءدۇلدۇل انشىلەر ناقىشىنا كەلتىرىپ شىرقادى. قازىر بۇل شىعارما كەيىنگى جاستاردىڭ دا رەپەرتۋارىنان تۇسپەيدى. وسىعان قاراپ, ەلۋ جىلدان اسا تىڭدارمان قۇرمەتىنە بولەنگەن تۋىندىنى تۋدىرعان اسەت بەيسەۋوۆ پەن نۇرسۇلتان الىمقۇلوۆ سەكىلدى قوس تارلانبوزدىڭ رۋحىنا باس يەسىز!
نەگىزى, ايتۋلى كومپوزيتور, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى اسەت بەيسەۋوۆ قازاق ءان ونەرىنىڭ قازىناسىن بايىتىپ, ونى شىرقاۋ بيىككە كوتەرگەن نۇرعيسا تىلەنديەۆ, ءىليا جاقانوۆ, ءشامشى قالداياقوۆ, ەسكەندىر حاسانعاليەۆ, كەڭەس دۇيسەكەەۆ سەكىلدى سيرەكتەر ساناتىنان. اسەت اعانىڭ نازدى دا سىرلى سازدى كەز كەلگەن تۋىندىسى تىڭدارمان جۇرەگىنەن بىردەن جول تابادى. ونىڭ مۋزىكاسىن تىڭداعاندا جان دۇنيەڭىز عاجايىپ كۇيگە بولەنىپ, ەرەكشە نازىك سەزىمدى باستان كەشەسىز. كومپوزيتوردىڭ ءبىز ايتىپ وتىرعان شىعارماسىنان باسقا, «گۇلدەر», «شاقىرادى كوكتەم», «مۇڭايما», «التىنىم», «مارالدىم», «ساندۋعاش», «المالى الماتىم», «جۇلدىزىم», «سىرلاسۋ ءۆالسى» جانە تاعى باسقا اندەرىن دە جۇرت ءسۇيىپ تىڭدايدى. سونىمەن قاتار ول كىسى ءان عانا ەمەس, بىرقاتار تەلەفيلم مەن قويىلىمعا دا مۋزىكا جازعان.
ال اقىن نۇرسۇلتان الىمقۇلوۆتىڭ ورنى ءتىپتى بولەك. ونى اكادەميك زەينوللا قابدولوۆ ء«ان ولەڭىنىڭ كلاسسيگى» دەپ باعالاپتى. اقىن كوزى تىرىسىندە بىرنەشە جىر جيناعىمەن بىرگە 400-گە جۋىق ءان ءماتىنىن جازىپتى. ويلاپ قاراساڭىز, ۇلكەن ەڭبەك. جالپى, بىزدە ءان ءماتىنىن جازاتىن اقىنداردى كوپ باعالامايدى. ورىستاردا ولاردى «پوەت-پەسەننيك» دەپ ەرەكشە كورەدى. ماسەلەن, اتاقتى كومپوزيتور الەكساندر زاتسەپين مەن اقىن لەونيد دەربەنەۆتىڭ شىعارماشىلىق دوستىعىنىڭ ارقاسىندا جۇرتشىلىق ۇيىپ تىڭداپ, ءسۇيىپ ايتاتىن 100-دەن اسا شىعارما ومىرگە كەلگەن. ال ورىس حالقى ل.دەربەنەۆتى قالاي قادىرلەيدى؟ اقىننىڭ 80-90 جىلدىق مەرەيتويى ەشقاشان ەلەۋسىز قالعان ەمەس. الىمقۇلوۆتىڭ ءان ماتىندەرى ودان اسىپ تۇسپەسە كەم دەپ ايتا المايمىز. بىراق قۇرمەتىمىز كەمشىن...
الايدا دانا حالقىمىز «التىندى توت باسپايدى» دەپ بەكەر ايتپاعان عوي. سان ۇرپاقتىڭ كادەسىنە جارايتىن «ارمانداستار» سەكىلدى عاجاپ ءان قالدىرعان اسەت بەيسەۋوۆ پەن نۇرسۇلتان الىمقۇلوۆتىڭ ەسىمى ەشقاشان ۇمىتىلمايدى.
ايتپاقشى, كەشە مەكتەپتە وقيتىن قىزىم وسى ءاندى ىڭىلداپ ايتىپ ءجۇر. قايدان ۇيرەنگەنىن بىلمەدىم, بىراق كوڭىلىم كوتەرىلىپ قالدى.