• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ەگەمەن قازاقستان 29 تامىز, 2023

«حات قورجىن»

136 رەت
كورسەتىلدى

ادىلەتتى قوعام قۇرۋدىڭ كەپىلى

بىلتىر 5 ماۋسىمدا وتكىزىلگەن جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋم ناتيجەسىندە ەل كونستيتۋتسياسىنا ايتارلىقتاي وزگەرىستەر مەن تۇزەتۋلەر ەنگىزىلگەنى ءمالىم. ءتىپتى اتا زاڭىمىزدىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگى وزگەرىسكە ۇشىرادى دەسە دە بولادى. وسى جەردە باسا ايتىپ وتەر ماسەلە, كوپشىلىك ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر مەن تۇزەتۋلەردى جىلى قابىلدادى. سەبەپ تە بەلگىلى: حالقىمىزدىڭ كوكەيىندە جاڭارعان كونستيتۋتسيا نەگىزىندە جاڭا, ادىلەتتى قازاقستان قۇرىلسا دەگەن ارمان-تىلەك بار.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وتكەن جىلعى كونستي­تۋتسيا كۇنىمەن قۇتتىقتاۋىندا اتاپ كورسەتكەندەي, قولعا الىنىپ جاتقان وزگەرىستەردىڭ باستى مىندەتى – حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ, مەملەكەتتىلىگىمىزدى بارىنشا نىعايتۋ جانە قوعامىمىزدى ۇيلەسىمدى دامىتۋ. ال الدا تۇرعان بۇل مىندەتتەردى ورىنداۋعا ەلىمىزدىڭ ءاربىر ازاماتى اتسالىسسا, نۇر ۇستىنە نۇر بولماق.

ارينە, جاقىن بولاشاقتا جۇزەگە اسىرامىز دەپ جوسپارلانىپ وتىرعان اۋقىمدى مىندەتتەر ۇدەسىنەن شىعۋ ءۇشىن زاڭ ۇستەمدىگى, ادىلدىك, سونداي-اق جالپىعا بىردەي مۇمكىندىك قاعيداتتارىن بەرىك ۇستانۋعا ءتيىس ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. وسى ارادا زاڭ ۇستەمدىگى مەن ونىڭ ورىندالۋى, مەم­لەكەتشىلدىك قاعيداتتارى ءبىرىنشى كەزەككە شىعادى. ولاي بولماعان جاع­دايدا بارلىق مىندەت تەك ءسوز جۇزىندە قالىپ قويادى. بۇدان شىعاتىن قورى­تىندى, اتقارۋشى بيلىك پەن قاراپايىم حالىق ەكى جاقتاپ باستالعان رە­­فور­مالاردى ىسكە اسىرۋعا زاڭ ۇستەمدىگى مەن ادىلەتتىلىك نەگىزىندە بەلسەنە قا­­تى­سىپ, وتانىمىزدىڭ ءارى قاراي دا ىلگەرىلەي بەرۋىنە ۇلەس قوسۋى كەرەك.

شاعىن عانا حاتىمنىڭ سوڭىندا جوعارىدا ايتقاندارىما مىنا ۇستانىمىمدى قوسا كەتسەم دەيمىن: ەلى مەن حالقى ءۇشىن قولىنان كەل­گەنىنىڭ ءبارىن جاساۋدى باستى ماقساتى ەتىپ قويعان مەملەكەت باسشىسىنا بارشامىز ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارا وتىرىپ جاردەم قو­لىمىزدى سوزۋعا ءتيىسپىز. ال بىرلىگىمىزدىڭ العىشارتى – ۇلتىمىز بەن نا­سىلىمىزگە, سەنىم-نانىمىمىزعا, باسقا دا ەرەكشەلىكتەرىمىزگە قاراماي جۇدىرىقتاي جۇمىلا ءبىلۋ, بىرتۇتاستىعىمىزدان اجىراماۋ. تاريحي كەزەڭدە تۇرعان قازاق ەلىن بىرلىك قانا بيىككە كوتەرە الادى. سوندا عانا ءبىز مەرەيلى مەملەكەتتەر قاتارىنا ەركىن قوسىلامىز.

