سەنات دەپۋتاتتارى سەرگەي كارپليۋك پەن عاۋەز نۇرمۇحامبەتوۆ قوستاناي وبلىسىنىڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەستى. كەزدەسۋدە اگرارلىق سەكتور مەن اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جونىندەگى تۇيتكىلدەر تالقىلاندى.
سەناتورلار وبلىس اكىمىمەن جانە ءوڭىردىڭ ءماسليحات دەپۋتاتتارىمەن بىرگە بىرقاتار كەزدەسۋ وتكىزىپ, ازاماتتاردان كەلىپ تۇسكەن ماڭىزدى ماسەلەلەرگە نازار اۋداردى. كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, وبلىستىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى مەن الداعى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق ماسەلەلەرىن اتاپ ءوتتى.
«مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى ۋاقتىلى جانە ساپالى ورىنداۋ بيۋدجەتتىك باعدارلامالار مەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ تيىمدىلىگىنە اسەر ەتەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايىن جاقسارتۋعا مول سەپتىگىن تيگىزەدى. سوندىقتان ۇسىنىلعان وزگەرىستەر ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق قىزمەتى پەن ينۆەستيتسيالىق احۋالىنا وڭ اسەر ەتەتىنىن اتاپ ءوتۋ ماڭىزدى», دەدى سەرگەي كارپليۋك.
سونىمەن قاتار سەناتورلار ءماسليحات دەپۋتاتتارىمەن اۋىلداردىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق يمپورتقا تاۋەلدىلىكتى ازايتۋ جانە ىشكى ءوندىرىستى دامىتۋدى ىنتالاندىرۋ بويىنشا بىرلەسىپ اتقارىلعان جۇمىستى تالقىلادى.
«اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وڭدەپ, ىشكى نارىق ءۇشىن دايىن ءونىم جاساۋ قاجەت. بۇل قوسىمشا قۇن جاساۋعا جانە ازىق-ت ۇلىك ءتۇرىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ونىمدىلىگى مەن تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدىڭ, سونداي-اق دايىن ونىمدەردىڭ كەڭ اسسورتيمەنتىن ۇسىنۋدىڭ ارقاسىندا باعانى كۇرت وسىرمەي, حالىقتىڭ كۇننەن-كۇنگە ءوسىپ كەلە جاتقان سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋعا بولادى», دەدى سەناتور عاۋەز نۇرمۇحامبەتوۆ.
* * *
سەنات دەپۋتاتتارى اقمارال ءالنازاروۆا مەن رۋسلان رۇستەموۆ قىزىلوردا وبلىسىنىڭ بىرقاتار الەۋمەتتىك نىسانىن ارالادى.
سەناتورلار دەۆيانتتى مىنەز-ق ۇلىقتى بالالارعا ارنالعان ينتەرناتتىڭ جانە كامەلەتكە تولماعانداردى بەيىمدەۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. كەزدەسۋ بارىسىندا دەپۋتاتتار الەۋمەتتىك سالانى دامىتۋ ءۇشىن قابىلدانعان ماڭىزدى زاڭدار مەن بالالاردى قولداۋعا قاتىستى وتكىزىلگەن اۋقىمدى مەملەكەتتىك ءىس-شارالار تۋرالى ايتىپ بەردى. سونىمەن قاتار سەناتورلار «نۇرا توپتىق سۋ قۇبىرى» شجق رمك ۇجىمىمەن كەزدەستى. كەزدەسۋ كەزىندە وزەكتى ماسەلەلەر, ونىڭ ىشىندە قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسى, ينفراقۇرىلىم جانە ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ سياقتى تۇيتكىلدەر تالقىلاندى.
سەناتورلار قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆپەن بىرگە قازالى اۋدانىنىڭ ايتەكە بي كەنتىندەگى 250 ورىندىق مەكتەپ قۇرىلىسىمەن, №92 مەكتەپتە جۇرگىزىلىپ جاتقان كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىمەن تانىستى. سونداي-اق ارال اۋدانىندا 11 شاقىرىمنان استام بولىكتى قۇرايتىن «سامارا – شىمكەنت» رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوجولدى جوندەۋ بارىسىن باقىلادى. ودان بولەك, سەناتور اقمارال ءالنازاروۆا وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ جىل سايىنعى سەسسياسىنا قاتىسىپ, ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى تۋرالى ءسوز سويلەدى.
