الداعى وليمپيادادان نە كۇتەمىز؟

سەگىزىنشى سەرپىلىس

حالىقارالىق وليمپيادا كوميتە­تىنىڭ شتاب-پاتەرى ورنالاسقان شۆەي­تساريانىڭ لوزاننا قالاسىندا وتكەن رەسمي ءىس-شارادا حوك پرەزيدەنتى توماس باح وليمپيا ويىندارىنىڭ وتانى سانالاتىن گرەكيا ۇلتتىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ جانە الداعى ەرەسەكتەر ارا­سىنداعى جازعى جانە قىسقى, سونىمەن قاتار جاسوسپىرىمدەر وليمپيادالارىن وتكىزەتىن ەلدەر مەن بوسقىندار جونىندەگى حوك وليمپيادالىق قۇراماسىنىڭ پرەزيدەنتتەرىن قابىلداپ, وليمپياداعا شاقىرۋ حات تابىستادى.

تۇپ-تۋرا 359 كۇننەن كەيىن باستا­لاتىن پاريجدەگى ءدۇبىرلى دودا قازاق­ستاننىڭ تاۋەلسىز مەملەكەت رەتىندە قاتى­ساتىن سەگىزىنشى جازعى وليمپيادا­سى بولماق. بۇعان دەيىن جەرلەستەرىمىز مۇن­داي دۇرمەكتىڭ جەتەۋىندە باق سىناپ, سولاردىڭ بىردە-بىرەۋىنەن جۇلدە­سىز ورالماعانىن جانكۇيەرلەر جاقسى بىلەدى. ءتىپتى ەل تاريحىنداعى ەڭ ءساتسىز وليمپيادا دەپ باعالانعان توكيوداعى دودادا وتانداستارىمىز سەگىز قولا جۇل­دەنى ەل قورجىنىنا سالعان بولاتىن.

قازىرگى تاڭدا جەر-جاھاننىڭ سپورتشىلارى سەنا وزەنىنىڭ جاعالاۋىنداعى جاھاندىق جارىسقا قاتىسۋ ءۇشىن جانتالاسىپ جاتىر. اقش, انگليا, اۋستراليا سەكىلدى جازعى سپورت تۇرلەرىنىڭ الپاۋىتتارى قازىردىڭ وزىندە جولدامالار سانىن 100-200-دەن اسىرىپ تاستاعان. تارقاتىپ ايتار بولساق, مۇحيتتىڭ ار­عى بەتىندەگى مەملەكەتتىڭ ەنشىسىندە – 230, تۇماندى البيون وكىلدەرىندە – 120, «جاسىل قۇرلىق» سپورتشىلارىندا 110 جولداما بار ەكەن. ال سارى قۇرلىقتىڭ الىپتارى سانالاتىن قىتاي قۇراماسىنا – 66, كۇنشىعىس ەلىنە 59 جولداما تيەسىلى. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, فرانتسيا جارىستى ۇيىمداستىرۋشى مەملەكەت بولعاندىقتان, ء«ۇش جولاقتى» ەلدىڭ سپورتشىلارى تورتجىلدىقتىڭ باستى باسەكەسىنىڭ باعدارلاماسىنا ەنگەن بارلىق سپورت تۇرىنەن ىرىكتەۋسىز-اق جولدامالارعا قول جەتكىزىپ قويعان.

جولداما جولىنداعى ىرىكتەۋ سايىس­تارىنىڭ باسىم بولىگى بيىلعا جوس­پارلانعانىمەن, 2022 جىلدىڭ وزىندە جەر-جاھاننىڭ سپورتشىلارى سپورتتىڭ 11 تۇرىنەن ليتسەنزيالارعا يەلىك ەتىپ ۇلگەردى. ال بيىل سپورتشىلار تاعى 13 سپورت تۇرىنەن جولدامالارعا تالاسادى. جالپى العاندا, بۇگىنگە دەيىن حوك-قا مۇشە 203 مەملەكەتتىڭ ىشىندە جۇزدەن اسا ەلدىڭ وكىلدەرى پاريج وليمپياداسى­نىڭ كەم دەگەندە ءبىر-ءبىر جولداماسىنا يەلىك ەتىپ وتىر. سولاردىڭ قاتارىندا قازاق­ستاننىڭ سپورتشىلارى دا بار ەكەنى قۋانتادى.