 

تۇرسىن كوپەەۆ,

زاپاستاعى پوليتسيا مايورى

قاراعاندى

 

 

تۇلعانى اسقاقتاتا بەرەيىك

وتكەن عاسىردىڭ اۋىر جۇگىن ارقالاپ, ۇلت بولمىسىنىڭ كەمەلدەنۋىنە سوڭعى دەمى تاۋسىلعانشا قىزمەت ەتكەن, جاڭا مىڭجىلدىقتىڭ باستاۋىن­دا دا ءوزىنىڭ قالىپتاسقان ۇستانىمىنان باس تارتپاي, كەلەشەك جولىندا ەرەن ەڭبەك سىڭىرگەن تۇلعالاردىڭ ءبىرى – حالىق جازۋشىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى شەرحان مۇرتازا ەدى.

شەراعاڭنىڭ كەڭەس وداعىنىڭ قىلىشىنان قان تامىپ تۇرعان كەزىندە دە پۋبليتسيستيكالىق ماقالالارىندا ۇلتتىق رۋح, تاۋەلسىزدىك, ۇلت پەن ءتىل تاقىرىپتارىن ءجيى-ءجيى قوزعاعانىن كوزىقاراقتى وقىرمان ۇمىتا قويماسا كەرەك. ال تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا رۋحاني ەركىندىك پەن ۇلتتىق بولمىس-ءبىتىم تۋرالى ءسوز قوزعاپ, ءتىل ماسەلەسىن دە نازاردان تىس قالدىرعان جوق. حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن دا اينالىپ وتپەدى.

جازۋشىلىعى ءوز الدىنا ءبىر توبە كوركەمسوز شەبەرىنىڭ تۋعان كۇنى جاقىنداپ كەلەدى. كوزى ءتىرى بولعاندا بيىل 91 جاسقا تولار ەدى اعامىز. بىلتىرعى مەرەيتويى رەسپۋبليكا كولەمىندە كەڭىنەن اتالىپ ءوتتى. اسىرەسە ءوزى تۋىپ-وسكەن اۋليەاتا وڭىرىندە ءتۇرلى ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلدى.

بىراق حالىق جازۋشىسىنا دەگەن قۇرمەت مۇنىمەن شەكتەلمەسە كەرەك. ەلىمىزدىڭ ءىرى قالالارى مەن وبلىس ورتالىقتارىندا ءبىر-ءبىر كوشەگە ش.مۇرتازانىڭ ەسىمى بەرىلسە, نەسى ايىپ؟ سونداي-اق مەكتەپتەرگە اتى بە­رىلۋىن قوس قولداپ قولدايتىنداردىڭ قاتارى قالىڭ بولاتىنى انىق. بۇل ءۇشىن, ارينە, وڭىرلىك ونوماستيكا كوميسسيالارىنا وسى باعىتتا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزۋ كەرەك.

حالىق جازۋشىسى, كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرىنىڭ ەسىمىن يەلەنگەن مۋزەي-ۇيلەر اشىلسا دەگەن دە تىلەگىمىز بار. ال تاراز قالاسىنىڭ ورتالىق كوشەلەرىنىڭ بىرىنەن نە ءوزىنىڭ ەسىمى بەرىلەتىن كوشەنىڭ بويىنان بولاشاقتا ەڭسەلى ەسكەرتكىشى بوي كوتەرسە, اعا رۋحى ءتىپتى اسقاقتاي تۇسپەس پە!

حاتىمىزدى شەراعاڭنىڭ مىنا سوزىمەن اياقتاعاندى ءجون كورىپ وتىرمىز: ء«تىلسىز ەل بولمايدى. انا تىلىنەن اجىراعان ەل – ءوزىنىڭ تاريحىنان, تامىرىنان ايىرىلعان ەل. تىلىنەن اجىراعان ەل – اتا-باباسىنىڭ, اكە-شەشەسىنىڭ اتىن ۇمىتقان ەل. ال وندايلاردى «ماڭگۇرت» دەيدى».

 

بورانبەك قوشماعانبەتوۆ,

ماحان يلانباەۆ,

تاراز قالاسىنىڭ تۇرعىندارى

جامبىل وبلىسى

 

 

ۇستازىن ارداقتاعان شاكىرتتەر

ساكەن شايكەنوۆ – ءبىرجان سال اۋدانىنداعى ساۋلە اۋىلىنىڭ مەكتەبىندە 30 جىل العاشقى اسكەري دايىندىق جانە دەنەشىنىقتىرۋ پاندەرىنەن ءۇزىلىسسىز ساباق بەرگەن ءتالىمى مول, تاجىريبەسى زور ۇلاعاتتى ۇستاز. ول دايىنداعان وقۋشىلار قاي جارىستا, تۋرنيردە بولماسىن وزدەرىن تەك جاقسى جاقتارىنان كورسەتە ءبىلدى. «قازاق كۇرەسى» ۇيىرمەسىنىڭ جىلدار بويعى ناتيجەلەرىنەن كىتاپ جازۋعا دا بولادى. شاكىرتتەرى اۋداندى بىلاي قويعاندا, وبلىس, رەسپۋبليكا كولەمىندە تالاي جارىستان جۇلدەلى ورالسا, مۇندا ساكەن مۇحتار ۇلىنىڭ تەر توگە ەتكەن ەڭبەگى جاتىر. مەكتەپ وقۋشىلارى اكەلگەن ماداقتامالار مەن العىسحاتتار, مەدالدار مەن كۋبوكتەر اۋىلداعى ءار ۇيدەن كوپتەپ تابىلادى.

س.شايكەنوۆ ءبىلىمىن كوتەرۋ ءۇشىن جىلما-جىل ءتۇرلى كۋرستاردان ءوتىپ تۇرادى. جوعارى ساناتتى مۇعالىم رەتىندە جاس مۇعالىمدەرگە تاجىريبەسىن بولىسۋدەن دە جالىققان ەمەس. شاكىرتتەرىمەن قاتار ءوزىنىڭ دە كوپ جىلعى ەڭبەگى ەلەۋسىز قالعان جوق, ماداقتامالارى, العىسحاتتارى, باسپاسوزدە جاريالانعان ول تۋرالى ماقالالار بارشىلىق. ءوزى 2014 جىلى «قارۋلى كۇشتەر ارداگەرلەرى» رقب ورتالىق كەڭەسى تورالقاسىنىڭ شەشىمىمەن «ارميا گەنەرالى س.ق.نۇرماعانبەتوۆ» مەدالىمەن ماراپاتتالعانىن ءار كەز ماقتان تۇتادى.

ساۋلە اۋىلىنىڭ ءشاراپي ءالجانوۆ اتىنداعى مەكتەبىن ءتامامداپ, ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىندە جەمىستى ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن شاكىرتتەرى جينالىپ, جاقىندا عانا زەينەت جاسىنا جەتكەن ساكەن مۇعالىمدەرىنە ارنالعان وبلىستىق تۋرنير وتكىزدى. اۋىل جانىندا ۇيىمداستىرىلعان تۋرنيردە بۇكىل وبلىستان كەلگەن بالۋاندار كۇرەسىپ, اتبەگىلەر اتتارىن جارىس­تىردى. جاستار سپورتتىق سايىستارىن وتكىزىپ, انشىلەر مەن كۇيشىلەر  ونەرلەرىن ورتاعا سالدى. جەڭىمپازدار مەن جۇلدەگەرلەرگە قوماقتى سىيلىقتار ۇلەستىرىلىپ, كوپشىلىك ارنايى دايىندالعان استان اۋىز ءتيدى.

ۇستازدارىن قادىرلەپ, ونىڭ كوپ جىلعى ەڭبەگىن باعالاپ, شاكىرتتىك ريزاشىلىقتارىن بىلدىرگەن اۋىل جاستارىنىڭ بۇل ءىسى تەك قۇپتاۋعا لايىق.

 

جامال سماعۇل,

ى.التىنسارين توسبەلگىسىنىڭ يەگەرى

اقمولا وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار