مۇناي وڭدەۋشىلەر دە الاڭدايدى

زاۋىتتىڭ باس ديرەكتورى مۇرات دوسمۇراتوۆتىڭ ايتۋىن­شا, بيىلعى التى اي مۇناي وڭ­دەۋ­شىلەر ءۇشىن وڭاي بولعان جوق. ويتكەنى كاسىپورىننىڭ تەح­نو­لو­گيالىق رەجىمى ءالسىن-ءال­سىن بۇ­زىلدى. مۇنىڭ سالدارى ءونىم ون­دەۋ ۇدەرىسىن كىدىرىسكە ۇشى­رات­تى. اسىرەسە ەلەكتر ەنەرگيا­سىندا اقاۋ زاۋىت جۇمىسىن بىر­نە­شە كۇنگە توقتاتۋعا ءماجبۇر بولدى.

«الايدا وسىنداي ولقىلىق­تار­عا قاراماستان, زاۋىتتا التى ايدا 2 ملن 895 مىڭ تونناعا جۋىق شيكى مۇناي وڭدەلدى. جوسپارلانعان ءونىم وڭدەۋ كولەمى 2 ملن 865 مىڭ توننا بولاتىن. مۇناي وڭدەۋشىلەر شىعارعان تاۋارلىق ءونىمنىڭ كولەمى 2 ملن 574 مىڭ تونناعا جەتتى. بۇل جوسپارلانعان كورسەتكىشتەن 25 مىڭ 600 تونناعا ارتىق. زا­ۋىت­تىڭ تەحنولوگيالىق قون­دىر­­عىلارىندا وڭدەلگەن مۇناي ونىمدەرى ك4 جانە ك5 ەكولو­گيا­لىق كلاستارىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلەدى», دەيدى م.دوسمۇراتوۆ.

اتىراۋ ءموز شىلدەدە ەلى­مىز­دەگى مۇناي وڭدەۋشى زاۋىت­تار­دىڭ ىشىندە العاشقى بولىپ ك5 ەكولوگيالىق كلاستى اي-92 اۆتوبەنزينىن شىعارۋدى باس­تادى. بۇل – ەۋرو-5 بالاماسى. اتالعان ەكولوگيالىق جانار­ماي­دىڭ باستى ارتىق­شى­لى­عى – قۇرامىنداعى كۇكىرتتى قوسى­لىس­تاردىڭ كورسەتكىشى ك4 كلاسىمەن سالىستىرعاندا 5 ەسەگە از. ال بەنزول سەكىلدى حوش ءيىستى كومىرسۋتەكتەر مەن وزگە دە قوس­پا­­لاردىڭ مولشەرى شەكتەۋلى.

«ك5 كلاسىنداعى وتىندى پايدالانۋ كەزىندە ۋلى زاتتار­دىڭ شىعارىندىلارىن ازايتۋ ادام دەنساۋلىعىنا زياندى اسەردى, ونىڭ ىشىندە تىتىركەنۋ مەن تىنىس الۋ ورگاندارىنىڭ اۋرۋلارىن, قابىنۋ پروتسەستەرىن, جۇيكە جانە جۇرەك-تامىر جۇيە­سىنە كەرى اسەرلەردى ازايتۋ­عا سەپ­تى­گىن تيگىزەدى. K5 كلاستى بەن­زين­دى پايدالانۋ اۆتوكو­لىك­تەردىڭ جۇمىسىنا وڭ اسەر ەتەدى. مۇنداي جوعارى ستاندارتتى بەنزين ساپاسىنا قول جەتكىزۋ كاسىپورىندى ءۇش كەزەڭدىك جاڭعىرتۋ جوباسىمەن جاڭا تەحنولوگيالىق قون­دىرعىلاردى ىسكە قوسۋدىڭ ناتي­جەسىندە مۇمكىن بولدى. زاۋىت­تا ك5 كلاسىنا جاتاتىن اي-92 اۆتوبەنزينىن ءوندىرۋدىڭ ورتا­شا تاۋلىكتىك كورسەتكىشى 5,5 مىڭ توننانى قۇرايدى», دەيدى زاۋىتتىڭ باس ديرەكتورى.

ونىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, اتموسفەراعا 5 436 توننا لاستاۋ­شى زاتتار شىعارىلعان. بۇل بىلتىرعى وسى كەزەڭدەگى كور­سەت­­كىشپەن سالىستىرعاندا 387 تونناعا از. ال اعىندى سۋلار­مەن بىرگە شىعارىلاتىن لاستاۋشى زاتتاردىڭ ۇلەسى 3 104 توننانى قۇراعان. وسىلايشا, وتكەن جىلعىدان 73 تونناعا ازايعان.

ء«بىزدىڭ زاۋىتتا قورشاعان ور­تا­عا كەرى اسەردى بارىنشا ازاي­تۋعا با­عىتتالعان ءىس-شارا­لار جۇ­زەگە اسى­رىلىپ كەلەدى. مۇن­داي جۇ­مىستى الداعى ۋاقىتتا دا جال­عاستىرا بەرەمىز», دەيدى م.دوسمۇراتوۆ.

اتالعان زاۋىتتا ەڭبەكتى قور­عاۋ جانە وندىرىستەگى قاۋىپسىز­دىك­تى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان شا­رالارعا باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. ماسەلەن, جىل باسىنان بەرى زاۋىت قىزمەتكەرلەرىنىڭ ارا­سىندا وندىرىستىك جاراقات الۋ, كاسىپتىك اۋرۋ نەمەسە جول-كولىك وقيعالارىنا ۇشىراۋ تىركەلمەگەن. ويتكەنى جىل باسىندا «قازمۇنايگاز» كومپانيالار توبى قاۋىپسىزدىك پەن ەڭبەكتى قورعاۋعا بايلانىستى 9 ومىرلىك ماڭىزدى ەرەجەنى ەنگىزگەن. الايدا جاڭا ەرەجەمەن وندىرىستىك-تەحنيكالىق وقىتۋ اياسىندا زاۋىتتىڭ وندىرىسىندەگى پەرسونالدىڭ تەك 50 پايىزدان استامى عانا تانىسىپتى.

باس ديرەكتوردىڭ پىكىرىن­شە, مۇناي وڭدەۋشىلەر الدىندا ماڭىزدى ىستەر تۇر. بۇل – تەح­نولوگيالىق قوندىر­عى­لار­دىڭ كورسەتكىشىن جاقسارتۋ, مۇناي وڭدەۋ تەرەڭدىگىن ۇلعايتۋ, سە­نىم­دىلىك دەڭگەيىن ارتتىرۋعا با­عىت­­تالعان اۋقىمدى جۇمىس­تار. جىل سوڭىنا دەيىن, «Tazalyq» ەكولوگيالىق جوباسى ايا­سىندا مەحانيكالىق تازار­­تۋ قوندىر­عى­لارىن جاڭ­عىر­تۋ جۇمىستارىن اياقتاۋ جوسپار­لان­عان. اتالعان جوبا اتىراۋ قالاسىنىڭ ات­موسفە­­رالىق اۋاسى مەن ەكو­لو­گيا­­سىن جاقسارتۋ ءۇشىن قولعا الىنعان.

ال ەڭ باستىسى, زاۋىتتى دەربەس ەنەرگيا كوزىمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى وزەكتى بولىپ وتىر. ويت­كەنى اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ سۇرانىسقا يە اۆتوبەنزيندەر, اۆياوتىن, ديزەل وتىنى مەن مۇناي-حيميا ونىمدەرىنە شيكىزات رەتىندە قولدانىلاتىن بەنزول, پاراكسيلول شىعارۋ ۇدەرىسى توقتاماۋعا ءتيىس.

«اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىندا شىمكەنتتەگى كاسىپورىن شىعارۋعا ءتيىس جوعارى وكتاندى بەنزيننىڭ ورنىن تولىقتىرۋ ءۇشىن اي-95 ءوندىرىسى ارتتى. زا­ۋىتتىڭ تۇراقتى جۇمىسىن قام­تاماسىز ەتۋ – كومپانيانىڭ باسىم مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى. بۇل زا­ۋىتتى ەلەكتر قۋاتىمەن جاب­دىق­تاۋ دەڭگەيىن كۇشەيتۋ ءۇشىن گاز تۋربينالى ەلەكتر ستانساسىن (گتەس) جانە اتىراۋ جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىنان ەلەكتر بەرۋ جەلىسىن سالۋ جوسپارلانىپ وتىر», دەيدى «قازمۇنايگاز» ۇك» اق باسقارما توراعاسى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ.

گتەس قۇرىلىسى بىرنەشە ماقساتتى كوزدەيدى. ونىڭ ىشىندە زاۋىتتىڭ جاڭا بولىگىن تۇراقتى تۇردە سىرتقى ەلەكتر قۋاتىمەن قامتاماسىز ەتۋ, كاسىپورىنداعى جاب­دىقتار جۇمىسىنىڭ توق­تاۋىن بارىنشا ازايتۋ جانە شتاتتان تىس جاعدايلار كەزىندە گازدى ءماجبۇرلى تۇردە فاكەلدى قوندىرعىلارعا جىبەرۋ قاۋپىن تومەندەتۋ. گتەس-ءتىڭ قۋاتى – 154 مۆت/ساعات. نىساندى 2026 جىل­دىڭ سوڭىنا دەيىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان.

وسى جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قازىر الەۋەتتى ينۆەستور تارتۋ ماسە­لەسى قوزعالىپ وتىر. جوس­­پار­عا سايكەس ينۆەستور نىساندى كەشەندى جوبالاۋ, قۇ­رى­لىس جانە قارجىلاندىرۋ جونىندەگى جۇمىستاردى ورىنداۋى قاجەت. ارتىق وندىرىلگەن ەلەكتر ەنەرگيا­سىن وبلىس تۇر­عىن­­دارىنا بىر­ىڭعاي ساتىپ الۋشى ارقىلى ساتۋ كوزدەلگەن.

مامانداردىڭ تۇسىن­دىر­ۋىن­شە, گتەس جوباسىن جۇزەگە اسى­رۋ­داعى نەگىزگى تالاپتاردىڭ ءبىرى – سۋ رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋ جانە سۋدى تۇتىنۋ كولەمىن ازايتۋ. الدىن الا تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەگە ساي­كەس گتەس تۇتىناتىن تۇششى سۋدىڭ باستاپقى كولەمى ساعا­تى­نا 650 تەكشە مەتردى قۇرايدى. الايدا قۇرعاق گراديرنيا سەكىل­دى ەڭ ۇزدىك قولجەتىمدى تەح­نو­لوگيا­لاردى پايدالانۋ ار­قى­لى كورسەتكىشتى ساعاتىنا 150-200 تەكشە مەترگە دەيىن تو­مەن­دەتۋگە بولادى. گتەس-ءتى سۋ­مەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ نەگىز­گى كوزى ءالى انىقتالعان جوق. وسى ورايدا مۇناي وڭدەۋشىلەر جايىق-كاسپي وبلىسارالىق باسسەيندىك بالىق شارۋاشىلىعى ينسپەك­تسيا­سى­نىڭ كومەگىنە جۇگىنەدى.

اتىراۋ وبلىسى