بىرەر اي بۇرىن تايلاندتىڭ رايونگ قالاسىندا ۇيىمداستىرىلعان تاسجول­داعى ۆەلوسپورتتان ازيا چەمپيوناتىندا قازاقستان قۇراماسى جالپىكوماندا­لىق ەسەپتە توپ جارىپ, سونىڭ ناتيجەسىن­دە پاريج وليمپياداسىنىڭ ءبىر جولداماسىن جەڭىپ الدى. ال كۇنى كەشە جاپونيادا مارەسىنە جەتكەن سۋ سپورتى تۇرلەرى بويىنشا الەم چەمپيوناتىندا دا ەل قورجىنىنا تاعى ءبىر جولداما ءتۇسۋى مۇمكىن ەدى. وكىنىشكە قاراي, 100 مەترگە باتتەرفلياي ادىسىمەن جۇزۋدە ۇلتتىق قۇرامانىڭ كوشباسشىسى ادىلبەك مۋسين ىرىكتەۋ كەزەڭىندە اتالعان قاشىقتىق­تى 51,68 سەكۋندتا ەڭسەرىپ, جارتىلاي في­نالعا شىققانىمەن, وليمپيادالىق ىرىكتەۋ ۋاقىتىنا (51,67) جەتە المادى. ءسويتىپ, سەكۋندتان دا از ۋاقىت جەتپەي, وليمپيادا جولداماسىن ۋىسىنان شىعارىپ الدى.

 مەجە – 100 جولداما

مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەربول مىرزابوسىنوۆ وتان­دىق باق وكىلدەرىنە بەرگەن ءبىر سۇحبا­تىندا قازاقستان قۇراماسى پاريج وليم­پيا­داسىنا سپورتتىڭ 20 ءتۇرى بويىنشا 100-دەن اسا جولداما جەڭىپ الۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن ايتتى.

«قازىرگى تاڭدا سپورتشىلار مەن جات­تىقتىرۋشىلارعا مەملەكەت تاراپىنان جان-جاقتى قولداۋ كورسەتىلىپ جاتىر. جەر­لەستەرىمىز وليمپيادا جولداماسىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن ءوز ەلىمىزدە جانە شەتەلدەردە وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارىن وتكىزىپ, حالىقارالىق جارىستاردا شىڭ­دالۋ ۇستىندە. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, سپورت­تىڭ ەكى تۇرىنەن ۇلتتىق كوماندالار­مەن جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن شەتەلدەن ارنايى جاتتىقتىرۋشىلار شاقىردىق. بۇل وليمپيا ويىندارىنا كوبىرەك جولداما, جۇلدە سانىن مولايتۋعا ءوز سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ ويلايمىز», دەيدى ە. مىرزابوسىنوۆ.

دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت كومي­تە­تىنىڭ توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, قازاق­ستان ءالى دە وليمپيا ويىندارىندا بوكس, اۋىر اتلەتيكا, كۇرەس تۇرلەرىنە ەرەك­شە باسىمدىق بەرىپ, اتالعان سپورت تۇر­لە­رىنەن مەيلىنشە كوپ جولداما جانە ساي­كەسىنشە وليمپيادادا ساپالى جۇل­دەلەر الاتىنىنا سەنىم ارتپاق.

سونداي-اق وزگە سپورت تۇرلەرىندە باق سىناپ جۇرگەن جەرلەستەرىمىزدىڭ كەيىنگى ءبىر-ەكى جىلداعى ناتيجەلەرىنە قاراپ وتىرساق, پاريج تورىندە جەڭىل اتلەتيكا, سپورتتىق گيمناستيكا, تەننيس, سەمسەرلەسۋ, سۋ سپورتى تۇرلەرىنەن جانە وليم­پيادا باعدارلاماسىنا جاڭادان قوسىلعان برەيكدانس باسەكەسىنەن دە جۇل­دە كۇتۋگە بولاتىن سىڭايلى.

 جاڭا سپورت – جاڭا مۇمكىندىك

وليمپيا ويىندارىنىڭ تاريحىنا كوز جۇگىرتەر بولساق, وليمپيادا باع­دارلاماسىنا ەنگەن سپورت تۇرلەرى ءار جارىستىڭ الدىندا وزگەرىپ وتىرا­تى­نىن بايقايمىز. ياعني ءار وليم­پيا­دا قارساڭىندا ويىنداردىڭ باعدار­لامالارىنا جاڭا سپورت تۇرلەرى قوسى­لىپ, ەسكىلەرى نەمەسە قوعام اراسىندا اسا قاتتى قىزىعۋشىلىق بايقالماعان سپورت تۇرلەرى كەلەسى جولعى سايىستاردان الىنىپ تاستالىپ وتىرادى. ماسەلەن, وسىدان ەكى جىل بۇرىن توكيوداعى ويىن­دار باعدارلاماسىندا بولعان كاراتە, بەيسبول جانە سوفتبول سپورت تۇرلەرىنەن ەندى پاريج وليمپياداسىندا جۇلدەلەر ساراپقا سالىنبايدى. ەستەرىڭىزدە بولسا, توكيوداعى وليمپيادادا كاراتە سايىسىندا وتانداسىمىز سوفيا بەرۋلتسەۆا اسا جوعارى ناتيجە كورسەتىپ, قولا جۇل­دە جەڭىپ العان ەدى. وكىنىشكە قاراي, ەندى سوفيا بەرۋلتسەۆا فرانتسياداعى وليم­پياداعا قاتىسا المايدى.

پاريج وليمپياداسىن ۇيىمداستىرۋ كوميتەتى حوك ۇسىنعان مۇمكىندىكتى پايدالانىپ, ويىنداردى قىزىقتى وتكىزۋ ماقساتىندا جاڭادان ءتورت سپورت ءتۇرىن وليمپيادا باعدارلاماسىنا ەنگىزدى. نەگىزىنەن باعدارلاماعا جاڭا سپورت ءتۇرىن ەنگىزەر كەزدە ۇيىمداستىرۋشىلار مەن حوك ول سپورتتىڭ جاستار اراسىنداعى تانىمالدىعىنا جانە گەندەرلىك تەڭدىكتى ەسكەرىپ, ول سپورت تۇرىمەن ايەلدەر دە جاپپاي شۇعىلدانۋىنا باس ءمان بەرەدى. ياعني پاريجدەگى ويىنداردا سپورتشى­لار برەيكينگ (برەيك-دانس), سپورتتىق شىڭ­عا ورمەلەۋ, سكەيتبوردينگ پەن سەرفينگ­تەن وليمپيادا چەمپيونى اتانۋعا تىرى­سىپ كورەدى.

ءبىر عانا برەيكينگ سپورتىنا توقتالار بولساق, حوك الدىمەن بۇل سپورت ءتۇرىن العاش رەت 2018 جىلى بۋەنوس-ايرەستەگى جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى وليمپيادادا سىناقتان وتكىزىپ, ناتيجەسىندە ءبىر وليم­پيادالىق كەزەڭنەن كەيىن پاريجدەگى باسەكەنىڭ باعدارلاماسىنا ەنگىزىپ وتىر.

پاريجدەگى وليمپيادادا جالپى 32 سپورت تۇرىنەن ءتۇرلى-ءتۇستى جۇلدەلەر تا­را­تىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. الەم­نىڭ 200-دەن اسا مەملەكەتىنەن كەلگەن سپورتشىلار 306 جۇلدە جيىنتىعىن سا­راپقا سالادى. بۇل – اكادەميالىق ەسكەك ەسۋ, بادمينتون, باسكەتبول (ونىڭ ىشىندە 3x3 باسكەتبول بار), بوكس, كۇرەس, برەيكينگ, ۆەلوسپورت, سۋ سپورتى تۇرلەرى, ۆولەيبول, جاعاجاي ۆولەيبولى, گاندبول, گيمناستيكا (باتۋت, سپورتتىق گيمناستيكا, كوركەم گيمناستيكا), گولف, بايداركا مەن كانوەدە ەسۋ, دزيۋدو, ات سپورتى, جەڭىل اتلە­تيكا, ۇستەل تەننيسى, جەلكەندى سپورت, رەگبي-7, سەرفينگ, سكەيتبوردينگ, قازىرگى بەس­سايىس, سپورتتىق شىڭعا ورمەلەۋ, ساداق اتۋ, سپورت­تىق اتۋ, تەننيس, ترياتلون, تاەك­ۆون­دو, اۋىر اتلەتيكا, فۋتبول جانە كوگال­داعى حوككەي.

فرانتسياداعى وسىمەن ءۇشىنشى مارتە وتكەلى جاتقان XXXIII جازعى وليمپيا ويىندارى 2024 جىلدىڭ 26 شىلدەسىندە باستالىپ, 11 تامىزدا ءوز مارەسىنە جەتەدى.