«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وڭىرلىك ساياساتتى جەتىلدىرۋ جونىندە ناقتى مىندەتتەر جۇكتەدى. قۋاتتى وڭىرلەر – ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ءال-اۋقاتى مەن باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ نەگىزى. سوندىقتان وڭىرلەردىڭ تەڭگەرىمدى دامۋىنا ىقپال ەتۋ – سەنات قىزمەتىندەگى باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى», دەدى سەناتور.
* * *
ءماجىلىس دەپۋتاتى جاناربەك ءاشىمجان الماتى وبلىسىنا قاراستى تالعار اۋدانىنىڭ بەلبۇلاق اۋىلىنداعى كۇردەلى جوندەۋ ءجۇرىپ جاتقان مەكتەپكە باردى.
ءبىلىم مەكەمەسىندە 600-گە تارتا بالا وقىپ كەلگەن. وقۋ ورنىنىڭ قۇرىلىسى جوسپار بويىنشا كەلەسى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا بىتۋگە ءتيىس. بىراق مەردىگەرلەر وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اياقتاپ بەرەمىز دەپ وتىر. وعان دەيىن بالالار ەلدى مەكەندەگى ەسكى مەكتەپتە وقيدى.
«مەكتەپ 60 جىل بۇرىن سالىنعان. سول جىلدان بەرى قاراي ەشقانداي كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرمەگەن. كۇردەلى جوندەۋ ۋاقىتىندا 640 وقۋشى №32 مەكتەپتىڭ ەسكى عيماراتىندا وقيتىن بولادى», دەدى تالعار اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ايبەك بيداەۆ.
قالا ىرگەسىندەگى ءبىلىم وردالارىندا ورىن تاپشىلىعى – باستى ماسەلە. ءتىپتى ءۇش اۋىسىمدا ءبىلىم بەرەتىندەرى دە بار. بۇل ماسەلە «Amanat» پارتياسىنىڭ نازارىندا. جول كارتاسىندا كوزدەلگەن جوسپارلاردى ورىنداۋ ماقساتىندا ءماجىلىس دەپۋتاتى ءبىلىم بەرۋ نىساندارىن ارالاپ, وقۋ جىلىنا دايىندىقتارىن تەكسەردى.
«بىلتىردان بەرى وڭىرلەردى ارالاپ كەلەمىن. ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەردىڭ پروبلەماسى ءار وبلىستا بار. وڭىردەگى قالا ىرگەسىندەگى مەكتەپتەردىڭ ماسەلەسى كۇن تارتىبىندە تۇر. اسىرەسە تالعار, ەڭبەكشىقازاق, ىلە اۋدانىندا وسى تۇيتكىلدى جەدەلدەتىپ شەشۋ كەرەك. ويتكەنى ساياجايداعى ازاماتتار بالالارىن كورشىلەس ەلدى مەكەندەگى مەكتەپتەرگە تاسىپ الەك», دەدى جاناربەك ءاشىمجان.
ماجىلىسمەننىڭ ايتۋىنشا, وبلىس بويىنشا اۋداننىڭ ءبىلىم بولىمدەرى وقۋعا 100 پايىز دايىن ەكەندىگىن جەتكىزدى. بىراق كەي جەرلەر 2-3 ايعا دەيىن كەشىگەتىنىن ايتتى. بۇل ماسەلەنى جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك قولعا الماق. تالعار اۋدانىندا ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپ ماسەلەسى وزەكتىلىگىن جويعان جوق. جاڭا وقۋ جىلىندا 43 مەكتەپتىڭ بەسەۋى ءۇش اۋىسىمدا وقىتۋدى جالعاستىرادى.
جالپى, وبلىستا ءۇش اۋىسىمدا وقىتاتىن 51 مەكتەپ بار. پارتيانىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسى اياسىندا وسى ماسەلەنى جويۋ ءۇشىن بەس جىلدا 53 جاڭا مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانعان. ال 39 ءبىلىم بەرۋ نىسانىندا ساپالى كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى.