مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقىنا جولداعان جولداۋىندا «ۇلت دەنساۋلىعىن بەكەمدەۋ ماسەلەسى دە وتە وزەكتى. بارلىق جاس ساناتتارى اراسىندا بۇقارالىق سپورت تۇرلەرىن ناسيحاتتاي بەرۋ كەرەك. بالالار ءۇشىن سپورتتىق ينفراقۇرىلىمنىڭ بارىنشا قولجەتىمدى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ – پيراميداعا اينالۋعا ءتيىس» دەگەن ەدى.
وڭىردە بۇقارالىق سپورتقا دەن قويىپ, ىقىلاس بىلدىرۋشىلەردىڭ سانى ۋاقىت وتكەن سايىن كوبەيىپ كەلە جاتىر. دالەل رەتىندە مىنا ءبىر دەرەكتى كەلتىرە كەتەلىك. ماسەلەن, 2021 جىلعى كورسەتكىشپەن سالىستىرساق, دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورتپەن شۇعىلداناتىن حالىقتىڭ سانى 2,5 پايىزعا كوبەيگەن. بۇل تاراپتا بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردى قامتۋ جايى دا كوڭىل كونشىتەرلىكتەي. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسىنا كوز جۇگىرتسەك, بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر كلۋبتارىندا سپورتپەن شۇعىلداناتىنداردىڭ كورسەتكىشى 13 پايىزعا ۇلعايعان.
بۇگىنگى تاڭدا وڭىردە دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت سالاسىندا 2 481 ادام جۇمىس ىستەيدى. ءبىر جاقسىسى, جالپاق جۇرتتى سپورتقا باۋلىپ, دەنە شىنىقتىرۋ ماسەلەسىن تىنباي ناسيحاتتاپ, سالانىڭ سەرپىن الۋىنا قوماقتى ۇلەس قوساتىن 1 351 ادام اۋىلدىق جەردە يگىلىكتى ىسكە ۇيىتقى بولىپ ءجۇر. ولاردىڭ باسىم بولىگى ءبىلىم وشاقتارىندا, كوللەدجدەردە ەڭبەك ەتۋدە. اۋىلدىق وكرۋگتەردە 229 نۇسقاۋشى وڭدى شارۋانىڭ ورايىن كەلتىرىپ, ۇلت دەنساۋلىعىن بەكەمدەۋگە قىزمەت ەتۋدە.
ەندىگى ءبىر ماسەلە, وسىنشاما حالىق بۇقارالىق سپورتپەن قاي جەردە اينالىسادى دەگەن ساۋال توڭىرەگىندە بولماق. كەيىنگى جىلدارى بۇقارالىق سپورت تۇرلەرىن دامىتۋعا مەيلىنشە قولايلى جاعداي تۋدىرىلۋدا. ۋاقىت وتكەن سايىن سپورت عيماراتتارى جاڭادان سالىنىپ, بۇرىنعىلارى كۇردەلى جانە اعىمداعى جوندەۋدەن وتكىزىلىپ, قايتا جاڭعىرۋ ۇستىندە. ماسەلەن, وتكەن جىلى 67 سپورت عيماراتى پايدالانۋعا بەرىلدى. كوڭىلگە قۋانىش ۇيالاتاتىنى وڭىردەگى 2 589 عيماراتتىڭ 1 777-ءسى اۋىلدىق جەردە ورنالاسقان. وسى جىلى ەرەيمەنتاۋ قالاسىندا بارلىق تالاپقا جاۋاپ بەرەتىن, باسسەينى بار دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنى سالىندى. بۇل ىسكە مەملەكەت قانا ەمەس جەرگىلىكتى جەردەگى ەل قامىن ويلايتىن قالتالى ازاماتتار دا قال-قادىرىنشە كومەك كورسەتۋدە. ايتالىق, اتباسار اۋدانىنداعى شۋيسكوە اۋىلىندا سپورت كەشەنى پايدالانۋعا بەرىلىپ, اۋىل تۇرعىندارى ءۇشىن اق تۇيەنىڭ قارنى جارىلعان قۋانىشتى وقيعا بولدى. ال جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن ششۋچينسك قالاسىندا تاماشا سپورت سارايى سالىندى. بۇگىنگى كۇنى ەسىل قالاسىندا دا دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى قارقىندى جۇرگىزىلۋدە.
بۇرىننان بار دۇنيەنى دە ۇقساتىپ پايدالانۋ دا ماڭىزدى. ماسەلەن, اقكول اۋدانىنداعى نوۆورىبين سپورت زالىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلدى. سونداي-اق تسەلينوگراد اۋدانىنىڭ قابانباي باتىر اۋىلىنداعى ستاديونعا, شورتاندى اۋدانىنىڭ «قاينار» سپورتتىق-ساۋىقتىرۋ كەشەنىنە, ەگىندىكول اۋىلىنداعى ورتالىق ستاديوننىڭ قورشاۋىنا اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, بار شارۋا تاپ-تۇيناقتاي ەتىپ اتقارىلدى. قازىر بۇل عيماراتتار قۇرىلىسشىنىڭ قالاعىنان جاڭا شىققانداي جۇتىنىپ تۇر. سپورت عيماراتتارى ساۋلەتتى بولعاندىقتان با, وسىنداي مۇمكىندىك تۋعىزىلعان ورىندارعا كەلەتىن ادامداردىڭ قاتارى ۋاقىت وتكەن سايىن ۇدەي تۇسۋدە. شىنتۋايتىندا بۇل دا اۋدان, اۋىل تۇرعىندارى ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ جاتقان ۇلكەن قامقورلىق دەپ قابىلداۋىمىز كەرەك. الداعى ۋاقىتتا بۋراباي, بۇلاندى اۋداندارىنداعى بىرقاتار سپورت كەشەنىنە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەك. قازىر اتقارىلۋعا ءتيىستى جۇمىس ەكشەلىپ, قۇجاتتارى دايىندالۋدا.
ەل ىشىندەگى سپورت عيماراتتارىن سالۋعا نەمەسە جوندەۋگە «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسىنىڭ سەپتىگى ءتيىپ تۇرعاندىعىن ەكپىن ءتۇسىرىپ ايتا كەتسەك تە بولادى. ايتالىق, ساندىقتاۋ اۋدانىنداعى بالكاشين ەلدى مەكەنىندەگى ستاديون وسى باعدارلاما ارقىلى قايتا جاڭعىردى. جاقسى اۋدانىنداعى سپورت كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى دا شاراپاتى مول وسى باعدارلامانىڭ ارقاسىندا قولعا الىنعان.
وتكەن جىلى وبلىستىق بيۋدجەتتەن 10 اۋداننىڭ 46 سپورت نىسانىن سالۋعا قاراجات ءبولىندى. بولىنگەن قاراجات ءتيىمدى يگەرىلۋدە. تاعى ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ بوس ۋاقىتتارىن ءتيىمدى وتكىزىپ, دەنساۋلىقتارىن نىعايتۋعا مول مۇمكىندىك تۋعىزىپ وتىرىلعاندىعىن جانە سول مۇمكىندىككە جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن قىرۋار قارجى بولىنگەندىگىن ايتا كەتۋگە بولادى. ماسەلەن, جىل باسىنان بەرى وڭىردە 63 سپورت الاڭى مەن 7 حوككەي كورتى جابدىقتالدى. بيىل دا وسى باعىتتاعى يگىلىكتى ءىس ساتىمەن ساباقتالۋدا. 31 جاسوسپىرىمدەر سپورت كلۋبى مەن 6 بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر دەنە شىنىقتىرۋ كلۋبىنىڭ جۇمىسى جۇرگىزىلۋدە. بۇل ۇجىمداردا 8341 ادام بۇقارالىق سپورتپەن اينالىسادى.
جانعا جاعىمدى جاڭالىقتاردى تىلگە تيەك ەتكەندە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامداردىڭ بۇقارالىق سپورتپەن اينالىسۋىنا ءبىرشاما جاقسى جاعداي تۋعىزىلىپ وتىرعاندىعىن ايتا كەتۋىمىز كەرەك. وڭىردە «مەرگەن» سپورت كلۋبى جۇمىس ىستەيدى. كلۋبتا سپورتتىڭ 14 ءتۇرى بويىنشا جاتتىعۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. بۇل جەردە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدار جەڭىل اتلەتيكا, ۇستەل تەننيسى, ارمرەستلينگ, ءجۇزۋ, توعىزقۇمالاق, شاحمات ءتارىزدى سپورت تۇرلەرىمەن شۇعىلدانۋدا. كلۋبقا ءتىپتى اۋدانداردان كەلىپ قاتىساتىن دا سپورتشىلار بار. وسى ءبىر مىسالدىڭ ءوزى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامداردىڭ بۇقارالىق سپورتقا دەگەن قۇشتارلىعىن كورسەتەدى ەمەس پە؟ كەيىنگى جىلدارى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامداردى كوبىرەك قامتىپ, ولاردىڭ بۇقارالىق سپورتقا قۇلشىنىسىن ارتتىرۋ بارىسىندا قىرۋار شارۋا اتقارىلۋدا. قازىر وڭىردە 1 891 مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادام سپورتپەن اينالىسادى.
بار جۇمىستى سارالاي كەلە سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇزبەي ناسيحاتتاۋ قاجەتتىگىنە كوز جەتكىزىپ وتىرمىز. بۇل ورايدا دا ايتا قالارلىقتاي ءىس بار. ماسەلەن, اۋىل تۇرعىندارى اراسىندا 27 569 ادام قاتىسقان 763 ءىس-شارا وتكىزىلدى. وسىنداي شارالاردىڭ بارىسىندا بۇقارالىق سپورتتىڭ تيىمدىلىگى تۋرالى, ونىڭ ادام دەنساۋلىعىنا يگى اسەرى جونىندە ناقتى ومىردەن الىنعان مىسالدارمەن كومكەرىلگەن اسەرلى اڭگىمەلەر ايتىلۋدا.
سالا ماماندارى بۇقارالىق سپورت جالپى جەتىستىكتەردى دامىتۋدىڭ بەرىك ىرگەتاسى ەكەندىگىن جاقسى بىلەدى. سوندىقتان دا الدىمەن جاس تولقىنعا ءجىتى نازار اۋدارىلۋدا. وڭىردە سپورت رەزەرۆىن دايارلاۋدى 29 بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر سپورت مەكتەبى جۇزەگە اسىرۋدا. ولاردىڭ تورتەۋى وليمپيادالىق رەزەرۆ مارتەبەسىنە يە. بۇل تاراپتاعى اۋقىمدى جۇمىستى ءسال تاراتىپ ايتا كەتسەك, ارتىقتىعى بولماس. ماسەلەن, سپورت مەكتەپتەرىندە سپورتتىڭ 57 ءتۇرى بويىنشا دايىندىق جۇرگىزىلۋدە. ونىڭ ىشىندە ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىنە ايرىقشا نازار اۋدارىلۋدا.
قازىرگى تاڭدا وبلىستا كاسىبي سپورت سالاسىن دامىتۋعا دا كوڭىل اۋدارىلىپ جاتىر. بۇل سالادا شايبالى حوككەيدەن, فۋتبولدان جانە باسكەتبولدان 6 كوماندا ونەر كورسەتۋدە. ءارتۇرلى سپورت سالالارى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق قۇراما كومانداسىنىڭ ساپىندا 357 سپورتشى وبلىس نامىسىن قورعاپ ءجۇر. ءوڭىر سپورتشىلارى وتكەن جىلى حالىقارالىق جانە رەسپۋبليكالىق جارىستاردا ونەر كورسەتىپ, جەرلەستەرىن قۋانىشقا بولەدى. بۇل ارادا بىرەر مىسال كەلتىرە كەتسەك تە ارتىق بولماس. ماسەلەن, ءححىۇ قىسقى وليمپيادا ويىندارىندا اقمولالىق ءتورت سپورتشى سپورتتىڭ ەكى ءتۇرى بويىنشا بايراقتى باسەكەگە قاتىستى. بۋرابايلىق سپورتشىلار ەۆگەني ۆەليچكو, ۆالەريا تيۋلەنەۆا, بۇلاندى اۋدانىنىڭ وكىلى نادەجدا ستەپاشكينا شاڭعى سپورتىنان, ساندىقتاۋ اۋدانىنىڭ تۇرعىنى الەكساندر مۋحين بياتلوننان باق سىناستى. بەيجىڭدەگى ءحىىى قىسقى پاراليمپيادا ويىندارىنا بۋرابايلىق سپورتشى دەنيس پەترەنكو قاتىسىپ, ەستافەتالىق جارىستا التىنشى ورىنعا يە بولدى. الەم جانە ازيا چەمپيوناتتارىندا وبلىسىمىزدىڭ سپورتشىلارى 45 مەدال يەلەندى. ولاردىڭ اراسىنان 2022 جىلعى تۇركيادا وتكەن بوكستان الەم چەمپيوناتىنا قاتىسقان كارينا يبراگيموۆا مەن دينا جولامان قولا جۇلدەگەر اتانسا, ەليزاۆەتا سينەلنيكوۆا گرەپپلينگتەن الەم چەمپيونى بولدى. ازيا چەمپيوناتتارىندا بياتلونشىلار ۆاديم كۋرالەس پەن دانيل چەرۆەنكو كۇمىس جۇلدەگە يە بولسا, ەليزابەت گرينبەرگ ۆەلوسپورتتان ءدال وسىنداي كورسەتكىشكە قول جەتكىزدى. پاراليمپيادالىق جانە سۋردوليمپيادالىق سپورت تۇرلەرى بويىنشا ءبىزدىڭ ءوڭىردىڭ سپورتشىلارى حالىقارالىق جارىستاردا 16 مەدالعا يە بولدى.
قول جەتكىزگەن تابىستار ايتارلىقتاي. ونىڭ بارلىعىن جىپكە تىزگەندەي ەتىپ ايتىپ شىعۋ استە مۇمكىن ەمەس. ەندىگى ورايدا مىندەتتەر تۋرالى دا ايتا كەتەلىك. الداعى ۋاقىتتا دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورتپەن ۇزبەي اينالىساتىن ادامداردى كوبىرەك تارتۋ مەجەلەنىپ وتىر. جاقسى, بۋراباي اۋداندارىنداعى دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەندەرىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ قاجەت. قوسشى قالاسىندا, كراسنويار سەلوسىندا, بەستوبە ەلدى مەكەنىندە دە جاڭا سپورت عيماراتتارى سالىنباق. سونداي-اق حالىقتىڭ يگىلىگىنە جاراتىلىپ وتىرعان زاماناۋي سپورت الاڭدارىنىڭ جەلىسى كەڭەيتىلە تۇسپەك. مەملەكەتتىك تاپسىرىستى ورنالاستىرۋ ارقىلى سپورت سەكتسيالارىندا شۇعىلداناتىن بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ سانىن ۇلعايتۋ مەجەلەنۋدە.
بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ – ول ەڭ الدىمەن ۇلت دەنساۋلىعىن نىعايتۋ. ال ەل ساۋلىعى – جاڭارعان, جاسارعان مەملەكەتتىڭ باستى بايلىعى.
اقمولا وبلىسى