تاريحى تەرەڭ, تابيعاتى كوركەم بالقاش اۋدانى – قازاقتىڭ ءبىرتۋار تۇلعاسى, دىنمۇحامەد احمەت ۇلى قوناەۆتىڭ تۋعان جەرى. قاسيەتتى ولكە حالىق قاھارماندارى باقتىوراز بەيسەكباەۆ پەن مۇسابەك سەڭگىرباەۆ, جازۋشى-دراماتۋرگ بەك توعىسباەۆ, حالىق اقىنى مەدەت جيەنباەۆ ەسىمدەرىمەن دە تانىس. ىلە وزەنىن جاعالاي قونىستانعان قۇت مەكەننىڭ توسكەيىندە ءتورت ت ۇلىگى ءورىپ, استىعى مەن كۇرىشى جايقالىپ, تىنىس-تىرشىلىگى تۇرلەنە تۇسكەن.
جۇمىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل
الماتى وبلىسىنىڭ ءوز الدىنا وتاۋ قۇرۋى دا بالقاش اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن باستى قۋانىشقا اينالعان. سەبەبى حالىق سانى ەداۋىر ءوسىپ, وبلىس ورتالىعىنىڭ تىم شالعاي بولۋىنان ىشكى كوشى-قون ماسەلەلەرى كۇردەلەنە تۇسكەنى ءمالىم. سوندىقتان پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ الماتى وبلىسىن ەكىگە ءبولۋ جايىنداعى شەشىمىن ەستىگەندە, ءوڭىر تۇرعىندارى بوركىن اسپانعا اتا قۋانعان. بۇعان قوسا قاپشاعاي قالاسىنىڭ وبلىس ورتالىعى مارتەبەسىن يەلەنىپ, وعان د.قوناەۆ ەسىمىنىڭ بەرىلۋى بالقاشتىقتاردىڭ قۋانىشىن ەسەلەي تۇسكەن. ەل تاريحىنداعى بۇل جاڭاشىلدىقتار ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, مادەني دامۋىنا سونى سەرپىن, تىڭ كۇش-قۋات بەردى.
وسىعان وراي اتالعان اۋدانعا الماتى وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ توراعاسى تالعات بايەدىلوۆ ارنايى ىسساپارمەن بارىپ, بالقاش اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتتارىمەن كەزدەسىپ, كەلەلى ماسەلەلەردى تالقىلادى. دەپۋتاتتار باس قوسقان جيىننىڭ جۇمىسىن بالقاش اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ توراعاسى كادىربەك وماروۆ اشىپ, جۇرگىزىپ وتىردى.
«پرەزيدەنتىمىزدىڭ باستاماسىمەن كەيىنگى جىلدارى ەلىمىزدە اۋقىمدى وزگەرىس ورىن الىپ جاتقانىن بىلەسىزدەر. ءماجىلىس جانە ءماسليحاتتار سايلاۋى سول وزگەرىستەردىڭ ماڭىزدى مەجەسى بولدى دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار. بۇگىنگى تاڭدا وبلىسىمىزدا – 1 وبلىستىق, – 1 قالالىق, 9 اۋداندىق ءماسليحات جۇمىس ىستەيدى. جالپى, وبلىس بويىنشا 228 دەپۋتات بار, بۇل ۇلكەن كۇش دەسەك بولادى. سوندىقتان سىزدەر ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, مادەني دامۋىنا ۇلكەن ۇلەس قوسادى دەپ سەنەمىن. قولدا بارعا عانا ارقا سۇيەپ وتىرماي, شيكىزاتتىق ەمەس سالانى, وتاندىق ءوندىرىستى جان-جاقتى دامىتۋ, ينۆەستيتسيا تارتۋ ماڭىزدى. سونداي-اق شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى قولداۋ ساياساتى مەملەكەتىمىزدىڭ ۇزاق مەرزىمگە ارنالعان تۇراقتى ستراتەگياسى ەكەنى بەلگىلى. سونىمەن قاتار اۋدان, قالالاردى وركەندەتۋ, ونىڭ ىشىندە بازالىق ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋ – كەزەك كۇتتىرمەس مىندەت», دەدى وبلىستىق ءماسليحات توراعاسى تالعات ەسكەندىر ۇلى.
ول ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ قازىر دە كۇن تارتىبىندەگى ماڭىزدى مىندەت ەكەنىن اتاپ, اۋداندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردان وزگە شەشىمىن كۇتكەن پروبلەمالار دا جوق ەمەس ەكەنىن, سوندىقتان ماڭىزدى ماسەلەلەردى بىرلەسە تالقىلاۋعا شاقىردى.
وبلىستىق ءماسليحات توراعاسىنىڭ مالىمدەۋىنشە, بۇگىندە وبلىستىق ءماسليحاتتا 6 تۇراقتى كوميسسيا, دەپۋتاتتىق فراكتسيا جاڭادان قۇرىلىپ, جۇمىس اتقارىپ جاتىر. وبلىس بويىنشا 8-شاقىرىلىم دەپۋتاتتارىمەن ناۋرىز ايىنان باستاپ 4 سەسسيا وتىرىسىن وتكىزىپ, ماڭىزدى شەشىمدەر قابىلدانعان. ەرەكشە اتاپ وتەتىن شەشىمنىڭ ءبىرى – وبلىس ورتالىعى قوناەۆ قالاسىنىڭ باس جوسپارى ۇكىمەتكە جولدانىپ, بەكىتىلگەنى. بۇدان ءارى ت.بايەدىلوۆ ءماسليحاتتار جۇمىسىنىڭ نەگىزگى بەس باعىتىن تارقاتا كەلىپ, «جۇمىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل» دەپ حالقىمىز ايتقانداي, كۇشتەردى بىرىكتىرۋ ارقىلى عانا ناتيجەگە قول جەتكىزەمىز دەگەن ويىن ءبىلدىردى.
وڭىردە وركەندەۋ بار
كەزدەسۋ بارىسىندا بالقاش اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى باۋىرجان دارىباەۆ اۋداننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مەن جەر قاتىناستارى سالاسى بويىنشا 2023 جىلدىڭ تامىز ايىنا دەيىن اتقارىلعان جۇمىستار جايىمەن تانىستىردى. بايانداما وزەگىنەن ىرگەلى اۋداندا ىلگەرىلەۋشىلىك بارى انىق اڭعارىلادى. اتاپ ايتساق, اۋىلشارۋاشىلىق سالاسى بويىنشا بيىل التى ايدا ىشكى جالپى ءونىم 10 531,3 ملن تەڭگەگە جەتىپ, ناقتى كولەم يندەكسى 100,1 پايىزدى قۇراعان.
ءتىرى سالماقتا ەت – 8 077,3 توننامەن 103,3 پايىزعا, ءسۇت – 13 529,4 توننامەن 112,1 پايىزعا, جۇمىرتقا 1470,3 مىڭ دانامەن 115,8 پايىزعا ارتىعىمەن ورىندالعان. وتكەن جىلدىڭ كورسەتكىشتەرىمەن سالىستىرعاندا الدەقايدا ءوسىم بارى بايقالادى. اۋداندا ءىرى قارا مالى – 119 034 باس, ياعني 107,5 پايىزدى, جىلقى – 29 935 باسپەن109 پايىزدى, قوي-ەشكى 132 329 باسپەن 117,3 پايىزدى قۇراعان. 29 809 گەكتار سۋارمالى ەگىستىك جەردىڭ 14 530 گەكتارى – ءداندى داقىلدار, ونىڭ ىشىندە جوسپارلى 7 530 گەكتارعا ارپا-بيداي جانە 7 مىڭىنا كۇرىش تولىق ەگىلگەن.
تۇرعىنداردىڭ تابىسىن ارتتىرۋ ماقساتىنداعى «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى اياسىندا بۇگىندە 350 ءوتىنىم ءتۇسىپ, 189 شارۋاشىلىق جانە 3 كووپەراتيۆ قۇرۋعا قۇجات راسىمدەلىپ جاتىر. تولىق دايىن 80 قۇجات 548,5 ملن تەڭگەگە «قوناەۆ» اۋىلدىق تۇتىنۋ كووپەراتيۆىنە جولدانىپ, قارالۋدا. ونىڭ ىشىندە 150 ملن تەڭگەنىڭ 24 ءوتىنىمى ماقۇلدانىپ, 9 ادام 58,7 ملن تەڭگە قارجىسىن العانى اتالدى.
سونداي-اق «كەڭ دالا», «اگروبيزنەس», «ىسكەر» باعدارلاماسى بويىنشا دا بىرقاتار جوبالار ازىرلەنىپ, جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بۇعان قوسا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» باعدارلاماسى اياسىندا 3 جوبا ماقۇلدانىپ, 14 ملن تەڭگەگە يننوۆاتسيالىق گرانت بەرىلگەنى باياندالدى.
جىل باسىنان بەرى 20 شارۋاشىلىقتان 6 403,2 گەكتار جايىلىمدىق جەر تەلىمدەرى مەملەكەتتىك جەر قورى ەسەبىنە قايتارىلعان. مۇنىڭ سىرتىندا 10 976,9 گەكتار جەردى قۇرايتىن 38 جەر تەلىمىنىڭ قۇجاتتارى سوتتىڭ قاراۋىنا وتكەنىنەن حاباردار بولدىق.
قىسقى مال ازىعىن دايىنداۋ ماقساتىندا ءشوپ ورۋ ناۋقانى جالعاسىپ جاتىر ەكەن. ءبىرىنشى ورىلىمدا 14 219 گەكتار شابىلىپ, باستىرىلىپ, بارلىعى 28 438 توننا ءشوپ دايىندالعان. وسى كۇنى ەكىنشى ورىلىم باستالعان, شابىندىقتىڭ 4 590 گەكتار ءشوبى شابىلىپ, 2 890 گەكتار باستىرىلىپتى. جالپى, 9 180 توننا ءونىم الىنعان.
پروبلەما دا جوق ەمەس
حالىق قالاۋلىلارىنىڭ القالى باسقوسۋىندا بالقاش اۋدانىنىڭ باستى پروبلەمالارى دا ايرىقشا اتالدى. الماتى وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى ەربولات قۇسايىنوۆ تاسمۇرىن ماگيسترالدى توعاندارىنىڭ ساعاسىنا ۇرلەمەلى بوگەت سالىنۋىنا ىقپال ەتۋدى سۇرادى.
«بۇل بوگەت تەمىر-بەتون بوگەتىنە قاراعاندا بىرنەشە ەسە ارزان جانە ءتيىمدى بولماق. تيىمدىلىگى – ۇرلەمەلى بوگەت ىلە وزەنىمەن قانشا تەكشە مەتر سۋ بەرىلسە دە, اۋا ارقىلى سۋ دەڭگەيىن كەرەكتى بيىكتىككە دەيىن كوتەرۋگە, كەرەكتى سۋ مولشەرىمەن ەگىس القابىن تولىق قامتاماسىز ەتۋگە, تۇراقتى مول ءونىم الۋعا, القاپتاردى تۇزدانۋدان ساقتاۋعا بولادى. ەڭ باستىسى, ىلە ارنالارىنىڭ سۋ جىبەرۋ دەڭگەيىن قالىپتى ۇستاپ تۇرعان جاعدايدا جەراستى سۋى كوتەرىلمەيدى, جەردىڭ سورلانۋىنا, شابىندىقتاردىڭ جويىلۋىنا جول بەرىلمەس ەدى. ەكىنشى ماسەلە – قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىندا وزەكتى بولىپ تۇرعان ماسەلەنىڭ ءبىرى قۇم كوشۋىن توقتاتۋ. وسىنداي كەلەڭسىز جاعداي بىرلىك اۋىلىندا ورىن الىپ جاتىر. اۋىلدىڭ سولتۇستىك-شىعىسىنداعى جالاڭاشتانعان «قۇم-تاۋلارى» باسىندا اۋىل شەتىندەگى كوشەلەردەن 200 مەتر قاشىقتىقتا بولسا, بۇگىندە سۋسىمالى قۇم جىلجي كەلە الدىمەن سۋ كەلەتىن كانالدى, كەيىن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ باۋ-باقشاسى مەن مال قورالارىن باسىپ قالۋدا. كوشپەلى قۇم ايماقتارى جىلدان جىلعا كەڭەيىپ كەلەدى. وسى ءبىر كۇردەلى ماسەلەنىڭ وڭ شەشىم تابۋىنا ىقپال ەتۋىڭىزدى سۇرايمىز», دەگەن ۇسىنىسىن ءبىلدىردى.
كەلەسى كەزەكتە اۋداندىق ءماسليحات دەپۋتاتى باقىتجان وكسىكباەۆ باقاناس اۋىلىنا ىلە وزەنى جاعالاۋىنىڭ قاۋىپ ءتوندىرىپ تۇرعانىن اشىپ ايتتى.
«اۋىل ىرگەسىنە نەبارى 30 مەترگە تاياپ قالعان ىلە وزەنىنىڭ جاعالاۋىن نىعايتۋ نىسانى بويىنشا 5,5 شاقىرىم جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتى ازىرلەنىپ, جىل اياعىنا دايىن بولادى دەپ كۇتىلىپ وتىر. سوعان الداعى, 2024 جىلى قارجى بولىنسە ەكەن. سونىمەن قاتار مال شارۋاشىلىعى ماماندارىن دايارلايتىن باقاناس اگرارلى- يندۋستريالدىق كوللەدجىنىڭ جاتاقحانا عيماراتى مەن وقۋ شەبەرحاناسىنىڭ كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە قارجى قاراستىرىلسا, ستۋدەنتتەردىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىنا قولايلى جاعداي تۋىندار ەدى», دەگەن ويىن ءبىلدىردى.
اتالعان كوللەدجدە 8 ماماندىق بويىنشا ستۋدەنتتەر وقىتىلادى. 400 ورىندىق جاتاقحانانىڭ 3-4-قاباتى مۇلدەم جارامسىز بولعاندىقتان, قولدانىستاعى 1 مەن 2-قاباتى 70-كە جۋىق ستۋدەنتتى عانا قامتي الادى.
بۇعان قوسا مەملەكەتتىك ساراپتامالارى دايىن جوبالار دا جوق ەمەس. اتاپ ايتقاندا, باقاناس اۋىلىنداعى قوناەۆ اتىنداعى ساياباقتى كەڭەيتۋ, اباتتاندىرۋ جۇمىستارىنا – 812,8 ملن تەڭگە, اۋدان ورتالىعىنداعى رىسقۇلوۆ جانە قوناەۆ كوشەلەرىندەگى ارىق جۇيەسىن قايتا جاڭعىرتۋ مەن قۇرىلىس جۇمىستارىنا – 404,5 ملن تەڭگە, جيدەلى اۋىلدىق مادەنيەت كلۋبىنىڭ كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنا 392,6 ملن تەڭگە قاراجات قاجەت ەكەنى العا تارتىلدى.
«الماتى وبلىستىق مونوپوليالاردى رەتتەۋ باسقارماسى ارقىلى توپار وزەنىنىڭ 15 شاقىرىمدىق كولەمىن الىپ جاتقان «ورلوۆكا» ارناسىنىڭ بويىن تازالاۋعا, بوگەت جانە شليۋز قويۋعا جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتى جاسالىپ جاتىر. سونىمەن قاتار ىلە وزەنىنەن توپار وزەنىنە قۇيار جاعىن تازالاۋعا بايلانىستى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ پورتالىنا حابارلاما بەرىلىپ, مەردىگەر انىقتالدى. جاقىن ۋاقىتتا وزەن ارناسىن تازالاۋ جۇمىستارى باستالادى. بۇل ايماقتا وزەن ارناسىنىڭ 13 شاقىرىمى تازالانادى. وسى رەتتە توپار وزەنى ارناسىنىڭ قوسىمشا 60-70 شاقىرىم اۋماعىنا مەحانيكالىق تازالاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە قاجەتتى قاراجاتتىڭ بولىنۋىنە ىقپال ەتۋلەرىڭىزدى سۇرايمىن. توپار وزەنىنىڭ ارناسى تولىق تازارتىلعان جاعدايدا سۋ جەتىسپەۋشىلىگىنەن زارداپ شەگىپ وتىرعان 2 مىڭنان اسا تۇرعىنى بار, 77 شارۋا قوجالىعى, 6 664 باس ءىرى قارا, 1 653 باس جىلقى, 15 470 ۋاق مال باسى بار بالاتوپار اۋىلىنىڭ شابىندىقتارى مەن مال جايىلىمدارىنا سۋ شىعىپ, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تۇرمىسىنا وتە جاقسى بولار ەدى», دەدى اۋداندىق ءماسليحات دەپۋتاتى ايدوس بالتاباەۆ.
ءوڭىردىڭ تۇيكىلدى ماسەلەلەرىن ءتۇرتىپ العان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ توراعاسى ت.بايەدىلوۆ اتالعان جايتتاردىڭ اياقسىز قالماۋى باستى نازاردا بولاتىنىن ايتا كەلىپ, قيىندىقتاردى ەڭسەرىپ, ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايىن جاقسارتۋدا جۇدىرىقتاي جۇمىلا ەڭبەك ەتۋگە شاقىردى.
اۋىلدىڭ ەڭسەسىن كوتەرگەن قۇرىلىس
بۇگىندە باقاناستا اۋىلدىڭ اجارىن اشىپ, كوركىن كىرگىزگەن قۇرىلىس نىساندارى كوپ. سونىڭ ءبىرى اۋدان ورتالىعىنان تۇڭعىش رەت 5 قاباتتى 20 پاتەرلى تۇرعىن ءۇي قالانىپ, ءۇش جىل بۇرىن پايدالانۋعا بەرىلگەن بولسا, بۇل ءۇردىس ءجىبىن ۇزبەي جالعاسىپ كەلەدى.
«باقاناس اۋىلىنداعى بۇل 5 قاباتتى 40 پاتەرلى جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى بىلتىر قاراشا ايىندا باستالعان. نىسان – اۋىسپالى. كەلىسىمشارت قۇنى – 552,5 ملن تەڭگە. باس مەردىگەر – «باۋىر قۇرىلىس كومپانياسى» جشس. قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ قىمباتتاۋىنا بايلانىستى قايتا ەسەپتەلىپ, ساراپتامادان ءوتىپ, وتكەن ايدىڭ اياعىنان باستاپ جۇمىستارى جالعاستى. جىل سوڭىندا قولدانىسقا بەرىلەدى دەپ وتىرمىز. بۇگىندە 20-دان اسا جۇمىسشى ەڭبەك ەتىپ, ىشكى قابىرعالارىن ءبولىپ جاتىر», دەگەن بالقاش اۋدانىنىڭ قۇرىلىس, ساۋلەت جانە قالاقۇرىلىسى ءبولىمىنىڭ باسشىسى ايبىن جۇمابەكوۆ بيىل قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 2 294,8 ملن تەڭگەگە جەتىپ, ناقتى كولەم يندەكسى 101,7 پايىزدى قۇراعانىن ايتتى.
قازىرگى ۋاقىتتا مەملەكەتتىك بيۋدجەت ەسەبىنەن باقاناس اۋىلىندا 30 جالگەرلىك تۇرعىن ۇيلەردىڭ قابىرعاسى قالانىپ جاتىر. قۇرىلىس جۇمىستارى 2022 جىلى قىركۇيەك ايىندا باستالىپ, بيىل قاراشا ايىندا تولىق اياقتالادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. كەلىسىمشارت قۇنى – 759 ملن تەڭگە. باس مەردىگەر – «اسان م كومپانيا» جشس.
ەكى جوبانىڭ جالپى سوماسى – 1 ملرد 656 ملن تەڭگە. اتالعان تۇرعىن ۇيلەردىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى جوسپارلى كەستەگە ساي جۇرگىزىلىپ وتىر. قۇرىلىس نىساندارىن ارالاعان دەپۋتاتتار مەردىگەر كومپانيا وكىلدەرىنە قۇرىلىستىڭ ساپاسىنا جەتە كوڭىل ءبولىپ, مەرزىمىندە اياقتالۋ قاجەت ەكەنىن تاپسىردى.
«بۇعان قوسا باقاناستا جاستارعا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. ول كەلەر جىلى اياقتالادى دەپ كۇتىلۋدە», دەگەن ءبولىم باسشىسى اۋىلدى كوركەيتۋدە جاڭا جوبالاردىڭ قايتارىمسىز قابىلدانىپ, قاجەتتى قارجى ءبولىنىپ, ورىندى يگەرىلىپ جاتقانىن باسا ايتتى.
قامبا – دانگە, قورا شوپكە تولدى
قويناۋىنا قۇت دارىعان بالقاش اۋدانىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا جەمشوپ جەتكىلىكسىزدىگى بولىپ كورمەگەن. وعان وڭىردە ەگىن مەن كۇرىش القاپتارىنىڭ گەكتارلاپ وسىرىلەتىنى – سەبەپ. سوندىقتان ءشوپ شابۋ ناۋقانىندا مۇنداعى شارۋا قوجالىقتارى وزىنەن ارتىلعان ءونىمدى قۋاڭشىلىق بەلەڭ العان اۋداندارعا الىپ بارىپ, ساتۋ ارقىلى پايداعا كەنەلۋدە دەسەك, ەش اسىرا ايتقاندىق ەمەس. اۋدانعا تابان تىرەگەن دەپۋتاتتار توبى ايگىلى اقدالا اۋىلىنداعى ەگىس القابىن ارالاپ, جايقالىپ وسكەن ءداندى داقىلدار جايىندا ماعلۇماتقا قانىقتى.
جازدىڭ ءار كۇنىن ءتيىمدى پايدالانىپ, قامبانى دانگە, قورانى شوپكە تولتىرىپ الۋعا ۇمتىلعان شارۋالاردىڭ جۇمىسى قايناپ جاتقانى بايقالادى. التىن ءداندى القاپقا تۇسكەن كومباين گۇرىلى اسپاناستىنداعى تىنىمسىز تىرلىكتەن حاباردار ەتكەندەي دامىل تاپپاۋدا.
«باۋىرجان – 7» جشس ديرەكتورى تالعات سۇلتانوۆ ءوزىنىڭ ەگىس القابىن كورسەتتى. القاپتا بيىل 112 گەكتار كۇرىش, 93 گەكتار بيداي, 335 گەكتار كوپجىلدىق ءشوپ ەگىلگەن ەكەن. شارۋاشىلىق قاراماعىنداعى سۋارمالى جەر كولەمى 727 گەكتاردى قامتيدى. بۇگىنگى تاڭدا 4 مىڭنان ارتىق وراما ءشوپ شابىلىپ, جينالعان. جوسپار بويىنشا ءار گەكتارىنا 43 تسەنتنەردەن كۇرىش, 18 تسەنتنەردەن بيداي جانە 40 تسەنتنەردەن كوپجىلدىق ءشوپ شابىلادى دەگەن ءۇمىت بار.
اگرارلى اۋداندا مال ازىعىن دايىنداۋ بويىنشا 14 219 گەكتار كوپجىلدىق ءشوپتىڭ ءبىرىنشى ورىلىمى شابىلىپ, باستىرىلدى, 28 438 توننا ءونىم الىنعان. ەكىنشى ورىلىمدا 3 570 گەكتار ءشوپ شابىلىپ, 4 220 توننا ءونىم جينالعان.
اۋىل تۇرعىندارىنا ءتىزىم بويىنشا 4 مىڭ تەڭگەدەن 19 وتباسىعا 190 ورام ءشوپ جەتكىزىپ بەرۋ جۇمىستارى ۇيىمداستىرىلعان. «بىرلىك» اگروفيرماسى ءوز قىزمەتكەرلەرىنە 2 مىڭ تەڭگەدەن ءشوپ ساتسا, اۋىل تۇرعىندارىنا 4 مىڭ تەڭگەدەن ساتىلۋدا. سونداي-اق «تامشىبۇلاق» جشس بەرەكە اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىنا ءار وتباسىعا 20 ورام شوپتەن تەگىن تاراتۋدى داستۇرگە اينالدىرعان. «وتەس-اقدالا» جشس اۋىلدىق وكرۋگتەرگە باعاسى 8 مىڭ تەڭگەدەن مىڭ ورام ءشوپ ساتۋ ۇسىنىسىمەن وكرۋگتەرگە حات جولداعان.
وسىلايشا, بالقاش اۋدانىندا قىسقى مال ازىعىنىڭ بەرىك قورى جاسالىپ جاتىر.
الماتى وبلىسى